Volledig scherm
© ANP XTRA

Vrijwilligers verdringen professionele chauffeurs

OpinieLokaal openbaar vervoer wordt te veel door vrijwilligers gedaan, stelt Roel Berghuis, vakbondsbestuurder bij de FNV. Het vak van chauffeur is veeleisend. Vervoersbedrijven verdienen over de rug van vrijwilligers.

In het op 15 januari gepubliceerde rapport Het betere werk doet de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) aanbevelingen voor goed werk voor iedereen: 'Goed werk is essentieel: voor de kwaliteit van leven van individuen, voor de economie en voor de samenleving als geheel', stelt de WRR.

Daarom vraagt de FNV hoe het kan dat maatschappelijk belangrijk werk zoals lokaal vervoer met buurtbussen drijft op vrijwilligers. Waar mensen met verantwoordelijkheidsgevoel de gaten vullen die de busbedrijven uit winstbejag laten vallen. Belangrijk werk doen en daar niets voor krijgen om geld uit te sparen op de provinciale begroting. Want de provincie doet de aanbestedingen en maakt de keuze.

Er kunnen andere, maatschappelijk verantwoorde keuzes gemaakt worden. Want het is natuurlijk vreemd dat de overheid van haar burgers eist dat zij zo snel mogelijk een baan vinden en langer doorwerken, terwijl ze tegelijk stimuleert dat betaalde banen worden omgezet in vrijwilligerswerk. Neem de provincie Noord Brabant. Zo'n 80 buurtbussen en 1000 gratis chauffeurs houden het openbaar vervoer op peil, volgens vaste routes met dienstregeling. Als gevolg van bezuinigingen kozen busbedrijven er massaal voor bestaande, onrendabele lijnen te schrappen. Vooral in kleine kernen en buitengebieden.

De FNV is niet tegen een kleinere bus waar acht personen en een chauffeur in kunnen. De cao voorziet daarin zelfs. Maar de vaak beursgenoteerde bedrijven blijven zo rendabel en de provincie komt ermee weg, over de rug van de vrijwilligers. Zij zijn mensen met een hart van goud die bedrijven onbewust helpen.

De solidariteit tussen rendabele en minder rendabele lijnen moet in stand blijven door geld dat op de rendabele lijnen wordt verdiend. Is openbaar vervoer een maatschappelijke taak of niet? Toch noemt de FNV dit werkverdringing. Omdat er een normaal salaris en een verzekering bij horen. De vrijwilliger is de panacee om te bezuinigen.

Quote

Buschauf­feur is een vak waarvoor diploma's nodig zijn. Het betekent een leven lang leren en chauffeurs moeten strenge fysieke keuringen ondergaan

Er moet een antwoord komen op de vraag wat we als betaalde arbeid zien. In de visie van de FNV is buschauffeur een vak waarvoor diploma's nodig zijn. Het betekent een leven lang leren en chauffeurs moeten strenge fysieke keuringen ondergaan. Het werk van buurtchauffeur kan in de meeste gevallen niet als vrijwilligerswerk beschouwd worden omdat in het economische verkeer een beloning mag worden verwacht.

Een betrouwbare overheid vervult zijn zorgplicht voor belasting betalende burgers, ook met goed openbaar vervoer, door bekwame mensen die hun inspanningen beloond zien met een goed salaris. Pleiten voor vrijwilligerswerk om zo te kunnen bezuinigen is ongepast en beledigend.

Waar houdt dit op? Bij vrijwillige bouwvakkers? Schoonmakers, onderwijzers, journalisten of artsen? Goed werk voor iedereen, zoals het rapport van de WRR stelt, is een gezond uitgangspunt dat de FNV niet vaak genoeg kan benadrukken.