Volledig scherm
© ANP XTRA

Superhoogbouw funest voor ieders gezondheid

OpinieHoogbouw is funest voor het sociale en fysieke klimaat in de steden, stelt Leo Q. Onderwater, architect en stedenbouwkundige. Door ongezonde lucht en opwarming van binnenstedelijke gebieden, leef je in de Randstad vijf jaar korter.

Quote

Leven in de Randstad staat gelijk aan het roken van 10 à 15 sigaretten per dag

Planologen, politici en bestuurders pleiten steeds vaker voor (super-)hoogbouw in de Randstad als hét middel tegen de woningnood en het stikstofprobleem. Zijn drukke steden zoals Rotterdam, Den Haag en Amsterdam met superhoogbouw nog wel leefbaar, en toekomstbestendig? Bij een beetje wind word je op de Haagse Turfmarkt of het Rotterdamse Weena uit je jas geblazen. Het RIVM heeft vastgesteld dat het leven in de Randstad vijf jaar wordt verkort door stress, geluidsoverlast, ongezonde lucht en de opwarming van binnenstedelijke gebieden.

Leven in de Randstad staat gelijk aan het roken van 10 à 15 sigaretten per dag. Niet het belang van de leefbaarheid en sociale cohesie, maar opportunisme en citymarketing zijn de drijfveren voor de uiterlijke vorm van gebouwen en stadswijken. De meeste woontorens zijn op zichzelf staande ego’s die niet met elkaar ‘communiceren’ ofwel qua vormgeving en materiaalgebruik weinig samenhang vertonen. Superhoogbouw is het tarten van natuurwetten.

Niet alleen het gewicht, maar ook de windbelasting vereist kolossale constructies in de slappe Randstedelijke ondergrond en stabiliserende elementen in het gebouw. Het transport van personen, goederen, water en afvalstoffen vergt meerkosten ten opzichte van laagbouw. Hoger bouwen dan 100 meter is anderhalf keer duurder dan tot 30 meter. Iedereen heeft het over het klimaat en duurzaamheid, maar wat doen we ondertussen? Wageningen University Research heeft in 2011 vastgesteld dat de luchttemperatuur in Rotterdam door alle hoogbouw op warme zomerdagen 7 graden hoger is dan in de omgeving. Dat wordt veroorzaakt door lagere windsnelheden, meer menselijke activiteit en een gebrek aan groen.

Doordrongen

Rotterdam is onvoldoende doordrongen van de negatieve consequenties van hoogbouw. De Zalmhaventoren wordt in 2022 het hoogste woongebouw (215 meter) van de Benelux. De hoogbouwambities van Rotterdam gaan nog verder, want in het centrum mag tot een hoogte van 250 meter worden gebouwd.

In algemene zin is het klimaat niet maakbaar. Kosmologische, geologische en geofysische processen zijn niet door menselijk handelen te beïnvloeden. Binnen de directe woonomgeving kan wél invloed worden uitgeoefend. Door te kiezen voor het juiste type gebouw kunnen de leefbaarheid, de sociale cohesie en het fysieke klimaat van steden positief worden beïnvloed. Door de regio’s meer te stimuleren kan – naast het tegengaan van congestie, de krapte op de woningmarkt en gebrek aan ruimte in het westen – ook de werkgelegenheid elders worden versterkt.

Het spreiden en integreren van functies en voorzieningen over Nederland leidt tot een rechtvaardiger verdeling van economische welvaart en recessie, alsmede een verhoging van de belevingswaarde, de sociale cohesie en de leefbaarheid van de regio’s.

Leo Q. Onderwater is architect en stedenbouwkundige.