In juni werd een akkoord over een nieuw pensioenstelsel bereikt. Nu is dat mogelijk alweer achterhaald.
Volledig scherm
In juni werd een akkoord over een nieuw pensioenstelsel bereikt. Nu is dat mogelijk alweer achterhaald. © Maarten Hartman. foto@maartenhartman.nl.

Pensioenen moeten niet nóg onzekerder worden

commentaarHet is maar een theoretische exercitie, benadrukken betrokkenen. Toch laten vakbonden, werkgeversorganisaties en minister Koolmees (Sociale Zaken) een plan voor een nieuw pensioenstelsel doorrekenen, waarbij pensioenen veel minder afhankelijk zijn van de rente. Nadeel is echter dat werknemers daarvoor in de plaats minder zekerheid krijgen over wat ze straks op hun oude dag ontvangen bovenop hun AOW. Daar moet niet te lichtzinnig over worden gedacht.

Om de oudedagsvoorziening van miljoenen Nederlanders te bewaken, heeft de overheid pensioenfondsen regels opgelegd zodat ze de inleg niet te makkelijk kunnen verjubelen. Dat moet voorkomen dat er straks te weinig in de pot zit als jongeren met pensioen gaan. Via een fictieve rekenrente wordt bepaald of ze genoeg overhouden in kas. Zo niet, dan kan er niet worden geïndexeerd of volgen zelfs kortingen. Dat systeem ligt onder vuur. Fondsen maken doorgaans veel rendement, maar moeten soms toch korten. Dat is lastig uit te leggen.

Vakbonden, werkgevers en Koolmees bekijken nu of die rekenrente kan worden losgelaten. Dat zou in de praktijk betekenen dat we een heel ander stelsel krijgen dan nu. Nou gaat het stelsel sowieso al op de schop. Afgelopen zomer is een pensioenakkoord gepresenteerd waarin is afgesproken dat de hoogte van de pensioenuitkering minder vast komt te staan. Als het goed gaat met de economie, kunnen uitkeringen straks eerder meegroeien (indexeren). Maar als het slecht gaat, kan er ook eerder dan nu worden gekort. Dat nieuwe stelsel wordt nu uitgewerkt, maar daarbij stuiten de partijen nog steeds op grote problemen.

Quote

Straks staat alleen nog vast hoeveel je als werknemer elke maand moet inleggen en is totaal onduide­lijk wat je terug­krijgt

Het pensioenakkoord van vorig jaar was niet zaligmakend. Maar het gaat te ver om het moeizaam bereikte compromis nu alweer overboord te gooien door een systeem te verzinnen waarbij uitkeringen nóg onzekerder worden. Straks staat alleen nog vast hoeveel je als werknemer elke maand moet inleggen en is totaal onduidelijk wat je terugkrijgt.

De rekenrente bestaat niet voor niets. Je kunt discussiëren over de hoogte ervan, maar afschaffen betekent dat werknemers die verplicht moeten deelnemen aan een collectieve pensioenregeling een belangrijke bescherming verliezen. Hopelijk blijft dit bij een theoretische exercitie.