Volledig scherm
Journalist en auteur van het boek ‘De zaak Nicole’ Max Steenberghe. © Fotopersburo van de Meulenhof BV

Hoe deze ‘rampenjournalist’ de zaak Nicole van den Hurk op de voet volgde

Over onsVan de 41 jaar dat Max Steenberghe werkt als journalist, zijn de afgelopen vijf jaar het zwaarste geweest. Zwaar, omdat hij vrijwel niemand kon zeggen waar hij mee bezig was. ‘Een onderzoek’, daar liet hij het bij. Zwaar ook omdat dat onderzoek te maken had met de moord op de 15-jarige Nicole van den Hurk in 1995. Een compleet drama, waarin de familie bijna zeven weken bleef hopen dat ze nog in leven was, waarin de politie regelmatig op dood spoor zat bij het zoeken naar de dader en waarin zelfs familieleden als mogelijke verdachten werden gearresteerd.

In oktober 2018 werd Jos de G. in hoger beroep veroordeeld tot twaalf jaar cel. Dezelfde dag kon Max het geheim onthullen. Hij ging naar Nicoles moeder Jolanda om te vertellen dat hij een boek over de voorgaande 23 jaar had geschreven.

63 jaar is Max nu. Monter doet hij zijn verhaal in Broeinest, een ontmoetingsplek voor architecten en ontwerpers aan de Torenallee in Strijp S, het voormalige Eindhovense Philipsterrein. Twee verdiepingen hoger zetelt de redactie van zijn werkgever het ED. Niet dat Max daar zijn meeste werkuren doorbrengt. Sinds het boek klaar is, zit hij weer meerdere dagen per week als verslaggever in een van de rechtbankzalen in Den Bosch om een verslag op te tekenen van een strafrechtszaak.

In 1978 zette hij zijn eerste stappen op de redactievloer, destijds nog op de Wal in het Eindhovense centrum. Als leerling-journalist mocht hij mee op stap met de echte verslaggevers. De school voor journalistiek moest nog worden uitgevonden. Na een paar jaar was Max ervaren genoeg voor het grote werk. Vijftien jaar lang volgde hij de popmuziek. ,,Ik wist dat Paul McCartney moeilijk te benaderen was”, vertelde hij in een eerder interview. ,,Maar óók dat hij van onze kaas hield. Telkens als ik in Engeland was, nam ik een edammer kaas mee Toen ik uiteindelijk tegenover hem zat, besefte hij: ‘Dus jij bent die vent van die kaas!’ Het ijs was meteen gebroken.”

Koffer

Volledig scherm
De rechtbank in Den Bosch

,,Daarna was ik rampenjournalist. Altijd stond er een ingepakte koffer klaar in de auto, want ik wilde meteen kunnen vertrekken. Ook ging ik naar Afghanistan. Embedded inderdaad, beschermd dus. Maar toch heb ik in de loop van een Kalasjnikov gekeken. Mocht twee weken mee met de vissers op een haringboot, trok een maand lang op met zwervers en liep mee bij de EHBO in het ziekenhuis.” De laatste jaren gaat de reis dus vaak naar de rechtbank in Den Bosch, wat steevast een verhaal oplevert over misdaad, waar drugs vaak in voorkomen. Don’t shoot the messenger, heet het dan. Daar denken betrokkenen soms anders over. Daarom wil Max niet al te herkenbaar op de foto; liever valt hij niet op. Een vlieg op de muur wil hij zijn. Anders dan veel collega’s draagt hij een colbert en een losjes geknoopte stropdas. ,,Ik pas me aan aan wat de anderen dragen in de rechtbank. Dan val ik niet op.”

Niet juichen

Die vlieg op de muur was Max ook toen hij vier maanden lang mee mocht kijken bij het zeskoppige team rechercheurs dat zich in een voormalig politiebureau in het Eindhovense stadsdeel Tongelre bezighield met de zaak-Nicole. Het begon nadat Jos de G. in beeld kwam als verdachte. De rechercheurs stonden niet te juichen bij zijn komst. Max voelde een ‘welwillend wantrouwen’ nadat hun bazen en het Openbaar Ministerie akkoord waren gegaan met het idee. ‘Journalisten zijn geen grote vrienden van de politie’, schrijft hij in zijn boek De zaak-Nicole. ‘Muskieten! Ze lopen in de weg, onthullen zaken die liever geheim moesten blijven, weten vaak erg weinig van een zaak en schrijven dan lukraak een eindje weg, waarbij ze niet zelden de plan meters misslaan.’

Ook toenmalig politiecommissaris Henk Tromp had zich laten ontvallen dat de pers vaak niet weet wat de politie in stilte aan het uitzoeken is, vertelt Max. Dat had de hoofdredacteur van het ED op het idee gebracht te vragen om een van zijn mensen te laten meekijken bij het speurwerk in de langlopende en spraakmakende onderzoek naar de moord op het Eindhovense meisje.

Snoeppot

Quote

Alleen de ruimte van de koffieauto­maat was voor mij verboden terrein. Daar ontstonden vaak persoonlij­ke onderons­jes over andere zaken en die gingen mij niet aan

Max Steenberghe

De rechercheurs begonnen elke dag om acht uur. ,,Dan was ik er ook altijd. Daar stonden ze wel van te kijken, dat ik het zo serieus nam. Langzamerhand ontstond er vertrouwen. ,,Iedereen vertelt graag over zijn werk”, weet hij. ,,En ik mocht meeluisteren bij hun overleg, dossiers inzien, verhoorverslagen en uitgeschreven telefoontaps. Soms kon ik helpen, als ze zich iets afvroegen en ik wist dat ik erover had gelezen. Alleen de ruimte van de koffieautomaat was voor mij verboden terrein. Daar ontstonden vaak persoonlijke onderonsjes over andere zaken en die gingen mij niet aan. Ik haalde dus nooit koffie, als compensatie zorgde ik voor een altijd gevulde snoeppot.” De journalist maakte overal aantekeningen van, die hij ’s avonds uitwerkte, soms tot diep in de nacht. Alles sloeg hij op, op een beveiligde usb-stick. De volgende ochtend gingen die aantekeningen op het bureau door de versnipperaar.

Max kende als journalist het drama van de verdwijning en de vondst van Nicole. Hij raakt er zelf bij betrokken, nadat een paar maanden later een meisje in het Amerikaanse Miami is opgepakt met twee kilo cocaïne. Tegen haar advocaat vertelt ze dat ze erin is geluisd door de moordenaars van Nicole. Ze wil er ook best de politie over vertellen, maar alleen in Nederland. ,,Ik stond op het punt naar de VS te vliegen”, herinnert Max zich. ,,Waarschijnlijk voor een interview met een popmuzikant. Ik heb haar gebeld en afgesproken dat ik me zou voordoen als oom, omdat alleen familie op bezoek mocht komen.” Hij hoort een verhaal met veel geloofwaardige details over de omgeving van Nicole, maar alles bij elkaar blijven er veel vragen over. Uiteindelijk stemt de Amerikaanse justitie in met een vertrek naar Nederland. Daar blijft van haar relaas niet veel over, als de rechercheurs haar verhoren. Ook reist Max naar het Engelse stadje Stevenage, waar Andy van den Hurk, zoon van Nicoles vader Ad, in een dronken bui naar het lokale politiebureau heeft gebeld en verteld dat hij zijn zusje heeft vermoord. Het levert hem maar zeker de politie veel werk op, maar uiteindelijk blijkt het niet overtuigend.

Volledig scherm
© ED

Het boek De Zaak-Nicole is te verkrijgen via de website dezaaknicole.nl. De digitale versie kost 4,99 euro en de papieren versie 14,99 euro.

Discussies

Steenberghe beschrijft alles uitvoerig. De talloze verhoren: de verdachte doet bij de politie zijn mond nooit open, maar er zijn ook tientallen anderen die iets van belang kunnen weten. Het uitpluizen van meegenomen spullen na huiszoekingen bij Jos en bij zijn ouders, die in Spanje op vakantie zijn. En de bijna eindeloze discussies tussen twee forensische bureaus over de betekenis van de gevonden sporen op het lichaam van Nicole: één haar en één spermacel. Voor een leek lijkt het geneuzel: of de kans dat het spoor naar de dader wijst één op 186 miljoen is of één op twee miljard. Maar het DNA is het enige bewijs en de rechters willen een wettig en vooral overtuigend bewijs van schuld. Dat merkt Max tijdens de 46 zittingsdagen bij de rechtbank en later bij het gerechtshof voor het hoger beroep. Dus krijgen zowel de twee officieren van justitie als de twee advocaten namens de verdachte alle ruimte om elkaars overtuigingen te weerleggen. Het gaat soms hard tegen hard. Toch heeft Max een groot respect voor alle acteurs, vertelt hij. ,,Job Knoester is een kundig advocaat. En aanklager Erna Vrijhoeven is een bijter met een enorme dossierkennis.” Uiteindelijk kwam er het definitieve vonnis: twaalf jaar cel voor verkrachting en doodslag.

Anders dan Max verwachtte, bleek moeder Jolanda niet blij met het boek. Sterker nog: het mocht niet verschijnen. Later werd op last van de rechter een aantal persoonlijke details verwijderd en kwam het alsnog in de verkoop. Max hoopt dat zijn lange tijd sterke band met Jolanda weer kan herstellen. Rest de vraag aan de auteur of het boek de moeite en ook het geld waard is – denk aan vijf jaarsalarissen. ,,De krant zal er niet rijk van worden. Maar het laat zien dat we als regionale krant nog steeds serieuze onderzoeksjournalistiek aankunnen. En ik heb weer geleerd van de politie dat je echt alles moet onderzoeken, want niets is wat het lijkt en uiteindelijk kan elk detail van belang zijn. Ook in de journalistiek.”