Onderzoekers testen een vaccin tegen de Mexicaanse griep. Destijds stonden critici op hun achterste benen omdat we te veel vaccin hadden ingekocht.
Volledig scherm
Onderzoekers testen een vaccin tegen de Mexicaanse griep. Destijds stonden critici op hun achterste benen omdat we te veel vaccin hadden ingekocht. © anp

Nu wreekt zich dat we de zorg te ‘lean and mean’ hebben gemaakt

CommentaarHet gevaar van het coronavirus is te laat onderkend. In januari dacht de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) nog dat het virus niet makkelijk oversprong van mens op mens. Het Europees centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC) zei begin dit jaar nog dat de kans klein was dat het virus Europa zou bereiken. Op 2 maart werd het risico op besmetting in Europa verhoogd naar 'matig tot hoog'.

Wie nu de enorme sterftecijfers ziet in bijvoorbeeld Noord-Italië, kan zich nauwelijks nog voorstellen hoe kort geleden we nog dachten dat het allemaal wel zou meevallen. Het verklaart wel waarom de overheid slecht was voorbereid op deze crisis. De laatste weken moeten we samen met de rest van de wereld als een gek op zoek naar voldoende beademingsapparatuur én mondkapjes én testmateriaal. Het is begrijpelijk dat het kabinet bij het maken van beleid afgaat op wat de deskundigen adviseren. Maar het nadeel is in dit geval wel dat ook de deskundigen aanvankelijk te weinig afwisten van het virus. Dat is niet direct iemand te verwijten, maar er is wel een les uit te trekken. In deze crisis wreekt zich dat we onze gezondheidszorg 'lean and mean' hebben gemaakt.

We hebben ons zorgsysteem zo doelmatig mogelijk ingericht. Dat breekt ons op nu we onverwacht zijn overvallen door een epidemie. Een tekenend voorbeeld is het dreigende tekort aan plekken op de intensive care. We hebben veel minder ic-bedden per hoofd van de bevolking dan bijvoorbeeld Duitsland. Daardoor moeten nu allerlei noodgrepen worden toegepast om te voorkomen dat mensen niet goed kunnen worden behandeld.

Na de Mexicaanse griep in 2009 kreeg het toenmalige kabinet kritiek, omdat er voor honderden miljoenen aan vaccins was uitgegeven waarvan achteraf de vraag was of dat per se nodig was. Toch moet de overheid voortaan zorgen voor voldoende voorraden voor het geval een nieuwe ramp zich aandient. Dat daarmee kosten worden gemaakt die achteraf weggegooid geld lijken, moet iedereen op de koop toe nemen. Want in goede jaren vergeten we nog wel eens dat er ook slechte tijden kunnen komen.