Volledig scherm
Voetbal-verslaggevers Daniel Dwarswaard en Mikos Gouka (de clubwatchers van Ajax en Feyenoord) op de redactie © Jan de Groen

‘Makkelijker schrijven over nederlaag Feyenoord dan over 3-0 zege’

Over ons Is het seizoen van Feyenoord na de halve bekerfinale in zekere zin voorbij, of is het Ajax dat opnieuw een prijs misloopt? Een van deze kritische verhalen zal donderdag in AD Sportwereld staan. En dat terwijl clubwatchers Mikos Gouka en Daniël Dwarswaard óók afhankelijk zijn van hun club. Dit is hun verhaal.

Het is maandag 18 februari, een dag na de 1-0 nederlaag van Feyenoord bij FC Groningen. De slechtste wedstrijd onder leiding van Giovanni van Bronckhorst, concludeert de trainer zelf, in een seizoen dat toch al amper hoogtepunten kent. ‘Feyenoord oogst nog louter hoongelach’ kopt het AD. Het zoveelste kritische, noodklok-luidende verhaal van clubwatcher Mikos Gouka, wiens aanstaande week vol beroepsmatig negativisme nog een beetje opgevrolijkt wordt door de 75ste verjaring van clubicoon Willem van Hanegem. ,,Ik doe een aanval op wie er weg moeten bij Feyenoord”, vertelt hij droogjes, vooruitblikkend op zijn aandeel in de dinsdagkrant.

Heb je daar zin in?

Gouka: ,,Ja hoor. Het is vaak makkelijker om een verhaal te schrijven na een nederlaag van Feyenoord, dan na een 3-0 zege.”

Je maakt er minder vrienden mee binnen de club.

Gouka: ,,Daar maakte ik me toen ik dit werk net deed, zo’n twintig jaar geleden, inderdaad nog wel eens zorgen om. Nu niet meer. Het is wel een ingewikkeld spanningsveld. Aan de ene kant wordt er een kritische lijn in de verslaggeving verwacht, aan de andere kant moet je de mensen binnen Feyenoord ook een beetje warm houden. Als je net een verhaal over de miskopen van Martin van Geel hebt geschreven, heeft hij niet zoveel zin meer om door je geïnterviewd te worden.”

Binnen Nederland is het nergens lastiger balanceren tussen die twee spanningsvelden dan bij Feyenoord en Ajax. De grootste clubs van het land, waar de emotie dieper zit en massaler wordt geuit. Elk woord dat Gouka en Daniël Dwarswaard schrijven, wordt intern op de weegschaal gelegd. Met soms onvoorspelbare reacties, zoals die van Feyenoord-spits Colin Kazim-Richards in 2016, wiens dreigementen richting Gouka de druppel waren in zijn rumoerige weg richting de uitgang.

Hoeveel last heb je daarvan gehad?

Gouka: ,,Ik heb er niet wakker van gelegen. Maar leuk was het niet. Bij de krant werd ik al gewaarschuwd: zou het slecht gaan met Feyenoord, dan had ik het gedaan. Had ik de spits weggejaagd, ook al was die waarschijnlijk toch wel vertrokken. En ja hoor, na één wedstrijd kreeg ik al berichten van supporters: ‘heb je nu je zin Gouka?’.

Dwarswaard: ,,Wij als journalisten zijn ook zichtbaarder geworden. Vroeger stond je naam boven een verhaal, dat was het. Nu hebben we een gezichtje, we hebben Twitter, er worden video’s met ons gemaakt.”

Gouka: ,,En we zijn meer in de meningenhoek gedrukt. Toen ik nog clubwatcher van Sparta was, vond ik sommige spelers hartstikke slecht. Maar dat kon je nog een beetje voorzichtig brengen. Nu moet je zeggen dat de linksback er helemaal niks van bakt. De meesten nemen dat sportief op. Het helpt dat je er altijd bent, niet maar wat vanuit je zolderkamertje schrijft. Maar ik heb ook een speler gehad die niet meer met me wilde spreken. Prima. Ik vind heel wat van spelers, zij mogen ook best wat van mij vinden.”

Volledig scherm
© Jan de Groen

En dat terwijl clubs tegenwoordig hun eigen, vrijwel kritiekloze mediakanalen hebben. Hun eigen televisieprogramma en losse video’s, Twitter, Instagram.

Dwarswaard: ,,Dat was deze winter, op trainingskamp, weer heel duidelijk. Daar zag je dat de clubmedia overal bij konden, elke dag een speler mochten spreken. Voor ons geldt dat niet. Maar Ajax denkt: zo bereiken we onze doelgroep óók.”

Gouka: ,,Ze knibbelen er steeds meer vanaf. Toen Van Bronckhorst zijn vertrek bekendmaakte, was Van Geel alleen bereikbaar voor clubmedia. Daar waren de vragen iets kritischer dan gebruikelijk, zodat wij die niet meer hoefden te stellen. Laatst wilde ik Robin van Persie na een wedstrijd spreken en zeiden ze: schrijf maar van de televisie over. En na de vorige Feyenoord-Ajax heb ik een interview met Jens Toornstra aangevraagd. Maakt niet uit wanneer, zei ik, als het maar voor het komende bekerduel is. Gaat niet lukken, kreeg ik onlangs te horen. Ik moest een speler kiezen die niet zo ‘hot’ is. Tja… Je hebt journalisten die zeggen: lik m’n reet dan maar met je quotes.”

Dwarswaard: ,,Maar je wilt de spelers toch sprekend in de krant hebben.”

Gouka: ,,Het maakt je misschien nog wel onafhankelijker. Als je steeds minder medewerking krijgt, hoef je ook minder bang te zijn voor de consequenties.”

Dat klinkt als een ramkoers.

Dwarswaard: ,,Zo erg is het ook niet. Bij Ajax is het op zich best overzichtelijk. Op vrijdag is het persdag, dan kan je spelers spreken. Én na de wedstrijd. Dan krijg je alleen niet altijd de spelers die je wilt. Nadat Ajax in 2016 het kampioenschap verspeelde bij De Graafschap, wilde ik Arek Milik spreken, die tamelijk onbegrijpelijk gewisseld was. Maar dan schuiven ze Davy Klaassen, Joël Veltman en Nemanja Gudelj naar voren. De rest was niet beschikbaar.”

Was je zelf die dag ook niet ergens teleurgesteld, dat Ajax geen kampioen werd?

Dwarswaard: ,,Het enige waar je dan aan denkt is het verhaal dat je moet gaan tikken voor de krant. Het was fascinerend, zonder voorkeuren. Het ergste wat je kan hebben is dat het alleen maar goed of slecht gaat. De afwisseling maakt het mooi.”

Het betekent ook: waarschijnlijk geen Champions League voor jou.

Dwarswaard: ,,Als je zo gaat denken, word je gek. Maar natuurlijk: de Europa League-finale van 2017 met Ajax was gigantisch om te ervaren. Dan denk je wel: wanneer ik stop als sportjournalist, heb ik dit toch maar mooi meegemaakt. Maar het is niet zo dat ik hoop dat ze kampioen worden.”

Gouka: ,,Je moet het onafhankelijk kunnen benaderen. Ik heb geen last van supporterschap. Maar dat is wel veranderd op de perstribunes, merk ik. Dat er jongens tussen zitten die bij toonaangevende kranten of bladen werken, die onafhankelijke journalistiek en supporterschap moeilijk kunnen scheiden.”

Met sommige trainers of spelers zal je toch een band ontwikkelen. Leef je dan niet een beetje met hen mee?

Gouka: ,,Dat had ik wel op het WK van 2014. Dan zie je jongens die je vanaf hun zestiende hebt meegemaakt bij Feyenoord, toen knokkend voor een contractje, zo’n goede wedstrijd spelen tegen Spanje.”

Dwarswaard: ,,Dan wordt zelfs Mikos emotioneel.”

Gouka: ,,Ik vond het mooi om te zien. Maar als het 5-0 voor Spanje was geworden, had ik mijn werk ook normaal kunnen doen.”

Het is iets waar de omgeving, zelfs de directe, zich nog wel in wil vergissen. Dat het succes van een club normaal gesproken niet correleert met het gemoed van zijn vaste volgers. Dat ‘gefeliciteerd’ na een overwinning een goedbedoelde, maar eigenlijk best wel gekke opmerking is. ,,Dat hoorde ik zelfs hier op de krant, toen Feyenoord kampioen werd”, vertelt Gouka. ,,Mensen die weten dat ik een onafhankelijke journalist ben, dat ik dat moét zijn ook.”

Dwarswaard: ,,Je wordt het gezicht van een club. Ik ben Ajax, jij bent Feyenoord. En mensen denken dat je verder ook niets anders hebt. Op verjaardagen gaat het bijvoorbeeld altijd over mijn werk. Aan de ene kant vervelend, soms heb je er geen zin in. Aan de andere kant is het de bevestiging dat je werk doet dat mensen bezighoudt. Ze hebben het er graag over.”

Staat het werk ooit eigenlijk stil voor jullie?

Gouka: ,,Eigenlijk alleen op vakantie. En dan kijk ik elke avond toch nog wel even op mijn telefoon, wie er gebeld heeft. Is het belangrijk, dan bel ik ook terug.”

Dwarswaard: ,,Ik kan wel gewoon ontspannen vakantie vieren hoor. Maar verder sta ik eigenlijk altijd aan. Dat hoort er gewoon bij. Als je daar moeite mee hebt, ben je niet geschikt voor dit vak.”

Hoe denkt het thuisfront hierover?

Gouka: ,,Mijn vrouw is daar heel makkelijk in gelukkig, dat is cruciaal. Want het kan een asociaal beroep zijn voor je omgeving. Toen Mario Been uit het niets ontslagen was, stond ik net aan de rand van het zwembad, mijn zoontje had les. Ik heb hem eruit gehaald en naar huis gebracht, om de persconferentie in Ermelo bij te kunnen wonen. Zoals je bij nieuws ook niet kunt zeggen: ik ga naar de film met mijn vrouw.”

Quote

Mijn vrouw is daar heel makkelijk in gelukkig, dat is cruciaal. Want het kan een asociaal beroep zijn voor je omgeving

En als je in de film zit. Gaat de telefoon dan wel uit?

Gouka: ,,Die gaat eigenlijk nooit uit. Daar zou ik veel moeite mee hebben.”

Zijn jullie vrouwen ook niet een soort voetbalvrouwen?

Dwarswaard: ,,Hoe bedoel je dat?”

Dat alles in het teken staat van jullie beroep? Jullie werken in het weekend, op doordeweekse avonden. Kunnen altijd ingeschakeld worden.

Dwarswaard: ,,Nee hoor, gelukkig niet. Mijn vrouw heeft gelukkig haar eigen dingen. Maar het is wel iets dat je allemaal goed moet regelen. Wij nemen op zondag bijvoorbeeld altijd even de agenda’s door. Zij denkt gelukkig ook altijd mee. Drie dagen na de geboorte van mijn jongste speelde Ajax de finale van de Europa League in Stockholm. Ze weet niet veel van voetbal, maar begrijpt wel dat dat belangrijk voor mij was. Ik kon er gewoon bij zijn, dat was geen punt.”

Dat Ajax dat jaar de finale van de Europa League haalde, had twee rondes eerder, in de kwartfinale, nog even onmogelijk geleken. Tien Amsterdammers kwamen eind april op bezoek bij Schalke 04 diep in de verlenging terug uit geslagen positie. Dwarswaard streed die avond vooral tegen de naderende deadline. Zijn eerste versie was al ruim voor het laatste fluitsignaal richting Rotterdam verzonden, de tweede moest zo snel mogelijk erna worden verstuurd. Hoe langer het zou duren, des te meer mensen moesten de volgende ochtend een verhaal lezen waarbij de einduitslag nog niet vermeld kon worden.

Dwarswaard: ,,Ajax-Bayern München onlangs, dat was ook zo’n wedstrijd. Toen ik mijn eerste versie opstuurde, stond het 1-1. Uiteindelijk werd het 3-3. Op zo’n avond hoop je alleen maar dat alles foutloos in de krant komt. Maar eigenlijk is het onbegonnen werk natuurlijk.”

Gouka: ,,Daar begrijpen lezers ook helemaal niets van.”

Dwarswaard: ,,Ze denken dat je uren de tijd hebt gehad. Staat er dan iets in dat niet klopt, dan krijg je daar direct opmerkingen over.”

Gouka: ,,En met het internet gaat het ook zo rond. ‘Was je dronken?’, vragen ze dan.”

Luister hieronder naar de AD Voetbalpodcast met Daniël Dwarswaard, Mikos Gouka en Sjoerd Mossou:

Wat zijn de trucs bij zulke deadline-verhalen?

Dwarswaard: ,,Bij wedstrijden die lang spannend blijven, moet je niet te uitgesproken zijn. Dat je weinig hoeft aan te passen, als de wedstrijd kantelt. En je kunt van tevoren bepalen dat je je vooral op één aspect gaat richten. Of je zet zelfs al wat tekst klaar. Maar mijn ervaring is dat het daar niet beter van wordt.”

Gouka: ,,Sommigen doen dat wel. Die hebben van tevoren al drie versies klaar staan.”

Dwarswaard: ,,Maar dan mis je de sfeer van de wedstrijd. Ik tik wel soms al twee intro’s. Want elke seconde telt in zo’n duel. Dat klinkt een beetje alsof je op de ambulance rijdt, zo erg is het ook weer niet. Maar een minuut extra kan wel heel waardevol zijn.”

Gouka: ,,Het geeft ergens ook wel voldoening, zo’n wedstrijd. Dan denk ik daarna: nu ga ik even lekker eten.”

Dwarswaard: ,,Je krijgt er een kick van.”

Geniet je op zo’n avond ook nog een beetje van het voetbal?

Dwarswaard: ,,Jawel, maar anders dan andere mensen. Je denkt de hele tijd in verhalen. Ook als je niet tegen de klok schrijft trouwens.”

Gouka: ,,Ergens is dat wel zonde. Veel journalisten kunnen niet meer naar een wedstrijd kijken zonder op kantelende middenvelders te letten. Maar van de fans kijkt negentig procent gewoon lekker naar het scherm, die hebben het niet eens door als er een extra speler op het middenveld komt te staan.”

Dwarswaard: ,,Ik verplicht mezelf om een aantal wedstrijden per jaar te kijken zoals ik vroeger voetbal keek. Met vrienden in het stadion, een biertje erbij. Dat ik het niet vergeet, dat dat ook een kant van het voetbal is.”

Gouka: ,,Maak je er wel een beetje een vrolijk stuk van? Dat mensen niet denken dat we het allemaal niks vinden?”

Niets missen op het gebied van sport? Schrijf je in voor een van onze nieuwsbrieven.