Volledig scherm
PREMIUM
Voormalig spermaklinkiek Medisch centrum Bijdorp te Barendrecht.Eigenaar Jan Karbaat woont er nog steeds © Milan Rinck

'Wacht even, je krijgt vers zaad van mij'

donorzaadBij Medisch Centrum Bijdorp is jarenlang gesjoemeld met donorzaad. Volgens de Inspectie voor de Gezondheidszorg staat deze zaak op zichzelf. Maar voor honderden ouders en donorkinderen is het leed al geleden. Zij willen naar de rechter.

Quote

Er is geen kind van Bijdorp dat een kloppend paspoort heeft. Alles is ver­valst

Petra, alleenstaande moeder
Volledig scherm
Jan Karbaat van Medisch Centrum Bijdorp. © Privéfoto

Natuurlijk was Fokje van der Kooi ongelooflijk blij toen ze voor de tweede keer beviel van een gezonde dochter. Maar de bevalling zorgde ook voor verwarring.

Was haar oudste dochter nog lelieblank met groenbruine ogen, nu lag daar een wolk van een baby met een donkere huid en bijna zwarte ogen. ,,Ik dacht hoe kon dit? Het drong eigenlijk niet goed tot me door. Dat kon gewoon niet...''

Beide dochters zijn geboren met sperma van een donor uit Medisch Centrum Bijdorp. In 1987 klopten Fokje en haar man aan bij de Barendrechtse kliniek, onder leiding van fertiliteitsarts Jan Karbaat. Haar echtgenoot was na een hersteloperatie onvruchtbaar. Een spermadonor was hun uitweg om de kinderwens te vervullen. Na vele inseminatiepogingen lukte het om zwanger te worden. Ze kregen twee mooie dochters  (1989 en 1992), maar o zo verschillend qua uiterlijk. Het stel had toch duidelijk aangegeven dat hun tweede kind van dezelfde donor moest zijn?

Als ze hadden gezegd dat de donor van ons eerste kind niet meer beschikbaar was, hadden we nog kunnen nadenken of we een kind van een andere donor wilde. Maar dat is helemaal niet gezegd.''

Vragen
Toen de dochters ouder werden, kreeg ze er vragen over. De donkere dochter werd gediscrimineerd. Fokje vertelde dat ze haar kleurtje te danken had aan haar opa, die ook redelijk donker was. Tot ze een jaar geleden een uitzending van Spoorloos zag. Een donorkind was op zoek naar halfbroers en -zussen, omdat zijn donor een overactieve en autistische Surinaamse man bleek te zijn, in tegenstelling tot wat in zijn donoromschrijving stond.

,,Ik raakte in paniek en werd gedwongen mijn dochters te vertellen dat ze kind van een spermadonor waren. Ze pakten het goed op, maar wilden wel weten wie hun donor was.''

De laatste jaren bleek hoeveel er gesjoemeld is in Bijdorp. De kliniek heeft sperma van verschillende donoren vermengd voor een grotere kans op bevruchting.