Volledig scherm
© ANP

Plan VNL: leeftijd om te stemmen omlaag naar 16

De leeftijd waarop je mag stemmen moet worden verlaagd naar 16 jaar, vindt politieke partij VNL. Ook andere partijen willen ernaar kijken. Zeker de meest rechtse zouden kunnen profiteren

Quote

Wij willen de democratie niet alleen directer maken, maar ook verbreden

Joram van Klaveren, VNL-Kamerlid
Volledig scherm
Joram van Klaveren © ANP

Je mag scooter rijden, autorijles volgen, een eigen bedrijf beginnen en je testament opmaken, maar stemmen mag je niet als 16-jarige. Dat moet hoognodig veranderen, vindt VNL, door Nederlanders al op hun zestiende stemrecht te geven. De partij hoopt hiermee vooral de betrokkenheid van jongeren bij de politiek te vergroten, zegt Tweede Kamerlid Joram van Klaveren.

,,Wij willen de democratie niet alleen directer maken, maar ook verbreden. Naast bindende referenda en een gekozen burgemeester, kan dit een goede manier zijn,'' zegt hij. VNL komt daarom deze week met een initiatiefnota. ,,Het is toch gek als je kijkt naar de lijst waarvoor wij 16-jarige oud genoeg achten en dat stemmen daar vervolgens niet bij hoort.''

VNL hoop te kunnen rekenen op steun in de Tweede Kamer. Het onderwerp is al negen jaar niet meer op de politieke agenda geweest, maar in het verleden spraken PvdA, VVD, D66 en GroenLinks zich positief uit over een leeftijdsverlaging voor stemgerechtigden. De partijen geven nu aan er wel over na te willen gaan denken.

,,Het onderwerp is lange tijd van de radar geweest, maar wij zullen het voorstel zeker op z'n merites beoordelen,'' laat regeringspartij PvdA weten. In 1972 werd die leeftijd verlaagd van 21 naar 18 jaar. In Oostenrijk en Brazilië mogen 16-jarigen, net als in een aantal Duitse deelstaten, ook al stemmen.

Quote

Ze betalen ook inkomsten­be­las­ting, waarom dan ook niet de kans geven om mee te beslissen?

Kees Aarts, politicoloog

In 2010 is er nog onderzoek gedaan naar een verlaging. Toen werd duidelijk dat er veel argumenten voor waren, stelt politicoloog Kees Aarts, onderzoeker destijds. ,,Het is een heel aardige wijze, dachten wij, om jongeren meer te betrekken bij politiek. Hoewel over langere periode aangetoond zou moeten worden of ze ook echt komen stemmen, zijn er aanwijzingen dat het effect heeft.''

Volgens Aarts in die leeftijdsgroep bovendien vaak onderwerp van politieke besluiten. ,,Ze betalen ook inkomstenbelasting, het gaat vaak genoeg over onderwijs. Waarom zou je ze dan ook niet de kans geven om mee te beslissen?''

De nieuwe groep kiezers zou tamelijk fors zijn: zo'n 400.000 in totaal. Naar de mogelijke opkomst is helaas nog slechts weinig onderzoek gedaan. Bij een studie in Oostenrijk bleek wel dat meer 16 en 17-jarigen gingen stemmen dan iets oudere jongvolwassenen tussen de 18 en 24 jaar. Ze gingen alleen wel weer in minder grote getale stemmen dan de gemiddelde kiezer.

Quote

Links dacht heel lang veel jonge stemmers te kunnen winnen, maar rechts doet het eigenlijk beter

Kees Aarts, politicoloog

Het is volgens Aarts ook niet helemaal te voorspellen wat de voorkeur van de nieuwbakken stemmers zou zijn, maar peilingen wijzen vooral op de PVV.

Vorig jaar  won de PVV nog voor de tweede keer op rij de Scholierenverkiezingen onder jongeren in het voortgezet onderwijs en op het mbo. PVV kreeg bijna 20 procent van de stemmen, de PvdA volgde overigens als tweede, net voor D66.

Aarts: ,,Links partijen dachten heel lang dat ze veel jonge stemmers voor zich zouden kunnen winnen, maar bij scholierenpeilingen doen rechtse partijen het eigenlijk al langer beter. Misschien dat niet alleen de PVV, maar ook een rechtse partij als VNL daarvan kan profiteren.''

Dat dit de motivatie is voor VNL om de discussie te starten, wil van Van Klaveren niet zeggen. ,,Maar het is uiteraard een prettige bijkomstigheid.''