Volledig scherm
© REUTERS

Nederland doet veel te weinig voor vluchteling

OpinieNederland moet ruimhartiger zijn bij de verdeling van vluchtelingen in Europa, stelt Tineke Ceelen, directeur van Stichting Vluchteling. Zij bracht een bezoek aan vluchtelingenkampen op drie Griekse eilanden.

De Nederlandse politici Malik Azmani en Diederik Samsom roffelden zichzelf trots op de borst na het sluiten van de Turkije-deal in 2016. Ze beoordeelden deze als geslaagd want er zouden veel minder migranten en vluchtelingen naar Europa komen.

De Turkse president Erdogan heeft in elk geval een stok in handen gekregen om mee te slaan. Vorige week dreigde hij de poorten naar Europa te heropenen, als hij zijn veilige zone in Noord-Syrië niet krijgt en Europa niet steviger bijdraagt aan de miljoenen Syrische vluchtelingen in Turkije. De aantallen die naar de Griekse eilanden komen staan in geen verhouding tot de aantallen die in 2015 de oversteek waagden, maar zijn in een jaar wel verdubbeld. Er zijn geruchten dat in het Turkse Izmir velen zich opmaken om nog voor de winter de Egeïsche zee over te steken, de laatste horde naar Europa.

Onlangs was ik op de Griekse eilanden Chios, Samos en Lesbos. Vier jaar nadat honderdduizenden naar Europa kwamen, zijn veel eilandbewoners de rondhangende vluchtelingen spuugzat. Het toerisme, de belangrijkste inkomstenbron, is als een kaartenhuis in elkaar gestort: de relatie tussen de bevolking en vluchtelingen is gespannen. Tijdens de recente Griekse verkiezingen gaven kiezers hun stem aan partijen met anti-migratiestandpunten, met als gevolg een conservatieve regering, die direct forse maatregelen nam. De minister van Arbeid en Sociale zaken besloot dat de afgifte van sofinummers aan nieuwkomers gestopt moest worden. Hierdoor is hun het recht op onderwijs, werk en gezondheidszorg ontzegd. De ziekenhuizen verlenen alleen levensreddende hulp. Als de medische bijstand van hulporganisaties niet afdoende is, heb je pech. Van fatsoenlijke opvang is geen sprake. Detentiecentra raken overvol. In de kampen die spontaan náást die centra ontstaan, zijn nauwelijks faciliteiten. Geen toiletten, douches of elektriciteit. Wel bergen afval en ratten. Vluchtelingen moeten soms jaren wachten voor er duidelijkheid komt over hun asielaanvraag. De spanningen lopen op, met geweldsexplosies zoals vorige week op Lesbos. Daar lieten mensen zelfs het leven.

Quote

De Turkse president Erdogan heeft in elk geval een stok in handen gekregen om mee te slaan

Twee voorspelbare complicaties staan voor de deur: de winter en de toorn van Erdogan. Stel dat hij geen enkele boot meer tegenhoudt. Vluchtelingen en eilandbewoners, hulp- en vrijwilligersorganisaties: allemaal verliezers.

Oplopende frustraties vertroebelen het vermogen om tot oplossingen te komen. Hoogste tijd dat politici verantwoordelijkheid nemen: menswaardige opvang creëren, plus een eerlijke verdeling door Europa en een snelle beoordeling van asielaanvragen.

Ook Nederland heeft hierin een rol. Niet alleen door Griekenland beter te ondersteunen bij de opvang. Ook door zelf mee te doen bij de verdeling van die vluchtelingen. Ook de bestrijding van de oorzaken van vlucht en migratie verdient meer aandacht en middelen. Anders is elk migratiebeleid dweilen met de kraan open.