Volledig scherm
© ANP XTRA

Nieuwe zorgwet brengt vooral extra rompslomp

OpinieDe nieuwe Wet zorg en dwang is een misbaksel, want hij brengt extra rompslomp en bureaucratie in zorginstellingen met zich mee, met name voor het personeel. Dat vindt Kees Erends van 's Heeren Loo en voormalig huisarts.‎

Bij de nieuwe Wet zorg en dwang, die 1 januari inging, is het uitgangspunt 'Nee, tenzij'. Dat ‎houdt in dat vrijheidsbeperking of onvrijwillige zorg voor (verstandelijk) gehandicapten in principe niet mag. Niet in een instelling, maar ook niet in een zorgboerderij.‎

Minder dwang, ten gunste van goede zorg, en zoveel mogelijk vrijheid voor de cliënt. Wie kan daartegen zijn? ‎

De wet vraagt ons op zoek te gaan naar goede zorg die de cliënt écht wil. Dat is mooi. Neem ‎een cliënt die zich verzet tegen zijn medicijngebruik. Zijn zorgverlener ontdekt dat de cliënt ‎het slikken niet fijn vindt. Een andere vorm van medicatie is dan een oplossing. ‎

Toch is dwang soms nodig voor goede zorg. Bijvoorbeeld juist bij medicijngebruik, of bij een verbod om van het terrein te gaan. Soms moet een zorgprofessional acuut ingrijpen door een cliënt te fixeren. Dat gebeurt in uiterste nood en liefst kort.‎

Quote

Dwang is soms nodig voor goede zorg, bijvoor­beeld bij medicijnge­bruik

Het zorgteam met daarin onder anderen een gedragswetenschapper en een arts stelt, altijd al, voor elke cliënt een behandelplan op, in samenspraak met de cliënt. Uitgangspunt is wat de cliënt wil. Daarbij stellen we, binnen kaders, een cliënt ook in staat fouten te maken, want daarvan leert hij.‎

Aan de nieuwe wet is jarenlang gesleuteld, maar hij brengt in de praktijk veel extra overleg en extra registratiemomenten met zich mee, waardoor kostbare tijd verloren gaat. Dat maakt de wet lastig uitvoerbaar. ‎

Door de toegenomen administratieve rompslomp gaat deze wet niet alleen voorbij aan de belangen van de cliënten, maar ook aan die van de zorgprofessionals. Dit geldt voor een‎ grote organisatie als 's Heeren Loo, maar al helemaal voor een gezinshuis of zorgboerderij. ‎

Bij veel onvrijwillige zorg moet de instelling deskundigen van buiten gaan betrekken. Dat betekent nóg meer overleg, terwijl juist een tegenbeweging was ingezet om de zorg te ontdoen van overbodige ballast. ‎

Zwaarbelast

Tot slot zadelt de politiek de zwaarbelaste inspectie op met een onmogelijke taak. Die krijgt elk halfjaar een berg informatie waarmee ze moet toezien. ‎

Bijna de helft van de zorgprofessionals (44 procent) klaagt over de hoge tot zeer hoge werk- en regeldruk (bron: CBS). Die werkdruk is voor personeel zelfs de belangrijkste reden op zoek te gaan naar een baan buiten de zorg. Met de tekorten en de toenemende krapte op de‎ arbeidsmarkt kunnen we ons dat niet veroorloven. ‎

De zorg heeft behoefte aan minder rompslomp, niet aan meer. Daarvoor moet wetgeving ontstaan vanaf de werkvloer en niet vanuit hoge beleidstorens in Den Haag. Zodat we meer tijd hebben voor onze cliënten, niet minder.‎

Kees Erends, voormalig huisarts en oud-directeur Zorg bij Achmea, is lid van de raad van bestuur van 's Heeren Loo, in Nederland de grootste zorgorganisatie voor mensen met een verstandelijke beperking.