Volledig scherm
© Angeliek de Jonge

Gemeenten kregen veel taken erbij, geen centen

OpinieLastenverlaging voor burgers, in dat opzicht is Jan van Zanen het eens met Kamerleden Lodders en Van den Bosch. De voorzitter van de VNG denkt wel dat daarvoor meer geld uit Den Haag moet komen.

In het AD van donderdag 30 januari 2020 schreven de VVD-Tweede Kamerleden Helma Lodders en Albert van den Bosch een opinieartikel met de titel: ‘Lokale lasten wéér veel hoger, dat moet anders'.

Als voorzitter van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en liberaal in hart en nieren voel ik mij meer dan geroepen om op dit opinieartikel te reageren. Met een aantal stellingen van de auteurs ben ik het hartgrondig oneens.

Maximum

In het artikel pleiten zij voor een hard maximum aan de stijging van de gemeentelijke lasten. Of liever nog: een verlaging van de lokale belastingen. Die zouden veel te hoog worden en bovendien te eenzijdig worden neergelegd bij automobilisten en woningeigenaren.

Laat ik vooropstellen: ook ik ben voorstander van een lastenverlaging voor onze inwoners. En ook ik vind het unfair als lokale lasten vooral bij automobilisten en woningeigenaren worden neergelegd. Die opvatting heb ik altijd gehad en ik heb me er als gemeenteraadslid en wethouder ook naar gedragen.

Waar ik het niet mee eens ben, is de suggestie die in het opinieartikel gewekt wordt dat lokale lasten de sluipmoordenaar van de koopkracht zijn. Van elke euro die Nederlandse huishoudens en bedrijven in 2019 aan belastingen en sociale premies afdroegen, ging slechts 3,3 procent naar gemeenten. Van diezelfde euro aan belastingen en premies ging maar liefst 95,2 procent naar de rijksoverheid. De suggestie dat gemeentebelastingen een onevenredig grote kostenpost zouden vormen voor inwoners, is dus pertinent onjuist.

Quote

Wij hebben het hard nodig. Niet voor onszelf, maar voor onze inwoners.

Jan van Zanen

Daarnaast is het niet aan Tweede Kamerleden om te morrelen aan de gemeentelijke autonomie. Dat soort geluiden horen we de laatste tijd overigens wel vaker. Denk aan het ingrijpen in de woningbouwproductie, een van bovenaf opgelegde herindeling van regio's en de plannen om de specialistische jeugdzorg te recentraliseren.

Bovendien, waarom denkt u dat een groot aantal gemeenten zich gedwongen ziet de lasten te verhogen? De afgelopen jaren zijn de gemeentelijke taken enorm uitgebreid, maar dat geldt niet voor de hoeveelheid centen. Het gevolg is dat gemeenten moeten bezuinigen. Dan worden er bijvoorbeeld bibliotheken en zwembaden gesloten, om de gemeentebegroting maar sluitend te krijgen.

Eerlijker

Dat brengt mij bij mijn laatste punt, en daarin ben ik het wél eens met mevrouw Lodders en de heer Van den Bosch: er moet een nieuw en eerlijker systeem komen voor de financiering. De uitkering van het rijk aan gemeenten zal moeten worden verhoogd en hervormd.

Wij hebben het hard nodig. Niet voor onszelf, maar voor onze inwoners.

Jan van Zanen (VVD) is voorzitter van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en burgemeester van Utrecht.