De Biesbosch bezaaid met plastic: in Geertruidenberg komen de inwoners zelf in actie

Video‘Hier ligt de jackpot’, verzucht Susan Ghuijs. Ze kijkt naar de met plastic bezaaide oever langs de Donge. ,,Dit is allemaal aangespoeld”, zegt ze tegen de groep. Finn (10) reageert verbaasd: ,,Hebben mensen dit echt in het water gegooid?”

Eerder deze week bleek dat delen van De Biesbosch vol liggen met plastic flessen, verpakkingsmateriaal, papiertjes en ander afval. Door het hoge water kwam het vuilnis via de rivieren in het natuurgebied terecht. Nu het water zich weer terugtrekt, blijft het achter in de struiken. Zorgwekkend, aldus de boswachters, zo aan de vooravond van het broedseizoen. 

(Tekst gaat verder onder de foto)

Imme (10) probeert een fles uit het water te pakken. Als hij beet heeft, klinkt er gejuich.
Volledig scherm
Imme (10) probeert een fles uit het water te pakken. Als hij beet heeft, klinkt er gejuich. © Jamaica Vink/BN DeStem

Gezellig plastic rapen

Staatsbosbeheer is bezig met opruimacties. Ondertussen ontstaan er ook vanuit inwoners initiatieven. Zo deed Susan Ghuijs uit Geertruidenberg een oproep op Facebook: ‘Wie heeft er zin om een paar uurtjes gezellig plastic te rapen langs de Amer en de Donge?’ 

Zo'n vijftien mensen, met name kinderen, komen op de actie af. Ze verzamelen zich deze zaterdagmiddag bij de plassen in Raamsdonksveer. ,,Het is een mooie dag aan het begin van het jaar”, vertelt Ghuijs over haar actie. ,,Laten we eerst opruimen voordat we gaan genieten van de natuur. Je moet iets terugdoen.”

Gewapend met prikkers, handschoenen en vuilniszakken struint de groep de oevers af. ,,Pak mijn hand vast", zegt Nicole Oomen als zoon Imme (10) een fles uit het water probeert te pakken. Als hij beet heeft, klinkt er gejuich. ,,Op het eerste gezicht lijkt er niet veel te liggen, maar als je goed kijkt...", vertelt Nicole. 

(Tekst gaat verder onder de foto)

Zo'n vijftien mensen, vooral kinderen, doen mee met de schoonmaakactie in de rivierkade van de Donge en Amer.
Volledig scherm
Zo'n vijftien mensen, vooral kinderen, doen mee met de schoonmaakactie in de rivierkade van de Donge en Amer. © Jamaica Vink/BN DeStem

De Bergse kent Ghuijs niet, maar kwam haar oproep toevallig tegen. ,,We houden van de omgeving, gaan graag suppen. Dan erger ik me aan al het afval.” Ze vindt het vooral goed om de actie met haar twee zoons te doen: ,,Om ze op deze leeftijd al bewust te maken.”

Jackpot

Even verderop komen de plasticruimers bij de ‘jackpot’. ,,Dit is echt niet normaal”, verzucht een van de kinderen al prikkend. De ene na de andere vuilniszak wordt gevuld. Een voorbijganger kijkt verbaasd op. ,,Eindelijk gelijkgestemden”, zegt hij. ,,Ik loop elke dag een rondje om het afval op te ruimen. Goed bezig!”

Plasticsoep is 'zorgwekkend’
Boswachter Thomas van der Es noemt het afval in De Biesbosch ‘zorgwekkend’, zo liet hij eerder aan deze krant weten. ,,Je wilt dat niet in je ecosysteem hebben. Vogels kunnen er een nestje van bouwen of het per ongeluk aan hun jongen gaan voeren. Vissen kunnen stukjes binnen krijgen. Met alle kwalijke gevolgen van dien.’’

En dus is het een kwestie van zo snel mogelijk, zo veel mogelijk, opruimen. ,,Het broedseizoen begint 15 maart. Tot die datum hopen we dat er zoveel mogelijk vuilnis kan worden weggehaald. Daarna is het niet slim om met prikkers door de Biesbosch te lopen, omdat je dan broedende vogels kunt storen.’’ 

Ook Ghuijs, zelf vrijwilliger bij de plaatselijke natuurfederatie, is tevreden. ,,Het geeft me een warm gevoel om de kinderen aan de gang te zien.”

De opbrengst na een paar uur schoonmaken, is niet mis. ,,Het zijn de spullen die je normaal vindt, maar dan meer”, zegt Ghuijs. ,,Al is het wel minder dan in De Biesbosch zelf. Wij zitten hier natuurlijk aan de rand.” Het water is daarnaast hoger dan ze had verwacht: ,,Misschien is een deel van het afval al weer terug de rivier in.” 

(Tekst gaat verder onder de foto)

Susan Ghuijs (rechts, zwarte jas) zag op Facebook berichten over de plasticsoep en besloot een actie op touw te zetten.
Volledig scherm
Susan Ghuijs (rechts, zwarte jas) zag op Facebook berichten over de plasticsoep en besloot een actie op touw te zetten. © Jamaica Vink/BN DeStem

Stukjes van auto's en bierflesjes 

Reno (13) maakt samen met zijn vrienden de balans op: ,,Stukjes van auto's, borden en heel veel plastic en piepschuim.” Finn (10) was verrast door het verkeersbord, vertelt hij. ,,En verder zag ik vooral bierflesjes.” 'Heel slecht’, vindt de jonge vrijwilliger. ,,In de natuur horen planten en dieren. Geen afval.”

Schone Rivieren 
Kleine stukjes plastic en piepschuim. Dat zijn de meest gevonden afvalitems langs rivieren, zo blijkt uit een onderzoek door Schone Rivieren. Dit initiatief, opgezet door verschillende milieu-organisaties, verzamelde tussen 2017 en 2019 informatie over het afval langs de Maas en Waal. In de oever van de Maas zijn gemiddeld 630 stuks afval per 100 meter aangetroffen; met name plastic. Recreatie en industrie zijn volgens het onderzoek van Schone Rivieren de belangrijkste bronnen van rivierafval.

De opbrengst na een paar uur plasticruimen.
Volledig scherm
De opbrengst na een paar uur plasticruimen. © Susan Ghuijs