Volledig scherm
© ANP

Politieke partijen screenen nieuwe Kamerleden strenger

UpdatePolitieke partijen gaan hun nieuwe Kamerleden voor de komende verkiezingen strenger screenen. Op die manier willen zij de vele affaires en afsplitsingen van de huidige regeerperiode voorkomen. Dat blijkt uit een rondgang van deze krant. Zo eist regeringspartij VVD voor het eerst een bewijs van goed gedrag van zijn kandidaten.

Quote

Je kunt niet voorkomen dat iemand misbruik maakt van de wachtgeld­re­ge­ling

Sander Bus, D66
Volledig scherm
Henry Keizer, VVD-voorzitter © ANP

De afgelopen regeerperiode splitsten maar liefst zeven Kamerleden zich af van hun fractie, stapten vier Kamerleden op vanwege wangedrag en nog eens twee omdat ze het oneens waren met de partijlijn. Die problemen willen politieke partijen zo veel mogelijk voorkomen en daarom trekken ze nu de teugels stevig aan.

De VVD eist dat nieuwe Kamerleden een Verklaring omtrent gedrag (VOG) overleggen, ook al kunnen mensen met een crimineel verleden volgens de wet gewoon Kamerlid worden. ,,Het is van het grootste belang dat mensen die volksvertegenwoordiger worden voor de VVD boven alle twijfel verheven zijn. Daar probeer je als partij alles aan te doen'', legt VVD-voorzitter Henry Keizer uit. De eis geldt ook voor VVD'ers die nu al in de Kamer zitten en die willen blijven.

Handtekeningen

Volledig scherm
Agnes Kant © anp
Quote

De Tweede Kamer is geen plek om het vak te leren

Max van den Berg, voorzitter kandidatencommissie.

De PvdA vraagt al langer een VOG van kandidaat-Kamerleden, maar stelt nu ook verplicht dat ze honderd handtekeningen van PvdA-leden verzamelen. De partij wil zo zeker weten dat de kandidaten voldoende steun hebben binnen de partij. ,,De Tweede Kamer is geen plek om het vak te leren'', stelt Max van den Berg, voorzitter van de kandidatencommissie.

Ook moet iedereen die zichzelf aanmeldt een 'scholingstraject' volgen, om duidelijk te maken wat het Kamerlidmaatschap inhoudt. ,,Je kunt natuurlijk nooit voor 100 procent voorkomen dat Kamerleden er tussentijds mee ophouden. Door de opleiding uit te breiden, is het voor alle PvdA-Kamerleden wel duidelijk wat de leden verwachten van hun volksvertegenwoordigers'', zegt partijwoordvoerder Geert van der Varst.

Adviseur
De SP stelt, anders dan bij de vorige verkiezingen een adviseur aan die de kandidatencommissie bijstaat: oud-partijleider Agnes Kant. Het CDA heeft driekoppige teams samengesteld, waarin naast een (oud-)Kamerlid en CDA-bestuurder ook iemand zit met verstand van personeelszaken.

Zo hopen ze capabele Kamerleden te werven, die goed in de fractie passen. PvdA, SP en CDA laten daarnaast hun kandidaat-Kamerleden al langer een partijverklaring ondertekenen, waarin staat dat Kamerleden worden geacht de hele kabinetsperiode aan te blijven. Bij de SP staat daar ook in dat de zetel aan de partij toebehoort.

Fles wijn
D66 vindt strengere regels niet nodig, ondanks het feit dat D66-Kamerlid Wassila Hachchi deze periode opstapte om van haar wachtgeld te gaan leven. ,,Je kunt niet voorkomen dat iemand misbruik maakt van de wachtgeldregeling'', zegt D66-woordvoerder Sander Bus. ,,We praten binnen de partij veel over integriteit. Dat maakt mensen bewust. Dat ze denken: is het  normaal dat ik die fles wijn krijg?''

GroenLinks, dat met een grote lijst moet komen omdat de partij in de peilingen vier keer zo groot wordt, scherpt de procedure evenmin aan. De partij denkt gelukszoekers eruit te vissen in twee indringende gesprekken met kandidaten. ,,Iemand kan zich niet twee keer 45 minuten anders voordoen dan hij of zij is'', meent partijvoorzitter Marjolein Meijer.

'Minder Marokkanen'

Bij de PVV hebben zich inmiddels zeshonderd kandidaat-Kamerleden gemeld. Of die een strengere screening moeten ondergaan, wil de PVV niet zeggen. En dat terwijl die partij het hoogste aantal afgesplitste Kamerleden heeft. Ronald van Vliet, Louis Bontes en Joram van Klaveren verlieten de fractie in maart 2014, omdat zij het niet eens waren met de 'minder Marokkanen'-uitspraak van partijleider Wilders. Zij namen hun zetel mee.

De VVD zag drie fractiegenoten uit de Kamer vertrekken: Matthijs Huizing die met drank op achter het stuur zat, René Leegte die een nevenfunctie te laat had gemeld en Mark Verheijen vanwege dubieuze declaraties. De van hypotheekfraude verdachte Johan Houwers was niet meer welkom en zit nu op eigen titel in de Kamer.

Bij de PvdA vertrokken in 2014 Kamerleden Tunahan Kuzu en Selçuk Öztürk met ruzie. Zij namen hun zetel mee en richtten zelf een partij op. De PvdA'ers Myrthe Hilkens en Désirée Bonis verlieten in 2013 de Kamer, omdat ze het niet eens waren met de partijlijn. Norbert Klein verliet in 2014  50 Plus en startte ook zijn eigen partij.