Volledig scherm
© anp

V&D was al jarenlang reddeloos verloren

Waar ging het fout met V&D? Het is verleidelijk om naar de grote verhuurders, de banken of ex-eigenaar Sun Capital te wijzen, maar dat is kortzichtig. De echte neergang van het uit 1887 stammende warenhuis van Willem Vroom en Anton Dreesmann startte al decennia eerder.

Volledig scherm
Willem Vroom en Anton Dreesmann begonnen hun roemruchte warenhuis bijna 130 jaar geleden © ANP
Quote

De lijst van faillisse­men­ten in de Nederland­se winkel­straat is lang, maar géén komt zo hard aan als V&D

Volledig scherm
John van der Ent doet het licht uit bij Vroom en Dreesmann. De op 1 maart 2015 gestarte topman kreeg maar 9 maanden, om precies te zijn tot Oudejaarsdag, om het tij te keren. Tevergeefs. © ANP

Zijn het de curatoren? Waren het onwillige, zunige verhuurders die niet wilden meewerken aan een doorstart? Is het CoolCat-baas Roland Kahn of zijn huisbank ING die er te weinig geld in wilde steken? Is het vorig eigenaar Sun Capital die de 63 warenhuizen leegtrok? Of zijn wij Nederlanders soms schuldig omdat we gewoon niets meer bij V&D kochten?

De komende tijd zal druk worden gespeculeerd hoe een oer-Nederlands instituut als V&D na bijna 130 jaar naar de vernieling kon gaan. Natuurlijk, afgelopen jaren regende het faillissementen in de winkelstraat - Free Record Shop, Block, Mexx, Siebel, Halfords, boekenketen Polare, schoenenzaken Invito en Manfield en laatst nog computerketen Paradigit - de lijst begint ellenlang te worden.

Toch komt geen bankroet zó hard aan als dat van V&D. Generaties landgenoten groeiden op met de warenhuizen, die in veel steden het middelpunt van het winkelcentrum vormden. We kochten er kleding, schoenen, een zonnebril, sieraden, boeken, elpees en later cd's. We dronken er een kop cappuccino of liepen er gewoon doorheen omdat het gezellig was.

Profiel
De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat de ondergang van V&D al veel eerder is ingezet. Nog voor de komst van het internet ging het al minder en miste het warenhuis een duidelijk profiel.

Zo ging V&D al in 1991 bijna op de fles en moest een last minute reddingsplan uitkomst bieden. Sindsdien volgde reorganisatie op reorganisatie en werd de koers keer op keer gewijzigd. Dan weer werd Jan des Bouvrie ingehuurd en moesten de warenhuizen er opeens hagelwit en luxe uitzien (in 2003), waarna een volgende directie enkele jaren later weer met een totaal nieuwe strategie en huisstijl op de proppen kwam.

Toenmalig baas Jacob de Jonge presenteerde 2 jaar terug wederom een nieuwe koers: V&D moest zich richten op de 'wereldburgers, de huiselijken en de plichtsgetrouwen', wat hij daar ook mee bedoelde. En afgelopen jaar vond John van der Ent dat V&D zich op vrouwen boven de 35 moest gaan richten.

Volledig scherm
Medewerkers halen de schappen leeg en zoeken ondertussen troost bij elkaar © ANP
Quote

Roofzuchti­ge durfinves­teer­ders trokken Vroom en Dreesmann leeg, generaties topmannen voerden een zwalkende koers. Het profiel bleef flets en een goed antwoord op online winkels als Bol.com of goedkope formules als Primark bleef uit.

Volledig scherm
Het faillissement van Vroom en Dreesmann slaat enorme gaten in Nederlandse winkelstraten © ANP
Volledig scherm
Roland Kahn deed afgelopen weken een dappere poging om de warenhuizen van Vroom en Dreesmann over te nemen. © ANP

Geen van hen wist de neergang te stoppen en een antwoord te vinden op de komst van online rivalen als Bol.com of goedkope formules als Primark, Action, Zara en H&M. Het profiel bleef flets, V&D was vlees noch vis. Roofzuchtige durfinvesteerders trokken het warenhuis ondertussen leeg, met als grootste boosdoener KKR dat in 2004 voor miljarden euro's winst de panden verpatste. 

Vlaggenschip
Sindsdien is er nauwelijks meer in de panden geïnvesteerd: vrijwel alle filialen zijn afgebladderd en moeten voor honderden miljoenen worden opgeknap. Alleen het Leidse filiaal kreeg twee jaar terug een enorme make-over. Het zou het vlaggenschip worden voor alle andere V&D's, alleen bleek daarna het geld op.

Al met al is het oneerlijk om de schuld te leggen bij de hoofdrolspelers van nu. John van der Ent kreeg slechts negen maanden de kans om tientallen jaren van achterstallig onderhoud weg te poetsen. Hij begon met een 4-0 achterstand. Vorig eigenaar Sun Capital is eveneens de boeman niet. De onsympathieke Amerikaanse durfinvesteerder had meer kunnen doen, maar stak in 5 jaar tijd toch enkele honderden miljoenen euro's in de warenhuizen. 

De conclusie luidt dat curatoren Kees van de Meent en Hanneke de Coninck-Smolders aan een vrijwel onmogelijke klus begonnen. Ze hebben 1,5 maand dag en nacht met ziel en zaligheid doorgewerkt, maar feitelijk hadden ze weinig in de melk te brokkelen. CoolCat-baas Roland Kahn verdient alle lof voor zijn dappere poging om een Nederlands icoon als V&D te redden. Aan hem heeft het geenszins gelegen.

Personeel
De macht lag bij de grote verhuurders, zij beslisten met welke kandidaat ze verder wilden. Ook hun valt weinig te verwijten. Dat zij niet voor Kahn en diens Cool Investments gingen is niet alleen vanwege de centen. Verhuurders gaan voor de lange termijn en ze zagen dat het moeilijk zou worden. Hetzelfde geldt voor huisbank ING. 

Zoals altijd is het personeel het grootste kind van de rekening. Achtduizend medewerkers van V&D en de La Place-filialen zitten vanaf woensdag in de WW. Voor velen volgt daarna de bijstand: ze hebben letterlijk hun hele loopbaan bij het warenhuis gewerkt en zullen nooit meer een nieuwe baan vinden.

Sprookje
De enkele geluksvogel die dat wel lukt, zal het tegen een beduidend lager loon moeten doen. Want één van de grote problemen van V&D was dat concurrenten als Primark en Action veel minder betalen.

En zo eindigt het sprookje van Vroom & Dreesmann na 129 jaar zonder happy end.

Volledig scherm
© ANP
Volledig scherm
© ANP
  1. Gepeste Quaden (9) niet naar Disneyland met half miljoen euro: ‘We schenken alles aan goede doelen’

    Gepeste Quaden (9) niet naar Disneyland met half miljoen euro: ‘We schenken alles aan goede doelen’

    Aangrijpende beelden van een gepeste jongen die roept dat hij niet meer verder wil leven hebben een ongekende actie tegen pesten op gang gebracht. Een crowdfundingsactie om de 9-jarige Quaden Bayles naar Disneyland te sturen bracht binnen een week een half miljoen euro in het laatje. De familie van het Australische jongetje houdt het geld niet zelf, maar schenkt alles aan goede doelen. ,,Zij hebben het echt nodig.”
  2. Italiaanse viroloog walgt van paniekzaaierij rondom coronavirus: ‘We zijn niét in oorlog’

    Italiaanse viroloog walgt van paniekzaai­e­rij rondom coronavi­rus: ‘We zijn niét in oorlog’

    Sinds twee weken werkt ze zonder pauze, de directeur van het laboratorium voor Microbiologie in in Milaan die de tests op het coronavirus uitvoert. In een interview met de Italiaanse krant La Repubblica zegt Maria Rita Gismondo dat Italië doet alsof het in staat van oorlog verkeert, maar dat het om niet veel meer dan een normaal griepvirus gaat. Er is volgens haar sprake van ‘een bombardement van berichten die angst aanwakkeren en voor collectieve hersenspoeling zorgen’.