Stijgende zorgpremie is iets waar Nederlanders aan zullen moeten wennen

Minister van Volksgezondheid Edith Schippers ligt onder vuur, nu de zorgpremie pakweg drie keer harder lijkt te stijgen dan eerder voorspeld. De kleine zorgverzekeraar DSW was gisteren traditioneel de eerste die de nieuwe zorgpremie bekendmaakte. Wat blijkt: die valt komend jaar bijna een tientje per maand hoger uit, terwijl Schippers op ruwweg 3,50 euro extra had gerekend.

Laurens Kok & Peet Vogels 28-09-16, 06:37 Laatste update: 29-09-16, 03:01

Door de vergrijzing neemt de vraag naar zorg toe. De komende jaren zal de premie met 7 tot 8 procent per jaar stijgen, net als voor 2009
Wim Groot, hoogleraar

,,Een verschil van factor drie is wel heel ruig", meent D66-leider Alexander Pechtold. ,,Dit lijkt op creatief boekhouden", sneert SP-Kamerlid Renske Leijten. De partijen vertrouwen het zaakje niet, omdat het kabinet in de zomer nog met pijn en moeite dreigend koopkrachtverlies voor ouderen en minima wist af te wenden met 1,1 miljard euro. Pechtold vraagt zich openlijk af of Schippers niet toen al kon weten dat haar inschatting te laag was.

Eerste
Schippers spreekt intussen sussende woorden. Ze wijst erop dat DSW pas de eerste is die de nieuwe zorgpremie bekend heeft gemaakt. Grote verzekeraars als Ohra, Menzis en Zilveren Kruis volgen pas half november. Pas dan valt te beoordelen of de raming in haar begroting echt te rooskleurig is geweest. Schippers dekt zich alvast in: ook het Centraal Planbureau voorspelde een vergelijkbare premiestijging. ,,Het is niet zo dat we de zorgpremie op een kladpapiertje uitrekenen", zei ze gisteren in de wandelgangen van het Tweede Kamergebouw.

Kosten
DSW voert aan dat de kosten stijgen en dat de verzekeraar minder geld uit de eigen reserve kan inzetten om de premie te drukken. Wim Groot, hoogleraar gezondheidseconomie aan de Universiteit Maastricht, verwacht dat het bij de andere zorgverzekeraars hetzelfde verhaal zal zijn. ,,De wijkverpleging wordt voortaan uit het zorgverzekeringsbudget betaald. Er komen duurdere medicijnen tegen bijvoorbeeld bepaalde vormen van kanker en de loonkosten lopen op in de zorgsector. Dat leidt al tot hogere kosten en dus een hogere premie."

Tot nu toe zetten zorgverzekeraars een deel van hun reserves in om de premiestijging op te vangen. Maar de bodem van die reserves komt in zicht. Toch denkt minister Schippers dat de verzekeraars dit jaar nog twee miljard uit hun reserves inzetten om de premies minder hard te laten stijgen.

Zorgverzekeraars weten niet waar ze dat geld vandaan moeten halen. ,,De solvabiliteit, de mate waarin we aan onze verplichtingen kunnen voldoen, was begin dit jaar 151 procent voor alle zorgverzekeraars samen'', zegt een woordvoerder van Zilveren Kruis. ,,De ondergrens die we moeten hanteren van de toezichthouder, De Nederlandsche Bank, is 120 procent. Als we 2 miljard uit onze reserves halen, zakken we door de ondergrens en dat mag niet.''

Reserves
Groot weet ook niet waar de verzekeraars het geld vandaan moeten halen. ,,De verzekeraars gaven vorig jaar al aan dat de reserves minimaal waren. ,,Ik zie niet hoe die reserves dit jaar weer flink hebben kunnen stijgen. Volgens mij rekent minister Schippers zich veel te rijk. Dit is een erg optimistische begroting die ze presenteert.''

In de koopkrachttabellen die het kabinet op Prinsjesdag presenteerde, gingen ouderen en uitkeringsgerechtigden er komend jaar iets op vooruit. Kunnen zij nu fluiten naar een extraatje? Het CPB denkt van niet: ,,De zorgtoeslag is gekoppeld aan de zorgpremie. Als de gemiddelde premie toeneemt, neemt de zorgtoeslag ook toe", zegt medewerker Patrick Koot.

Premies
Hoogleraar Groot stelt dat Nederlanders zullen moeten wennen aan harder stijgende premies. ,,Door de vergrijzing neemt de vraag naar zorg toe. De komende jaren zal de premie met 7 tot 8 procent per jaar stijgen, net als voor 2009. De afgelopen jaren profiteerden we van dalende medicijnenprijzen, waren de lonen in de zorgsector bevroren en beschikten de verzekeraars over ruime reserves. Die voordelen hebben we niet meer.''