Volledig scherm
© Jan Kok | Boomerang Fotografie

Investeer in bewoners, dus niet alleen in stenen

OpinieAchtereenvolgende kabinetten hebben te weinig geïnvesteerd in samenhang in woonwijken, stellen Rob van de Beek en Marie-José Driessen, van Philadelphia Zorg. Het ging om vernieuwing, niet om verbindingen tussen buren.

Het wijkwerk van woningcorporaties en welzijnsinstellingen is door opeenvolgende kabinetten afgebroken. De overheid veronderstelt dat er een participatiesamenleving is. Alleen niet overal voor iedereen.

Quote

Iedereen in de buurt kan participe­ren, zodat uitslui­ting wordt voorkomen

Vroeger ontstonden gemeenschappen rond verbindende elementen zoals een kerkgemeenschap, beroep, vakbond of politieke partij. Nu komen gemeenschappen heel anders tot stand. Mensen verenigen zich op basis van interesse of ontwikkeling. Gemeenschappen zijn daardoor homogener, met mensen van hetzelfde opleidingsniveau en dezelfde sociale klasse. Deze nieuwe gemeenschappen zijn vaak exclusief. Mensen met een beperking, statushouders, eenzame mensen, zij passen hier niet bij. Te ingewikkeld, te weinig aangepast. Vaak wonen zij in de volkswijken. En waar vroeger in de volkswijk de aansluiting nog wel lukte, gaat dat nu mis.

Voor hen begon Philadelphia Zorg, een landelijke organisatie voor mensen met een verstandelijke beperking, samen met anderen van goede wil, het community-buildingproject Nieuwe Verbindingen, Nieuwe Gemeenschappen. In buurten worden gemeenschappen gebouwd die laagdrempelig zijn en waaraan ook 'kwetsbare' burgers kunnen meedoen. Alles is aanwezig, we hoeven alleen op zoek naar de wensen en talenten van álle buurtbewoners. Het geheim is dat zij aan zet blijven. We ondersteunen en jagen aan. Met elkaar onderzoeken we wie uit diezelfde buurt kan helpen om wensen om te zetten in daden. Dit gaat niet vanzelf, niet iedereen heeft dezelfde mogelijkheden. Het vraagt om buurtverbinders die droomplannen maken met (kwetsbare) bewoners, de beweging in de buurt op gang brengen. Iedereen die wil, kan participeren zodat uitsluiting wordt voorkómen. Op deze manier wordt de buurt 'samenredzaam'. Door voorgaande kabinetten is veel geïnvesteerd in 'stenen', de vernieuwing van huizen. Maar 'het cement' werd vergeten: het versterken van de verbindingen tussen buren waardoor mensen met een rugzak weer kunnen aansluiten.

Investeren in 'stenen' zorgt te vaak voor uitsluiting, zoals de renovatie van de Rotterdamse Tweebosbuurt laat zien. Sociale huurwoningen, 535, zouden daar plaats moeten maken voor 374 duurdere woningen. Dit leidt tot de verstrooiing van de oorspronkelijke bewoners ('het cement'), terwijl de rijkeren hun duurdere woning kunnen betrekken.

Ons project Nieuwe Verbindingen, Nieuwe Gemeenschappen laat zien dat het lukt om in deze buurten kwetsbare bewoners mee te laten doen, gewoon als buren van elkaar, als mensen met wensen en talenten. Daarom, kabinet en woningbouwcorporaties, kijk niet alleen naar 'stenen', maak ook middelen vrij om te investeren in 'het cement'! 

Rob van de Beek is directeur zorg en wonen van Philadelphia Zorg Amsterdam en omstreken, Marie-José Driessen is projectleider Nieuwe Verbindingen, Nieuwe Gemeenschappen bij Philadelphia Zorg.