Zo werd Jos Brech in de val gelokt

VideoNietsvermoedend nam Jos Brech de uitnodiging van zijn Argentijnse gastheer aan om brandhout te gaan zoeken. Na 500 meter lopen werd hij verrast door een twintigtal speciale, zwaarbewapende Spaanse politieagenten. Aan de vlucht van de meest gezochte Nederlander kwam op een stoffig Catalaans bergpad, op 1.400 kilometer van Zuid-Limburg, een einde. Verslaggever Edwin Winkels sprak met de man die Brech in de val lokte.

De aanwezigen kijken verschrikt op. Drie mannen, zes vrouwen en een tiental kinderen zitten aan een tafel naast een enorme, meer dan 10 meter hoge wigwam. Ze bespreken in de vroege ochtend, terwijl de mist tussen de heuvels optrekt, de plannen voor de dag, de bezigheden voor de yogaretraite die in het teken van de maan staat. Vreemde bezoekers komen hier vrijwel nooit de rust verstoren, op 10 kilometer van het dichtstbijzijnde dorp, Castellterçol, de helft ervan over een slecht begaanbaar pad tussen de heuvels.

Volledig scherm
Lucas, lid van de yoga-commune in Spanje waar Brech verbleef, lokte de meest gezochte Nederlander in de val © Edwin WInkels

La abuela, oma Margarita, staat snel op en leidt de bezoekers weg. ,,De kinderen en sommigen van de gasten weten niet wat hier gisteren gebeurd is", zegt ze. ,,Daar willen we hen niet mee confronteren." Snel wordt Lucas geroepen, de eigenaar van het centrale huis waaromheen het kamp is gebouwd. Hij is Argentijn, en bestiert een soort commune, La Encantada: de 'aangename', 'verheugde', maar ook 'betoverde'.

Scout

Quote

Je zag dat hij gewend was met kinderen om te gaan

Lucas

,,De kinderen kennen Jos. Met de jongens speelde hij voetbal. Je zag dat hij gewend was met kinderen om te gaan. Dat had hij ons ook verteld, dat hij scout was, en kampen met kinderen leidde", vertelt Lucas, die zondag de meest absurde dag uit zijn leven beleefde. De dag dat hij meehielp een einde te maken aan de vlucht van Jos Brech, op een plaats waar iemand zich gerust jaren zou kunnen schuilhouden.

Zondagochtend werd Lucas door de Spaanse politie gebeld. Ze wisten dat de meest gezochte Nederlander bij hem verbleef, in de bossen rond La Encantada, na een tip van een Nederlander die zelf een tijd in het huis woonde en Brech daar deze zomer ontmoette. ,,Ze wilden weten waar hij precies zat, maar ik wilde niet dat ze hier een inval zouden doen, met alle kinderen rond het huis", zegt Lucas. ,,En Jos had ze vanuit zijn plek kunnen zien aankomen en de berg op kunnen vluchten. Dan hadden ze hem nooit meer gevonden, of honderden mensen moeten inzetten voor een speurtocht."

De plek van Jos Brech. Eind mei kwam hij ineens aanlopen. La Encantada is een alternatieve, hippieachtige plek voor mensen uit de hele wereld. Mensen die komen en gaan. Lucas verschafte hem enkele dagen onderdak, daarna installeerde Brech zich op een stuk grond tussen de bomen op 200 meter van het huis. De Nederlander spande er zijn gebruikelijke hangmat tussen twee bomen, met een zeil erboven voor de dagen dat het regende. Lucas laat de plaats zien: resten van een kampvuur, een schommel, en een kleurrijk symbooltje van de commune in de struiken. 

'Vreemde man'

Quote

Het was een vreemde man, dat wel. Een beetje autistisch

De hangmat is door de politie meegenomen, net als de grote, overvolle rugzak van de Nederlander. ,,Ik weet niet wat er allemaal in zat." Onder anderen visgerei, boeken over eetbare en medicinale planten en gedroogd voedsel. En zijn paspoort, dat de politie in staat stelde hem te identificeren. ,,Jos wist ongelooflijk veel van planten, hij heeft ons dat allemaal geleerd", zegt een Poolse bewoner van de gemeenschap. ,,Hij sprak ook een beetje Pools, omdat hij daar op scouting was geweest." De Nederlander werkte hard op het land en in de commune; daardoor mocht hij altijd mee-eten, voor hij zich weer in zijn hangmat terugtrok.

,,Het was een vreemde man, dat wel. Een beetje autistisch, dachten we. Hij sprak heel weinig. Was niet onaardig of zo, maar er was geen hoogte van hem te krijgen", zegt een jonge vrouw. Soms vergezelde hij een van de mannen in de auto voor een boodschap, maar hij stapte nooit uit. In de weinige omliggende dorpen vertoonde hij zich niet. Hij vertelde de mensen van de commune dat hij vijf jaar geleden de consumptiemaatschappij vaarwel had gezegd en in de bossen was gaan wonen. In half Europa, maar ook in Tibet en Nepal. ,,We geloofden hem. Hij had geen telefoon bij zich, interesseerde zich niet voor internet, niets", aldus Lucas.

Tekst loopt door onder de foto

Volledig scherm
Jos Brech ligt geboeid op de grond © AP

Dus heeft Jos Brech misschien niet eens geweten dat de politie in Limburg vorige week woensdag zijn naam bekendmaakte als verdachte van de moord op Nicky Verstappen in 1998. En zijn foto verspreidde. Een foto die hem fataal werd. ,,Hij ziet er nu nog precies zo uit als op die foto's", zeggen ze in het kamp, waar ze inmiddels de Nederlandse media op internet hebben nagepluisd.

Als de politie zich zondagmorgen telefonisch bij Lucas meldt, maakt hij een deal met de agenten. Hij zal Jos naar een plek brengen waar hij eenvoudig te arresteren zal zijn, dichtbij het huis, op het pad langs een open veld dat omringd wordt door strobalen en bomen. Hij stelt Jos voor wat brandhout te gaan zoeken. Als ze op de afgesproken plek aankomen, worden beiden door zwaarbewapende agenten, die nog niet weten wie de 'goede' en wie de 'slechte' is, tegen de grond gewerkt.

,,Ik heb nog nooit zoiets meegemaakt", zegt de Argentijn. Hij is op een van de politiefoto's te zien, op de knieën en de handen op de rug, maar wordt direct weer vrijgelaten. Opgelucht dat de kinderen in het kamp dit niet hebben hoeven meemaken. Hij hoopt dat de aandacht snel weer overwaait. ,,De mensen komen hier voor de rust." En die is er, in en rond La Encantada, ver weg van alles en iedereen.

Volledig scherm
Jos Brech wordt verdacht van betrokkenheid bij de dood van Nicky Verstappen (inzetje). © Politie