Volledig scherm
© ANP

KLM laten crashen? Dat gaat om 30.000 mensen

OpinieDe KLM moet overheidsteun krijgen, stellen D66-Tweede Kamerleden Jan Paternotte en Steven van Weyenberg. Met het lot van KLM zijn 30.000 banen gemoeid. Die steun mag overigens niet vrijblijvend zijn.

Dit is de week dat Schiphol kleiner wordt dan we ooit voor mogelijk hielden. De luchtvaart valt bijna stil, medewerkers zitten net als miljoenen landgenoten thuis. Er zijn vooral nog vrachtvluchten, die hebben de luchthavens bijna voor zichzelf.

Criticasters roepen op luchtvaartbedrijven op te heffen. 'Mooi moment voor verkleining luchtvaart. KLM lekker failliet laten gaan', twitterde Ewald Engelen, ideoloog van de Partij voor de Dieren. Wie dat zegt, heeft er niets van begrepen. De sector lag de afgelopen jaren onder vuur. Terecht. Vliegtuigen leveren 2,5 procent van de CO2-uitstoot, maar bleven buiten het Akkoord van Parijs. Het verzet van KLM tegen invoering van de vliegtaks stelde teleur. Na honderd jaar belastingvakantie mag van de luchtvaart ook een soort btw verwacht worden. Wij vinden ook dat mkb'ers, zzp'ers en oproepkrachten als eersten hulp moeten krijgen.

Quote

Na honderd jaar belasting­va­kan­tie mogen we van KLM wel btw verwachten

Maar KLM 'lekker failliet laten gaan'? Dan heb je het niet over een bedrijf. Je zegt dat allereerst tegen 30.000 medewerkers. En, we zullen de luchtvaart nodig hebben. Ook na deze crisis gaan we niet met de boot naar New York. Ondernemers blijven wereldwijd zakendoen. Veel bedrijven zijn na de brexit al naar Nederland verhuisd, mede vanwege de goede verbindingen van Schiphol. Die banen zijn nu hard nodig. Natuurlijk zijn er landen die geen groot luchtvaartbedrijf hebben. Dan springen maatschappijen van buiten in het gat. Zijn we beter af als reizigers eerst naar andere plekken vliegen en vervolgens de oceaan oversteken? De concurrentie is moordend, maatschappijen als Ryanair proberen hun personeel zo min mogelijk rechten te geven en in kosten te snijden.

Een luchtvaartmaatschappij verdient alleen geld met volle vliegtuigen. Met het huidige vooruitzicht heeft KLM nauwelijks inkomsten. De coronacrisis wordt maatschappijen snel fataal. Het Australische Centre for Aviation voorspelde deze week dat zonder hulp de meeste luchtvaartmaatschappijen in mei al failliet zijn. Het Britse FlyBe is dat al, Alitalia wordt genationaliseerd en Norwegian Airlines heeft 90 procent van het personeel ontslagen. Gaat KLM failliet, dan verliezen maaltijdverzorgers, stewardessen en monteurs hun baan.

Steun voor de luchtvaart mag natuurlijk niet vrijblijvend zijn. De sector moet laten zien te hebben geleerd van 2008, toen Amerikaanse banken gered moesten worden en daarna weer enorme bonussen uitdeelden. Voor KLM betekent dat: geen personeel op flexcontracten ontslaan of de top extra belonen. Schiphol heeft door het faillissement van FlyBe en mogelijk andere maatschappijen, nieuwe ruimte te verdelen.

Door maatschappijen met de schoonste vliegtuigen minder te laten betalen en kerosineslurpers juist meer, vult Schiphol die ruimte met groenere en minder lawaaiige vliegtuigen. De crisis moet niet gebruikt worden voor radicale stokpaardjes. Wel om er sterker en groener uit te komen.

Jan Paternotte en Steven van Weyenberg zijn Tweede Kamerlid voor D66.