Volledig scherm
© anp

'Psychiatrische patiënt onnodig in zorginstelling'

Duizenden mensen met psychiatrische problemen belanden onnodig in een behandelziekenhuis of blijven daar te lang. De reden: ze kunnen nergens anders terecht.

Quote

Dit is een grote hapering in het systeem die in de weg staat dat mensen met psychische problemen de juiste zorg op de juiste plek krijgen

Woordvoerder GGZ

De opnames blijken onvermijdelijk door een gebrek aan betaalbare sociale huisvesting of 'beschermde' woningen voor mensen die niet zelfstandig kunnen leven. Ook de begeleiding voor deze groep schiet tekort. 

Dit staat in het conceptrapport 'Medisch noodzakelijk verblijf in de geneeskundige GGZ' van het Zorginstituut, een belangrijk adviesorgaan van zorgminister Schippers. Wat gaat er mis? Enkele jaren geleden is besloten dat bedden in behandelziekenhuizen plaats moesten maken voor zorg die niet in een kliniek plaatsvindt; ambulante zorg. In de praktijk draait de opbouw van die vervangende hulp uit op een logistieke nachtmerrie.

Het Landelijk Platform GGZ  somt de problemen in veel gemeenten op: slechte samenwerking tussen hulpverleners, wachtlijsten in de zorg en trage hulp waardoor situaties kunnen escaleren (zelfdoding) of opname onvermijdelijk wordt. 

Passende woning

,,Mijn indruk is dat er steeds meer mensen voor kortere tijd worden opgenomen," vertelt Rina Beers van de Federatie Opvang. ,,En een patiënt kan de kliniek niet verlaten als er geen 'beschermd-wonen-plek' vrij is of als diegene geen huis heeft."

De gemeenten moeten, samen met de corporaties, mensen die ondersteuning nodig hebben van een passende woning voorzien. Maar een flinke zak met geld en de inspanning om dat goed te organiseren, blijven vaak uit. 

Het resultaat, volgens belangenorganisaties: een groot aantal mensen blijft langer dan nodig op dure plaatsen in instellingen hangen. Er zouden zo'n 10.000 goedkope éénpersoonswoningen nodig zijn om dit probleem echt te ondervangen.

Hapering

Quote

Als er ergens een prop zit, heeft dat natuurlijk gevolgen voor de doorstro­ming

Edith Schippers, Volksgezondheid, Welzijn en Sport

,,Ambulante hulpverlening als mensen geen woning hebben, is gewoon straatwerk", legt een woordvoerder van de GGZ de hoge nood uit. ,,Dit is een grote hapering in het systeem die in de weg staat dat mensen met psychische problemen de juiste zorg op de juiste plek krijgen."

Schippers wil nog niet reageren op het conceptrapport. De zorgminister zegt wél: ,,Als er ergens een prop zit, heeft dat natuurlijk gevolgen voor de doorstroming. We hebben een aanjaagteam dat kijkt hoe het in de regio's  is georganiseerd. De verschillen zijn groot." Daar is al Schippers' aandacht op gericht. ,,Want bij onvoldoende zorg thuis moet de familie iemand opvangen of gaan mensen gewoon weer naar de instelling."

Zorgen

In Nederland leven 280.000 mensen met ernstige psychische aandoeningen. 15 procent wordt regelmatig opgenomen in een behandelziekenhuis. De VVD is het onnodige verblijf in een kliniek van psychiatrische patiënten een doorn in het oog. Kamerlid Leendert de Lange: ,,We willen dat het systeem toestaat dat mensen zo lang mogelijk tin hun eigen huis kunnen blijven."

Ook het CDA is bezorgd. Kamerlid Hanke Bruins Slot: ,,Goede zorg moet vooropstaan, niet cijfers." Zij wil dat er pas op de plaats wordt gemaakt met de uitvoering van de oorspronkelijke plannen tot de zorg in de thuisomgeving op orde is. 

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten stelt dat psychiatrisch patiënten hun zelfstandigheid vaker behouden als er thuis sneller goede ondersteuning komt.