Volledig scherm
Lodewijk Asscher vindt dat zijn vermogen tot samenwerken en zijn visie hem een geschikte linkse leider maakt. © Robin Utrecht/ ANP

'Voor wie linkser beleid wil, ben ik er'

Lodewijk AsscherWie vertrouw je de sleutel van het land toe? Om die vraag draaien de verkiezingen volgens Lodewijk Asscher (42). De PvdA'er denkt over de beste papieren te beschikken met zijn ervaring als vicepremier. Oké, de bezuinigingen van het kabinet deden pijn, maar nu is er weer geld voor conciërges, thuiszorgmedewerkers en hogere salarissen voor leraren. ,,Ons banenplan is een briljant idee.''

Quote

Ik ben geen millimeter geweken in gesprekken met radicale imams. Ik verwacht van de nieuwe generatie moslims dat ze radicale predikers eruit gooien. We gaan niet soebatten over waar we staan in Nederland

Vergelijk de standpunten van de lijsttrekkers over:

-de zorg
-veiligheid
-werk
-identiteit
-onderwijs
-premierschap
(werkt het beste op desktop of tablet, op mobiel is inzoomen noodzakelijk)

ZORG
'Snijden was noodzaak'

U investeert nu in zorg, maar hebt er ook jarenlang op bezuinigd. Was dat een fout?
,,Het was een noodzaak. Er werd per dag meer dan 65 miljoen euro meer uitgegeven dan we hadden. We moesten dat oplossen. Zaten midden in een crisis, bovendien. Daarin maak je keuzes. Dat doe je zo behoedzaam mogelijk. We hebben de farmaceuten aangepakt, en de zware zorg ontzien. Maar ik geef toe: er zaten maatregelen bij die pijn deden. Daarom ben ik blij dat er nu weer ruimte is.''  

Mensen die hun baan zijn verloren in de thuiszorg kunnen weinig met dat excuus.
,,Vooral voor hen moet de ruimte die er nu is goed gaan uitpakken. Je ziet dat er banen bijkomen in de zorg. Het gaat nu ineens over: hoe kunnen we die vacatures vervuld krijgen? Wij kiezen in ons programma voor betere arbeidsvoorwaarden. Het liefst vaste handen aan het bed. Juist op dit punt valt er iets te kiezen. D66 en VVD willen de flexibilisering juist verder doortrekken, wij zeggen: het verschil tussen vast en flex moeten we verkleinen.''  

Dit kabinet heeft ook ingezet op mantelzorg. Is u inmiddels duidelijk dat men daar te druk voor is?
,,Wat u zegt is waar. Niet iedereen woont in de buurt van zijn ouders of heeft die tijd. Wij kunnen wel helpen met ondersteuning, bijvoorbeeld door te regelen dat mantelzorgers nu en dan een weekeindje weg kunnen om op adem te komen. Families willen vaak best iets doen, maar weten niet hoe het allemaal georganiseerd moet worden. Gemeentes kunnen helpen door met mantelzorgers om tafel te gaan.''

Volledig scherm
© ANP

VEILIGHEID
'Gericht straffen' 

U blijft vasthouden aan taakstraffen. Is dat niet te soft?
,,De onderzoeken laten zien van niet. Het gaat om gericht straffen. Een sociaal land kan alleen maar bestaan als het veilig is. Een taakstraf kán een middel zijn om te voorkomen dat iemand crimineler wordt.''  

Bij een deel van de taakstraffen komen mensen gewoon niet opdagen. Hoe kan dat nou?
,,Dat mogen we niet accepteren, dat ondermijnt het rechtvaardigheidsgevoel. In zo'n geval moet je alsnog een celstraf opleggen, vind ik.''  

U bent net vier jaar vicepremier geweest, maar dit is nu geen wet.
,,Het is geen geheim dat het op veiligheid en justitie beter kan en moet. Je kunt het niet aan rechts overlaten.''  

Hoe moet het dan wel?
,,Anders. Je zult het huidige ministerie uit elkaar moeten trekken. Het is blijkbaar niet te managen. Ik gaf de minister de afgelopen jaren ook wel eens een por, bijvoorbeeld op het gebied van mensenhandel.''  

Toch hebben mensen het gevoel dat misdaad nog steeds loont.
,,Dat snap ik. Jij betaalt een boete, een ander niet. Daar worden mensen razend van. Ik ook. Het antwoord daarop is simpel: regels handhaven.''

Volledig scherm
© ANP

WERK
'Een baan is een baan' 

Uw banenplannen zijn mislukt en waar komt u mee? Een nieuw banenplan.
,,Mijn banenplannen zijn heel belangrijk geweest. In Twente zijn duizenden mensen aan het werk gebleven en hebben jongeren een leerwerkbaan gekregen. Ik weet dat ze het in de Haagse politiek leuk vonden om het ouderwets te noemen, maar op het hoogtepunt van de crisis konden mensen zich omscholen zodat ze nu aan het werk zijn. 2000 vrachtwagenchauffeurs hebben daardoor nu een vaste baan.''  

Dat waren geen nieuwe banen.
,,Ja, maar ze kregen werk, in plaats van een uitkering.''  

En daarom is het effectief geweest?
,,Nou en of. Het gaat om oudere werknemers die niet makkelijk weer een baan vinden. Of om jongeren, die een leerwerkplek hebben kregen.''  

Nu wilt u weer 100.000 Melkertbanen?
,,Nee, ik wil gewoon vaste banen in de publieke sector. Zoals conciërges op scholen, toezichthouders op trams, medewerkers van sportclubs. Daar trekken we structureel geld voor uit. Ik vind het raar om dat subsidiebanen te noemen, want dat zeg je ook niet tegen de juf of vuilnisman. Die banen betalen we ook met z'n allen. In zijn ogen zijn het functies die we nodig hebben. De werkdruk onder leraren is heel hoog, omdat ze ook theedoeken staan te vouwen. Je moet er gewoon structureel geld voor uittrekken. Dan houden ze een vast contract en zijn ze in dienst bij een sportclub of school. Dan staan ze net zo sterk voor als ieder ander. Ik denk dat het een briljant idee is.''

Volledig scherm
© ANP

IDENTITEIT
'Radicalen eruit gooien'

U predikt 'verbinding' in de maatschappij. Daar zitten mensen toch niet op te wachten?
,,Zeker wel. Mensen willen weer trots zijn op onze vrijheid. Een land waar mensen voor je willen zorgen als het tegenzit. Dat is óók heel erg onze identiteit. Ik zie ook dat mensen zich zorgen maken over de islam en vooral radicale islamisten. Maar we hebben hier spelregels om onze vrijheden te beschermen.''  

De integratie is mislukt, zeggen velen.
,,Er zijn voorbeelden waar het mislukt is, maar ook waar het wel gelukt is. Denk aan je buurman, aan je collega. Die meedoet, die de taal spreekt. Met wie je waarden deelt. Die volwaardig meedoen. Natuurlijk zie ik ook de problemen, maar die lossen we niet op met boos zijn en doemdenken. Nee, dat doe je door er op af te gaan.''  

Mensen maken zich wel zorgen.
,,Aldoor zeggen tegen die buurman dat de integratie is mislukt, helpt niet. Die denkt: hoor ik er dan niet bij? Krijgen mijn zoons straks geen baan? Je moet je richten op de valsspelers. Daarom ben ik ook in gesprek gegaan met de fanatieke types.''  

Theedrinken, bedoelt u?
,,Geen onderhandeling. Ik ben geen millimeter geweken in gesprekken met radicale imams. Ik verwacht ook van de nieuwe generatie moslims dat ze radicale predikers eruit gooien. We gaan niet soebatten over waar we voor staan in Nederland. De grondwet is helder en dat krijgen nieuwkomers voortaan ook onder ogen. Dan weten ze: dit is waar ik voor teken.''

Vergelijk de standpunten van de lijsttrekkers over identiteit:
(werkt het beste op desktop of tablet, op mobiel is inzoomen noodzakelijk)


ONDERWIJS

'Kloof wegwerken' 

U verhoogt het salaris van leraren, maar die willen vooral meer tijd voor hun vak.
,,We geven ze het recht om maar twintig uur les per week te geven, te beginnen op basisscholen in achterstandswijken. Zo is er meer tijd voor het voorbereiden van lessen.''  

Krijgen kinderen dan minder les?
,,Nee, we trekken geld uit voor extra leraren en klassenassistenten. Een hogere beloning van 3,5 procent voor onderwijzers vind ik gewoon een kwestie van goed fatsoen, na jaren op de nullijn.''  

Sommige kinderen komen thuis en hebben daar geen bureau om hun huiswerk te doen.
,,We denken dat het helpt door dit jaar 100 miljoen extra uit te trekken om deze kinderen mee te laten sporten, voor bijles en schoolspulletjes. Alle kinderen moeten volwaardig mee kunnen doen.''  

De kloof tussen hoog- en laagopgeleiden baart u zorgen?
,,Zeker. Gelijke kansen voor kinderen is meer dan ooit afhankelijk van wat er in het onderwijs gebeurt. We willen investeren in het mbo, maar je moet er nog jonger bij zijn. Zorgen dat talenten op peuterleeftijd gezien worden. Hoe langer je wacht, hoe groter de kloof wordt.''

PREMIER
'Een vertrouwensvraag'

Waarom zou ik u kiezen in plaats van Jesse Klaver als ik een linkse leider zou willen? U heeft vier jaar met de VVD samengewerkt.
,,Omdat je als premier van een land visie nodig hebt, maar ook het vermogen tot samenwerken en ervaring. Ik heb het alle drie. Het gaat dus ook om de vraag: wie vertrouw je de sleutel van het land toe? Het is een vertrouwensvraag.''  

Het vertrouwen in u is de laatste jaren toch alleen maar afgenomen?
,,Nou, ik merk het tegenovergestelde. Dat mensen waardering hebben voor het feit dat ik hetzelfde ben gebleven, terwijl ik ook moest samenwerken in dit coalitieland. Nu we uit de crisis zijn, is er meer ruimte. En voor wie linkser beleid wil, ben ik er. Ik zeg er dus bij: we wisten vier jaar geleden ook niet dat er zoveel stond te gebeuren. We moesten ons ineens aan de crisis ontworstelen, er kwam een Brexit, plots werd een vliegtuig boven Oekraïne uit de lucht geschoten. Met andere woorden: je moet aan je doelen vast kunnen houden, maar ook omgaan met crises.''  

Rutte ook.
,,Zeker, maar hij wil inhoudelijk een ander Nederland. Zijn keuzes leiden tot een killere samenleving. Met inkomensverschillen die groter worden of een botte bezuiniging ten koste van mensen met een arbeidshandicap. Hij wil een nog flexibelere arbeidsmarkt, meer individualisme. Ik denk dat het een richting is die veel Nederlanders niet willen. Nu er ruimte is wil ik investeren in zekerheid en samenhang. Daar sta ik voor.''

Volledig scherm
© ANP

Checklist PvdA

Wat wil hij verder:
-Hogere bijstandsuitkeringen n 100.000 banen, bijvoorbeeld conciërges en straatvegers.
-De AOW omhoog.
-Strengere regels voor arbeidsmigratie.
-Anoniem solliciteren bij de overheid.
-Drie maanden ouderschapsverlof voor partner.

EN DUS MOET...
-Het bedrijfsleven meer lasten betalen.
-De grootverdiener boven 150.000 euro 60 procent belasting betalen.
-De belasting met 1 procent omhoog.
-De vervuiler betalen met een vliegtaks en kilometerheffing.

Wil wél met: GroenLinks, SP, D66, CDA.

Wil (liever) niet met: PVV, VVD.