Volledig scherm
© ANP XTRA

Behandel mantelzorger in deze crisis als collega

OpinieDoor corona is er minder thuiszorg, soms zelfs helemaal niet. Dat brengt de mantelzorger in een moeilijke positie: geen professionele hulp en beschermingsmiddelen. Dat moet anders, stelt Liesbeth Hoogendijk.

Wat kun je met overheidsadviezen als 'afstand houden' en 'ga niet op bezoek bij kwetsbare ouderen' als je zelfstandig wonende moeder op leeftijd afhankelijk is van de oogdruppels die jij haar toedient? Of als je vader niet meer gewassen wordt als jij daar niet bij helpt?

Mensen willen zich graag aan de RIVM-richtlijnen houden, maar hoe doe je dit als je lijfgebonden zorg moet overnemen van de thuiszorg die minder vaak of niet meer komt? De angst dat juist jij als mantelzorger het virus mee naar binnen neemt? Een duivelse dilemma waar een deel van de vier miljoen mantelzorgers op dit moment mee te maken heeft. Met patiënten- en cliëntenclubs hebben wij onder de aandacht gebracht dat er eenzijdig en zonder goed overleg zorg wordt verminderd of stopgezet.

Quote

We moeten de mantelzor­ger nu zien als gelijkwaar­di­ge partner in de crisis

Dit legt de positie van de mantelzorger pijnlijk bloot. Een professional kan, bij voldoende beschikbaarheid, met beschermingsmateriaal zijn werk doen en terugvallen op een leidinggevende bij koorts. Terwijl juist die professional, begrijpelijk, nu op de mantelzorger leunt. Die belt met de mantelzorger dat de hulp bij huishouden, de steunkousen en de medicijnen stopt, alle indicaties voor professionele zorg en ondersteuning ten spijt. Terwijl die indicatie juist is afgegeven omdat cliënt en mantelzorger het zelf niet meer kunnen. Als je in crisistijd het werk overneemt van iemand die daarvoor is opgeleid, mag je dan als mantelzorger verwachten dat je als collega wordt gezien? Met een duidelijke overdracht, een gedegen instructie én toegang tot beschermingsmateriaal zoals dat voor de professionals geregeld is. Als mantelzorger heb je soms weinig te willen. Er zijn nu eenmaal onvoldoende beschermingsmiddelen. En wat als de overdracht te wensen overlaat? Laat je je naaste dan zonder hulp zitten? Nee. En dan bekruipt me het gevoel dat de mantelzorg het afvoerputje dreigt te worden van deze crisis; onzichtbaar en met de opdracht om alle ballen in de lucht te houden, in het belang van die kwetsbare naaste.

Alle begrip voor de uitzonderlijke omstandigheden waar moeilijke keuzes gemaakt moeten worden, maar maakt dat het goed? De mantelzorger heeft een lastige positie: hij is geen cliënt en hij is geen professional, maar wel de pijler waar zeker nu zwaar op wordt geleund. Daarom moeten we nu de mantelzorger zien als een gelijkwaardige partner in het oplossen van deze crisis. Dat betekent alleen in overleg met de mantelzorger zorg afschalen, een duidelijke overdracht en minimaal één contactmoment per week met een vast aanspreekpunt. Dit alles op een veilige, verantwoorde manier: voldoende beschermingsmiddelen, ook voor de mantelzorger.

De oproep is dat wij samen corona verslaan. De mantelzorger draagt daar meer dan wij zien een steentje aan bij. Mijn oproep: laat zien dat samen ook als samen voelt. 

Liesbeth Hoogendijk, bestuurder MantelzorgNL.