Volledig scherm
PREMIUM
© AD

'We willen geen angst, maar hoop'

Interview GroenLinksDe nieuwe leider van GroenLinks blaakt van het zelfvertrouwen. Jesse Klaver (30) is ervan overtuigd dat GroenLinks terugkomt. Hij heeft er geen lol in dat het slecht gaat met concurrenten SP en PvdA. ,,Ik heb medelijden met ze.''

Volledig scherm
© ANP
Quote

Er is echt een nieuwe koers nodig om de tweedeling te stoppen

Jesse Klaver
Volledig scherm
Jesse Klaver in gesprek met Alexander Pechtold © ANP
Volledig scherm
© AD

Spreek een uur met Jesse Klaver en je vertrekt met woorden als 'hoop', 'optimisme' of 'energie'. Halverwege het gesprek zal hij op een groot bord vol berekeningen wijzen. Om te bewijzen dat al die vooruitzichten financiële dekking genieten. Hij heeft overduidelijk zelfvertrouwen, al staat hij zich geen arrogantie toe. Klaver zegt het vanaf het puntje van z'n stoel, want vóór alles heeft hij vooral zin in de campagne die hij morgen aftrapt.

Rutte en Samsom zijn hun campagne begonnen met sorry zeggen. Moet u ook nog even sorry zeggen?
Lachend: ,,Ik zou niet weten waarvoor. Ja, sorry dat ik te laat was voor deze afspraak.''

Lekker hè, zonder ballast van verbroken beloftes of fouten aan een campagne beginnen.
,,Zeker. Overigens hoor ik Mark Rutte liever z'n excuses aanbieden voor de toegenomen ongelijkheid in de samenleving.''

Het kabinet heeft de inkomensverschillen verkleind, zal hij zeggen.
,,Dat is niet waar. Er is echt een nieuwe koers nodig om de tweedeling in de maatschappij te stoppen.''

Met uw ideeën loopt de staatsschuld op, het is potverteren.
,,Jullie mogen me alles vragen en we laten alles doorrekenen. En je zult zien: het kán. Maar daarnaast: ik wil beleid niet alleen maar reduceren tot cijfers. Je kunt de maatschappij niet vatten in een spreadsheet.''

Om ideeën uit te voeren heeft u macht nodig. Op links gaat het - althans in de peilingen - alleen met jullie goed.
,,Dit is echt de tijd voor GroenLinks. De klassieke machtspartijen hebben het jarenlang mogen proberen. Het moet anders kunnen. En daarom begint onze campagne morgen.''

U heeft al die maanden nodig om uw verhaal aan de man te brengen?
,,Nee, ik wil vooral niet dat het een beautycontest wordt van wie er in de laatste twee weken het best kan debatteren.''

Steun van andere linkse partijen hoeft u niet te verwachten. Het is een bende bij de SP, de peilingen geselen de PvdA.
,,Nog niet zo lang geleden stonden wij er ook niet goed voor. Soms denk je: dat is een voordeel voor ons. Nu denk ik: dit gun je hen niet.''

U heeft medelijden.
,,Ja, dat is het. Ik heb medelijden. Het is niet cool. Ik heb liever dat het met iedereen op links goed gaat.''

Jullie strijden ook om dezelfde kiezers. Bent u vals genoeg voor dat gevecht?
,,Ik wil niet vals zijn. Ik hoef niet gemeen te zijn. Waarom stelt u die vraag?''

U moet strijden om linkse kiezers.
,,Ik doe wat ik denk dat goed is. En dan zie ik wel hoe ver ik ermee kom.''

In tal van landen viert juist rechts hoogtij.
,,We komen terug jongens.''

Dat zei men vier jaar geleden ook.
,,Tegen de PVV-kiezers zeg ik als ze klagen over toegenomen ongelijkheid: ze hebben gewoon hartstikke gelijk. Als ze zeggen dat kosten stijgen en hun inkomen niet vooruit is gegaan, hebben ze gewoon gelijk. Basta! Maar ze kiezen de verkeerde vijand. Als je boos bent omdat je jouw baan bent verloren in de crisis, dan is dat niet de schuld van vluchtelingen, maar van bankiers die onverantwoorde risico's hebben genomen en politici die dat hebben toegestaan.''

Dat is een lang verhaal. Wilders' oplossing is makkelijker: hek eromheen.
,,Ja, nou en?''

Dat verhaal spreekt aan.
,,Mijn blonde vriend zet in op het mobiliseren van de angst. Moet hij vooral doen. Wij gaan 'hoop' mobiliseren. We willen vooruit. Zorgen dat mensen denken: het kan beter.''

Levert het Klaver-effect u daarbij wat op?
,,Ik weet niet wat dat is, hoor.''

Iedereen noemt u fris, jong, vol elan.
,,Tja...ik probeer me niet te veel aan te trekken van zulke kwalificaties, want dat leidt me alleen maar af van het plan dat ik heb.''

Het brengt je op de bank bij Linda de Mol. Voor weer een nieuw potentieel kiezers.
,,Nou, dat is ook hartstikke leuk.''

Buit u het uit? De Canadese premier Justin Trudeau heeft ook een jong en fris profiel en haalt het nieuws met het vertroetelen van vluchtelingen en het vasthouden van baby's.
,,Haha, nee zeg. Ik ben wie ik ben. Ik ga geen kunstjes doen.''

Kiezers willen bovendien betrouwbare, ervaren bestuurders. U bent jong en onervaren.
,,Wat u vraagt is eigenlijk: vind ik het jammer dat ik 30 ben? Nee, ik ben blij toe. Misschien moet ik een paar stappen harder lopen om mensen te overtuigen, maar dat doe ik heel mijn leven al.''

Kunt u werkelijk de grootste worden op links? D66 kaapt het tegengaan van tweedeling voor uw neus weg.
,,Ik ben alleen maar blij als ze onze standpunten delen. Ik ga vertellen waar wij voor staan. We zien dat de culturele tweedeling oploopt. Tussen mensen die in Nederland zijn geboren en buitenlanders of mensen wiens ouders niet in Nederland zijn geboren. Moslims en de rest, zo lijkt het. Wij koppelen de sociaal economische ongelijkheid daaraan. Zorg dat lonen stijgen, dat vermogen wordt belast. Het is de kern van ons verhaal: pak de ongelijkheid aan.''

Is twaalf zetels daarvoor genoeg?
,,Ik pin me niet vast op een getal. En ik pin me niet eens vast op deze verkiezingen. Ik heb een lange adem. We zijn aan het bouwen, aan een maatschappelijke beweging vooral. Ik doe dit niet alleen. Je hebt druk uit de samenleving nodig om de maatschappij écht te veranderen. Al die ideeën, die energie.''

Als het bij vier zetels blijft, is het toch mislukt?
,,Dat zit niet eens in mijn hoofd. Ik ga ervoor. Dit gaat lukken.''

Dus op 15 maart bent u na een nederlaag niet ineens weg uit de politiek?
,,Dat soort uitspraken laat ik aan mijn collega's. Ik wil bouwen, bouwen, bouwen.''

Waarom zou u wel kunnen wat uw voorgangers niet lukte, namelijk: meeregeren.
,,Ik moet ook zien of dat lukt. Ik denk dat ik dat kan.''

En dan niet met de PVV en VVD?
,,Met de PVV niet en met de VVD...dat ligt niet voor de hand.''

Heeft u breekpunten?
,,Nee, ach, ik ben met veel van die termen niet bezig. Ik wil vooral af van het economisme en wie ik naast mij vind in die ideeën, is welkom. We moeten ervan af dat we alles terugbrengen tot een rekensom die mensen reduceert tot een economische vraag.''