Volledig scherm
Beeld ter illustratie: Hoofdredacteur Paul van den Bosch over positie van burgemeester Pauline Krikke. © Hoofdbeeld: ANP/Bijbeeld: Joost Hoving

Waarom wij opriepen tot het vertrek van Krikke

Over OnsDe redactie van AD Haagsche Courant maakt elke dag vele afwegingen om de krant, site en app zo goed mogelijk te maken. Hoofdredacteur Paul van den Bosch licht in de rubriek ‘Over Ons’ deze journalistieke keuzes toe. Vandaag: de wankele positie van burgemeester Krikke en de rol van onze redactie.

Volledig scherm
Beeld ter illustratie: Burgemeester Pauline Krikke tijdens een debat over een onderzoek van de rijksrecherche naar de wethouders Richard de Mos en Rachid Guernaoui. © ANP

Het Genootschap van Hoofdredacteuren bestond dit jaar 60 jaar. Bij de viering daarvan in april in Hotel des Indes zat ik aan tafel naast burgemeester Pauline Krikke. Het was onvermijdelijk dat het gesprek op een gegeven moment ook over de vreugdevuren in Scheveningen en Duindorp ging. Toen het vuur nog maar net was gedoofd, begin januari, had ik het standpunt van AD Haagsche Courant al eens in deze column uitgelegd.

Ook wij als redactie hadden vooraf te weinig (of zelfs helemaal niet) aan de risico’s gedacht. Bijna jubelend hadden wij op oudejaarsdag op onze site gemeld dat er een hoogterecord was gebroken. Dat was niet goed en daar hebben wij van geleerd. Maar ik hield burgemeester Krikke vier maanden later in Des Indes wel voor dat journalisten niet eindverantwoordelijk zijn voor de openbare orde en veiligheid in Den Haag. Overheden en media hebben verschillende functies. Eén daarvan is dat wij burgemeesters kritisch maar fair en met open vizier beoordelen. We sloten het gesprek af met de conclusie dat de kans groot was dat we later dit jaar nóg kritischer tegenover elkaar zouden staan.

Dat moment brak in de afgelopen weken aan. Eerst publiceerde AD Haagsche Courant een dossierverhaal over de ijzige bestuurscultuur onder Krikke. Een aantal topambtenaren ruimde de afgelopen periode het veld. Het is ‘Krikke of stikken’, wordt er wel gefluisterd in het ‘IJspaleis’, de bijnaam voor het stadhuis. Nou wordt dat soms wel heel snel over bestuurders gezegd, dus het fundament onder dat verhaal moest stevig zijn. Onze verslaggevers Lex de Jonge, Jan-Willem Navis en Ingrid de Groot spraken de afgelopen maanden met vele bronnen.

Beluister hieronder de AD podcast-special waarin blikken Ingrid de Groot en Jan-Willem Navis terugblikken op de dramatische jaarwisseling in Scheveningen afgelopen jaar en kijken ze vooruit naar komend jaar. Hoe kon het misgaan en wat kan het rapport van de Onderzoeksraad betekenen voor de toekomst van de vreugdevuren? De tekst gaat verder onder het geluidsfragment.

Nieuwsweek

Afgelopen weekend publiceerden we een reconstructie over de bewuste oudejaarsavond in Duindorp en Scheveningen. Daarin waren de contouren van het rapport van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid (OVV) al duidelijk. Dat rapport kwam donderdag uit, als apotheose in een Haagse nieuwsweek die zich het best laat omschrijven als ‘adembenemend’.

Want ik kan me niet herinneren dat welke stad dan ook in drie dagen 1) volledig werd lamgelegd door boze boeren op hun trekkers 2) huizen en kantoren van twee wethouders onderzocht zag worden door het Openbaar Ministerie op verdenking van corruptie, 3) het college van B&W liet vallen 4) en de burgemeester boven de politieke afgrond zag bungelen. Het bloed van journalisten gaat sneller stromen, op de redactie was de adrenaline voelbaar. Hoe vervelend alle omstandigheden ook zijn voor Den Haag en zijn inwoners, want laten we dat laatste vooral niet vergeten. Samen met de politiek komt ook een aantal praktische initiatieven en beslissingen voor de burger even tot stilstand.

Quote

Burgemees­ter, veel dank voor uw energieke en betrokken inzet. Ga in de wetenschap dat u deed wat u kon, maar dat deze stad nu zonder u beter af is.

Axel Veldhuijzen, Chef AD Haagsche Courant

En toen deden we bij AD Haagsche Courant iets waarvan ik me niet kan herinneren dat we dat ooit eerder hebben gedaan. In een commentaar oordeelde nieuwschef Axel Veldhuijzen dat burgemeester Krikke moet opstappen. Haar geloofwaardigheid ligt voorgoed aan diggelen. Veldhuijzen sloot daarom af met: ,,Burgemeester, veel dank voor uw energieke en betrokken inzet. Ga in de wetenschap dat u deed wat u kon, maar dat deze stad nu zonder u beter af is.’'

Onze mening

Hoe gaat zoiets in zijn werk? En: is dat wel onze functie?
De chef van de redactie in Den Haag schrijft dat niet op persoonlijke titel. Het is een commentaar en geen column. Veldhuijzen heeft het uitvoerig besproken met de hoofdredactie (die is eindverantwoordelijk voor alle kopij) en redacteuren die zich met dit onderwerp bezighouden. Het is bij publicatie de mening van AD Haagsche Courant geworden. Onze titel vindt dus dat Krikke de eer aan zichzelf moet houden. En bewust hebben we gekozen om het in heel directe bewoordingen op te schrijven. Je kunt dit in een analyse doen, je kunt ook de stemming in de Haagse gemeenteraad dusdanig weergeven dat lezers zelf de conclusie trekken. Dat doen wij in de meeste gevallen. Het AD is als nieuwsmerk van mening dat we buiten onze columns zo veel feiten moeten brengen, zo objectief en breed mogelijk, zodat u zelf uw mening kunt vormen. Uit lezersonderzoek blijkt dat u daaraan de voorkeur geeft.

Bekijk hier de reactie van burgemeester Krikke na de onderzoeksresultaten over de vreugdevuren. Tekst gaat verder onder de video.

Zonder omwegen

Dat hebben we hier niet gedaan. Niet in de kop van het commentaar (‘Krikke moet weg’), niet in de conclusie in de laatste alinea. Wie na de optelsom van de afgelopen twee jaar tot de conclusie komt dat de burgemeester niet langer geloofwaardig is, moet dat ook maar zonder omwegen aan zijn lezers duidelijk maken. Dat doen we niet lichtzinnig (want: nooit eerder), en niet van de ene op de andere dag, maar op dat punt waren we afgelopen week wel aanbeland. Daar kunt u het mee eens zijn of niet en ik nodig u als lezer en volger van harte uit om uw mening daarover te mailen (hoofdredactie-regio@ad.nl). Als u dat wenst, publiceren wij die reactie graag als ingezonden brief.

Wel blijven?

Ons is na publicatie van het commentaar gevraagd: en wat nu als Krikke wel blijft? De kans daarop is best groot. Een gedwongen afscheid van een burgemeester is een reuzenstap voor een gemeenteraad. Ook nog eens in de derde stad van het land, letterlijk op loopafstand van de landelijke politiek met zijn eigen machtsstrategieën. Het gaat in het geval van Krikke ook nog eens om de eerste vrouwelijke burgemeester van Den Haag. Het kan zijn dat het machtsvacuüm na de val van het college en het strafrechtelijke onderzoek naar de ex-wethouders Richard de Mos en Rachid Guernaoui de positie van Krikke zullen redden. Het vertrek van een burgemeester zou de crisis compleet maken. Zelf zegt zij niet op te stappen.

Hoogste orgaan

Daar heeft Veldhuijzen rekening mee gehouden bij het schrijven van het commentaar. En toch vinden wij dat een andere burgemeester (wellicht interim) beter is dan een vleugellamme. Maar wij gaan er niet over en dat is maar goed ook. De media controleren en opiniëren, de gemeenteraad als hoogste orgaan van de stad bepaalt. Zo hoort het ook. Als Pauline Krikke het raadsdebat van komende donderdag overleeft, is dat de situatie.

Dan gaat AD Haagsche Courant gewoon verder met het volgen van deze burgemeester, fair en met open vizier. De kras zit dan niet blijvend op onze zakelijke relatie, maar op Krikke en haar burgemeesterschap.

Bekijk hieronder een fragment uit van De Ochtendshow gisteren. Verslaggeefster Maaike Kraaijeveld legt uit hoe de positie van Burgemeester Krikke onder vuur is komen te liggen. 

Meer lezen over de vreugdevuren en de positie van Burgemeester Krikke? Dat kan hier!