Volledig scherm
De Amerikaanse Walter Palmer, die in Zimbabwe leeuw Cecil doodde, poseert trots met een eerdere jachttrofee. © hh

Wat bezielt rijken om op bedreigde dieren te schieten?

Cecil is niet dood, de leeuw leeft. De 'trots van Zimbabwe' speelt de hoofdrol in een ongekend emotionele discussie over de jacht op wilde dieren. Wat bezielt iemand om in ruil voor grof geld een leeuw om te leggen? En waarom werken Afrikaanse landen eraan mee?

Leeuwendoder Walter Palmer verkeert in beroemd gezelschap. De Amerikaanse president Theodor Roosevelt, koning Juan Carlos van Spanje en prins Bernhard deden het. De beroemde auteurs Ernest Hemingway en William Faulkner deden het. Zij gaven het voorbeeld aan de rijken van nu. Jagers die duizenden tot vele tienduizenden euro's op tafel leggen om in Afrika een leeuw, neushoorn, olifant of sabel-antilope te schieten. Na de 'kill' laten ze zich allemaal fotograferen. Glimmend van trots, zelfverzekerd en soms met een voet op het dier - als ultiem gebaar van overwinning, kijken ze in de lens. Ze hebben weer een trofee, voor thuis. Om aan de muur te hangen. Als uithangbord. ,,Kijk, die heb ik zelf geschoten!''

Volledig scherm
Fervent jager Melisssa Bachman maakte veel mensen boos door naast een dode leeuw te poseren. Bachman plaatste deze foto op Twitter, met deze tekst: "An incredible day hunting in South Africa! Stalked inside 60 yards on this beautiful male lion ... what a hunt!" Inmiddels is haar account verwijderd. © MB
Quote

Maar aan de Big Five begin ik niet. Daar heb ik geen lekker gevoel bij

Wim van Remortel, Best Hunting

De jacht op wilde dieren is big business. Van Alaska (ijsberen) tot Azië (tijgers) nemen jagers legaal en illegaal dieren in het vizier. Er gaan miljarden in om. Alleen al in Zuid-Afrika wordt er jaarlijks bijna 700 miljoen euro mee verdiend. Ook in Nederland bieden bedrijven jacht-reizen aan, vooral naar Zuid-Afrika. Wim van Remortel van het Zeeuwse bedrijf Best Hunting is een van hen.

Wrattenzwijn
,,Onze klanten schieten er alleen kleiner wild af als bokken, zwijnen en antilopen. De jager betaalt per geschoten dier. Voor elk dier heb je een aparte vergunning nodig. Voor veelvoorkomende dieren als een wrattenzwijn of een springbok betaal je 200 euro tot 250 euro. Iets zeldzamere dieren als een gemsbok of een koedoe kosten minimaal 1000 euro en voor een sabelantilope betaal je 2000 euro."

Hij weet ook de prijzen van de Big Five (olifant, leeuw, neushoorn, luipaard en buffel) te noemen. ,,Dan begin je bij 10.000 euro, voor een buffel. Voor een leeuw betaal je minimaal 20.000 euro. Maar aan de Big Five begin ik niet. Daar heb ik geen lekker gevoel bij. Ik weet dat het mogelijk is en het wordt vaak genoeg aangeboden, maar dat wil ik echt niet. Ik merk dat Europeanen en Nederlanders in het bijzonder hier niet open voor staan. Het zijn vooral Amerikanen die dat willen.''


Volledig scherm
Trevor Ahlberg heeft in Mongolië een Altay Argali geschoten, een van de grootste wilde schapen ter wereld. © prive
Volledig scherm
Dierenrechtenactivisten protesteren tegen het afschieten van leeuw Cecil. © AP

Walter Palmer, de Amerikaanse tandarts die wereldnieuws is met het illegaal afknallen van Zimbabwe's beroemdste leeuw, Cecil, is een van hen. Hij betaalde er 45.000 euro voor. Maar ook de vier andere leden van de Big Five zijn gewild onder trofeejagers, onder wie veel Amerikanen. De 36-jarige Corey Knowlton is koploper. Op een officiële veiling in Namibië betaalde hij in mei 350.000 dollar (317.000 euro) voor een vergunning om een zwarte neushoorn te schieten. Onder begeleiding van boswachters, die ervoor waakten dat hij het juiste dier schoot, maakte de Texaan 3 dagen jacht op de neushoorn. Met een zwaar kaliber geweer legde hij hem om. Ook toen ontstond er tumult. Natuurbeschermers waren des duivels. Maar volgens Namibië ging het om een oude en agressieve neushoorn. En met het geld konden de andere 2000 zwarte neushoorns van het land - in heel de wereld zijn er nog maar 5000 - worden beschermd.

Emotie

Met de dood van Cecil bereikt de discussie over de jacht deze week een miljoenenpubliek. Met extra emotie, want Palmers jacht is niet alleen illegaal. De leeuw sterft een uiterst pijnlijke dood. Palmer gebruikt pijl en boog. 40 uur lang wordt het dier opgejaagd. Pas dan, op 1 juli, maakt een knal uit zijn geweer een einde aan het leven van de leeuw. Nu is de tandarts uit Bloomington opgejaagd wild. Hij wordt uitgemaakt voor 'monster', voor een 'crimineel met een barbaarse, immorele hobby'.

Zijn tandartspraktijk is inmiddels dicht. Zijn website is gesloten. E-mails blijven onbeantwoord. Palmer (55) zijn vrouw en twee kinderen zijn ondergedoken. Hij betuigt wel spijt. ,,Mij is niet verteld dat Cecil een speciale leeuw was, die een zender droeg voor wetenschappelijk onderzoek,'' aldus Palmer. Zijn twee begeleiders, Theo Bronkhorst (jager) en Honest Ndlovu (landeigenaar) hadden hem bezworen dat hij had betaald voor een legale vergunning. Hij wist ook niet dat Cecil uit het Hwange National Park was gelokt en zwijgt over het feit dat hij eerder in de fout ging. In 2008 schoot hij een zwarte beer in Wisconsin, buiten het gebied waar hij vergunning voor had.

Volledig scherm
Steve Sibrel (met pijl en boog) bij zijn neergeschoten leeuw op de grens van Zuid-Afrika en Botswana. © prive

Wildstand

Volledig scherm
© getty

Ook Walter Palmer huldigt het argument van jagers en Afrikaanse overheden dat de jacht een prima instrument is om de wildstand gezond en op peil te houden. Dierenbeschermers vegen er de vloer mee aan. In hun ogen is het een verwerpelijke gedachte dat een dierensoort die uitsterft is geholpen met de dood van sommige exemplaren. ,,Dat heeft niets van doen met natuurbehoud. Bovendien is er het morele vraagstuk. Wie geeft je het recht om voor eigen glorie een dier af te knallen,'' zegt Chris Mercer, voorman van de organisatie 'Campaign Against Canned Hunting'. Bovendien trekt jacht met vergunningen illegale jagers aan.

Uitlevering
Walter Palmer is op tijd weg uit Zimbabwe. Zijn uitlevering lijkt kansloos. Zijn twee helpers zijn wel gearresteerd wegens stroperij. Ze worden verantwoordelijk gehouden voor de dood van een beschermde leeuw. Bronkhorst en Ndlovu werden gisteren voorgeleid. Als het tweetal wordt veroordeeld wacht hen een gevangenisstraf van maximaal 15 jaar. En Cecil? Hij leeft voort in de discussie en als het aan sommige natuurbeschermers ligt krijgt hij een standbeeld. Bulletproof natuurlijk.

Volledig scherm
Een man werkt aan een muurschildering van leeuw Cecil op de muur van de praktijk van Walter Palmer. © ap
  1. Hoe je goedbedoelde hulp als vrijwilliger in het buitenland helemaal verkeerd kan vallen
    PREMIUM

    Hoe je goedbedoel­de hulp als vrijwilli­ger in het buitenland helemaal verkeerd kan vallen

    Zoek je een werkavontuur als vrijwilliger in een ver land? Let dan op of je goedbedoelde hulp ook zo overkomt bij de mensen daar, waarschuwen deskundigen Yolande van Wijk en Judith van de Kamp. Denk bijvoorbeeld aan het ‘weeshuistoerisme’, waar de constante stroom aan arriverende en vertrekkende vrijwilligers de hechtingsproblemen van wezen lijkt te verergeren. Hoe kies je als leek een goede organisatie?