Volledig scherm
© ANP

Ook in onze veestallen vieren de virussen feest

OpinieDe coronapandemie geeft ons land, met zijn intensieve veehouderij, een onheilspellende waarschuwing. Dat zegt Anne Hilhorst van Wakker Dier. ,,Gevaarlijke zoönosen zijn geen exclusief Chinese kwestie.''

De coronacrisis dwingt ons tot herziening van de wijze waarop we met onze vee-industrie omgaan. Want hoewel corona en intensieve veehouderij geen direct verband hebben, hebben andere zoönosen (infectieziektes die van dier op mensen kunnen overgaan, red.) en de intensieve veehouderij dat wél.

Quote

In Nederland leven 3,8 miljoen koeien, 12,3 miljoen varkens, 101,7 miljoen kippen

Gevaarlijke zoönosen zijn geen exclusief Chinese aangelegenheid. Een nieuw virus kan overal ter wereld ontstaan. En zich razendsnel verspreiden door onze geglobaliseerde economie. Het is niet de vraag óf maar wannéer de volgende pandemie uitbreekt. De intensieve veehouderij speelt daarin een belangrijke rol.

We houden ongelooflijk veel vee. In Nederland leven 3,8 miljoen runderen, 12,3 miljoen varkens en 101,7 miljoen kippen. Al deze miljoenen dieren moeten eten. Mondiaal wordt driekwart van alle landbouwgrond gebruikt voor de productie van veevoer, zoals soja. Er wordt wereldwijd op grote schaal bos (regenwoud) gekapt om al dat voer te verbouwen. Zo trekken mensen steeds verder het leefgebied van wilde dieren in.

Door die toegenomen interactie met wilde dieren komen mensen ook vaker in contact met nieuwe ziekten. Een derde van de uitbraken van zoönose werd veroorzaakt door ontbossing.

Experts waarschuwen al jaren voor het risico op het ontstaan van gevaarlijke zoönosen in de veehouderij. Zoals viroloog Peter Rotier het onlangs formuleerde: 'Ook in onze eigen veestallen feesten de virussen'.

Vee speelt een grote rol bij de overstap van ziekteverwekkers van wilde dieren naar mensen. Kippen, koeien en varkens vormen een soort brug naar ons. Dit geldt zeker voor dieren in de intensieve veehouderij, omdat die dieren elkaar gemakkelijk besmetten in overvolle stallen en het virus zich zo snel verspreidt.

Dieren in de intensieve veehouderij zijn veel vatbaarder voor ziekten. Koeien zijn gefokt op hoge melkproductie, kippen en varkens zijn gefokt op snelle groei, niet op een goede weerstand. De weerbaarheid wordt verder verkleind door slechte leefomstandigheden en chronische stress. Bovendien is er weinig genetische variatie tussen de dieren, wat de verspreiding in een stal vergemakkelijkt. De intensieve veehouderij is een broeinest aan potentieel gevaarlijke zoönosen.

De coronacrisis toont aan we minder vlees moeten gaan eten. Minder vlees betekent minder dieren en minder ontbossing. Daarnaast moeten we aan de slag met ons eigen broeinest: de intensieve veehouderij. Er is een stevige hervorming nodig naar gezonde kringlooplandbouw: minder dieren, sterkere dieren en meer ruimte.

Het roer moet om bij zowel de overheid als de agro-foodsector. Deze crisis biedt een uitgelezen kans om over te stappen naar een veilige en toekomstbestendige veehouderij. Dat is beter voor de dieren, beter voor de wereld, en beter voor onszelf.

Anne Hilhorst is manager campagnes bij stichting Wakker Dier.