Leerlingen van een Rotterdamse middelbare school.
Volledig scherm
PREMIUM
Leerlingen van een Rotterdamse middelbare school. © ANP

Taal is nog altijd een struikelblok voor integratie

derde generatieDe integratie van veel Turken en Marokkanen gaat nog decennia duren. Ook de derde generatie blijft - een halve eeuw nadat opa en oma naar Nederland kwamen - nog steeds achter op school.

Quote

De kinderen doen het al wel beter dan hun ouders

Jan Latten, hoofddemograaf
Jan Latten is hoofddemograaf van het Centraal Bureau voor de Statistiek.
Volledig scherm
Jan Latten is hoofddemograaf van het Centraal Bureau voor de Statistiek. © CBS

De Cito-scores van Turkse en Marokkaanse kinderen zijn lager dan die van kinderen van Nederlandse ouders, blijkt uit het Jaarrapport Integratie 2016. Hoofddemograaf Jan Latten van het Centraal Bureau voor de Statistiek legt uit hoe dat komt.

Opa en oma kwamen een halve eeuw geleden vanuit Turkije en Marokko naar Nederland, hun kinderen werden hier geboren; hoe kan het dat hun kleinkinderen het nog steeds niet goed doen op school?
,,De derde generatie kinderen van wie beide ouders Turks of Marokkaans zijn - maar die wel hier geboren zijn - scoren onder het gemiddelde. Ze doen het wel al beter dan hun ouders. Het komt door de taal. Thuis praten ze Marokkaans of Turks. In ieder geval met opa en oma. Dan ben je veel meer ingebed in een Marokkaanse of Turkse cultuur dan in een Nederlandse. Wat ook meespeelt, is dat je je in dit digitale tijdperk op sociale media af kunt zonderen. We zouden moeten onderzoeken hoe groot de rol daarvan is.''

Bleven de Cito-scores alleen op taal achter?
,,Nee, je ziet het ook bij rekenen. Rekenonderwijs is heel talig. Als je de zinnen niet goed begrijpt, dan maak je de sommen verkeerd.''

Geldt de achterstand voor alle Turkse en Marokkaanse kinderen van de derde generatie?
,,Het maakt heel veel uit of er een gemengd huwelijk tussen zit. Dan wegen de invloeden van de Nederlandse familie ook mee. Als een Turkse vrouw trouwt met een Nederlandse man, krijgen de kinderen ook andere dingen te horen. Dan zijn er nauwelijks verschillen met kinderen van Nederlandse ouders.''

Gebeurt dat veel?
,,We hebben onder Turkse en Marokkaanse jongeren onderzocht welke eisen ze stellen aan hun partner. De belangrijkste eis is hetzelfde geloof, daarna komt herkomst. Dat maakt dat Turken en Marokkanen nog steeds veelvuldig met elkaar trouwen. Bij bijvoorbeeld de Surinaamse bevolking is dat minder het geval. Daar zie je veel meer integratie en de taal speelt geen grote rol. Ze zijn meer georiënteerd op Nederland.''

Wat speelt er nog meer?
,,De Marokkanen die hier kwamen, waren laagopgeleid. De middenklasse ontbrak volledig. Hun kinderen zijn in opleidingsniveau gestegen. Nu krijgen we de derde generatie en die stijgt ook weer naar een hoger opleidingsniveau, maar ze hebben nog het nadeel dat ze niet dezelfde sociale steun krijgen die de kinderen van hoogopgeleide Nederlanders krijgen.''

Hoelang gaat de integratie nog duren, denkt u?
,,Dat is geen kwestie van jaren, maar eerder van decennia. Bij de volgende generatie zullen de verschillen in opleidingsniveau weer wat kleiner zijn.
Maar Nederland blijft een immigratieland. Dan zijn er weer nieuwe groepen die moeten integreren, zoals de Syriërs.''