Volledig scherm
© Manon van der Zwaal

‘We kregen op de redactie veel mails van mensen die Frits Spits sterkte wensten’

Over onsHet interview met radiomaker Frits Spits (71) in AD Magazine van afgelopen zaterdag raakte ontzettend veel lezers. Spits – echte naam: Frits Ritmeester – vertelde daarin openhartig over het verdriet na de dood van zijn vrouw Greetje, zijn grote liefde met wie hij 45 jaar was getrouwd. Het interview werd gemaakt door Anniek van den Brand (52), chef AD Magazine. Zij vertelt waarom ze de radiomaker juist nu wilde interviewen, hoe het contact met hem tot stand kwam en wat het gesprek met haar deed.

,,Vorig jaar wilden we rond 2 november, Allerzielen, een magazine maken met de dood als thema. We vroegen ons af wie een geschikte interviewkandidaat zou zijn. Ik herinnerde me dat Frits Spits een paar maanden daarvoor zijn vrouw was verloren en ik heb hem een mail gestuurd met de vraag of hij daarover met me wilde spreken. Ik kreeg een heel aardige mail terug waarin hij zei dat hij daar absoluut niet aan toe was – wat ik me goed kon voorstellen. Ik wenste hem veel sterkte en vroeg of ik het hem later nog eens mocht vragen. ‘Probeer het volgend jaar nog een keer’, zei hij. Dus in januari heb ik opnieuw contact gezocht. Ook toen was het nog te vroeg. Een paar maanden later berichtte hij me dat hij onbedoeld aan een boek was begonnen. Ik vroeg toen of ik hem daarover dan als eerste, dus voor alle andere media, met hem mocht praten. Omdat we al bijna een jaar contact hadden, vond hij dat een goed idee.’’

Echte mensen

,,In AD Magazine vertellen we verhalen van echte mensen met echte emoties. Geen gestylde, gefotoshopte mensen die vertellen hoe succesvol ze 24 uur per dag zijn, maar gewoon: dit ben ik, dit is mijn leven, dit maak ik mee, hier word ik blij van en dit vind ik lastig – en u, lezer, dus waarschijnlijk ook. Het verhaal van Frits past precies binnen dat idee: ik ben Frits Spits, ik mag dan een bekende Nederlander zijn, maar ik ben mijn vrouw verloren en daar ben ik intens verdrietig over. Net als u als u een dierbaar iemand bent verloren.

Onze interviewkandidaten zijn mensen met een mooi verhaal, mensen die we allemaal kunnen kennen van televisie, mensen die een boek hebben geschreven of een grote maatschappelijke kwestie aankaarten. Zo kent misschien lang niet iedereen longarts Wanda de Kanter. Maar omdat zij zich heel actief inzet tegen roken en veel mensen worstelen met die verslaving, vinden we haar toch een goede kandidaat.

We kiezen meestal zelf de mensen uit die we willen interviewen. Lezers denken wel erg mee bij rubrieken als Goeie Zaak, waarin bijzondere winkeliers aan het woord komen. En lezers die iets willen vertellen over hun relatie melden zich aan voor de rubriek BV De Liefde.’’

Volledig scherm
© Manon van der Zwaal

Avontuur

,,Een interview is altijd een avontuur, zowel voor de geïnterviewde als de interviewer. Je weet nooit hoe het uitpakt, want elk interview is anders en elke geïnterviewde is anders. Soms zoek je als interviewer de confrontatie, soms ben je eerder de luisteraar. Maar voor elk goed interview geldt: je maakt het samen. De interviewer moet zich goed voorbereiden, door zich in te lezen en na te denken over de focus van het gesprek. Tegelijkertijd moet zij of hij bereid zijn mee te buigen als het gesprek anders loopt dan je van te voren hebt bedacht – en dat is eigenlijk altijd zo. De geïnterviewde moet bereid zijn eerlijk zijn verhaal te doen, zich open op te stellen en ook bereid zijn om antwoord te geven op ‘vervelende’ of lastige vragen.

Frits Spits was een gemakkelijke gesprekspartner: hij is welbespraakt en had goed nagedacht over zijn verdriet en hoe dat te verwoorden. Hij was niet bang om tijdens het gesprek zijn emoties weer te voelen en te tonen. Als iemand dat doet - en jij ziet als interviewer kans om dat op te pikken - dan voelt een lezer die klik, die energie door het krantenpapier of een beeldscherm heen. Dat klinkt magisch, ja, maar dat is het ook!’’

Klik

Volledig scherm
© Manon van der Zwaal

,,Ik ga elk interview open in en ik vraag de geïnterviewde wat ik zelf graag wil weten, omdat ik denk dat de lezers hetzelfde willen weten als ik. Net als bij een gewoon gesprek moet het klikken tussen mij en de geïnterviewde – als dat niet het geval is, sta je al met 2-0 achter, zeker als je iemand spreekt over iets persoonlijks als verlies. Maar als die klik er wel is, en met Frits ervoer ik dat zo, dan heb ik het idee dat ik alles kan vragen. Ik ben respectvol en ik denk dat als je oprecht bent, mensen bereid zijn veel van zichzelf te laten zien. En een geïnterviewde mag natuurlijk altijd zeggen: dit gaat me te ver.

Tijdens een interview maak ik aantekeningen en ik neem het interview ook altijd op, zodat ik later altijd kan terugluisteren wat iemand precies zei of hóe hij of zij het exact formuleerde. Zo probeer ik iemands eigenheid te vangen en weer te geven – een bepaalde manier van praten, een specifieke manier van redeneren. Altijd als ik zo’n gesprek terug luister, ben ik weer ontzettend blij dat ik niet voor televisie of radio werk – de gesprekken die ik voer gaan werkelijk alle kanten op. Want dan schiet met ineens nog een vraag te binnen die eigenlijk hoorde bij de eerste vraag, terwijl we inmiddels al drie kwartier aan het praten zijn. Of ik begin zelf wat te vertellen – ook heel gênant om terug te horen. ‘Méns’, denk ik dan, ‘het gaat niet om jou!’ Tegelijkertijd merk ik dat het geïnterviewden op hun gemak stelt: ‘o, ik ben niet de enige die met bekentenissen komt, zij heeft dat ook’!’’

Tranen en stiltes

,,Bij zo’n emotioneel verhaal als dat van Frits over rouw vloeien er tranen en vallen er stiltes. Ik vind het heel mooi als iemand dat allemaal aan mij, als wildvreemde interviewer, durft te laten zien. Ik vind het niet erg en ik word er niet ongemakkelijk van. Van mij mag dat er allemaal zijn. Frits en ik zaten redelijk ver van elkaar af: we hadden elk een steigerhouten bank met een laag tafeltje ertussen. Ik kon hem dus niet aanraken. Anders had ik waarschijnlijk een hand op zijn arm gelegd. Ik heb een paar keer voorzichtig gevraagd of het nog ging. En het ging. Hij wilde heel graag over Greetje praten en ik wilde er graag naar luisteren. Toen ik een jaar geleden contact had met Frits, zei ik al dat ik dacht dat heel veel mensen troost zouden kunnen putten uit zijn ervaringen en openhartigheid. Ik ben zelf mensen verloren die me na aan het hart lagen en ik weet dat het moeilijk is om begrip te vinden voor je verdriet. Ik zal de laatste zijn die ongemakkelijk word van die emoties.’’

Compositie

,,Ik ben een langzame schrijver. Ik werk zeker anderhalve dag aan zo’n verhaal. In de krant of op de site ziet het er heel logisch uit, maar in werkelijkheid springt zo’n gesprek natuurlijk alle kanten op. Zoals een film het leven is maar dan zonder de saaie stukken, is een geschreven interview een gesprek zonder het gestotter, de omwegen, de versprekingen, de onafgemaakte zinnen en de onzinvragen. Die logica breng ik pas later aan. Als lezer denk je als het goed is: ja, natuurlijk is dat gesprek zo gelopen. Maar ik streep natuurlijk heel veel weg, ik dik in, ik componeer als het ware, zonder dat ik wat er is gezegd geweld aandoe.’’

Quote

Ik zal de laatste zijn die ongemakke­lijk word van die emoties

Anniek van den Brand

Fotograaf

,,Bij elk interview kiezen we een fotograaf. We proberen de fotograaf af te stemmen op de geïnterviewde, want ook daarvoor geldt: als er een klik is tussen die mensen, wordt het resultaat beter. En we vertellen de fotograaf wat het onderwerp is. Als je weet dat iemand in de rouw is, moet je als fotograaf niet vragen of diegene even zijn stralendste lach opzet.’’

Feitelijke onjuistheden

,,De geïnterviewde mag het verhaal achteraf altijd lezen. Vooraf vertellen we wel dat als iemand toestemt in een vraaggesprek, het interview in principe ook in het magazine komt. De geïnterviewde mag corrigeren op feitelijke onjuistheden, maar of een handdruk slap of stevig voelt, is aan de interviewer. Ik heb Frits het verhaal gestuurd en omdat ik de materie zo gevoelig vond, zou ik eventuele op- of aanmerkingen van hem zonder sputteren hebben verwerkt. Maar hij was heel erg blij met het resultaat. ‘Ik heb nog nooit zo’n mooi interview met mezelf gelezen. Je hebt me echt begrepen’, mailde hij. Daar was ik heel blij om.’’

Quote

Ik heb nog nooit zo’n mooi interview met mezelf gelezen. Je hebt me echt begrepen

Frits Spits

Half miljoen

,,Dit interview heeft heel veel mensen geraakt. Online is het meer dan een half miljoen keer gelezen, op Twitter was het op de dag van verschijnen trending topic. Die dag appte Frits me: ‘Ongelofelijk wat ik allemaal voor een reacties krijg. Dat heb ik echt nog nooit meegemaakt. Dat komt toch ook door de wijze waarop je mijn verhaal hebt opgeschreven, dat zei ik je meteen al.’ Dat vond ik heel erg mooi, natuurlijk. We kregen op de redactie veel mails van mensen die Frits sterkte wensten en van mensen die zeiden dat zijn verhaal hen raakte, dat ze zijn verdriet herkenden, dat ze er troost uit hadden geput. Dat is geweldig – dat is precies de bedoeling die we met het magazine hebben.’’

Napraten

,,Frits heeft me uitgenodigd voor de officiële presentatie van zijn boek. Daar ben ik naartoe geweest. Ik heb hem geappt om hem te bedanken voor een heel mooie avond. Hij vroeg of we nog een keer kunnen napraten als alle media-aandacht is gaan liggen. Dat doe ik, natuurlijk. Ik vind ook dat dat hoort. Ik zou het heel naar vinden als een geïnterviewde het idee krijgt dat we geen interesse meer hebben nadat we het verhaal hebben gepubliceerd. Het is voor mij ook fijn dat hij naar mij omkeek en me complimenteerde toen het verhaal een hit werd. Het is en blijft zijn verhaal, natuurlijk. Maar er is ook een heel klein stukje van ons samen. Daar gaan we nog een keer een borrel op drinken.’’

Wat is Premium? 
Veel artikelen op de website van het AD zijn gratis toegankelijk voor iedereen, dus ook voor mensen die geen abonnee zijn. Maar diepgravende reportages en achtergrondverhalen, spraakmakende columns en grote interviews – zoals het interview met Frits Spits – dragen het gele label Premium en zijn alleen toegankelijk zijn voor betalende abonnees van het AD. Het zijn artikelen waarvoor we zelf onderzoek deden en mensen uitgebreid spraken of die extra service bieden aan onze lezers. Met onze premiumverhalen laten we zien dat journalistiek voor ons meer is dan het brengen van het nieuws en dat goede journalistiek een prijs heeft. Onze journalisten zoeken zaken uit, stellen kritische vragen en gaan zo mogelijk ter plekke kijken om onze lezers zo goed mogelijk en gefundeerd te informeren. Zodat die zich zelf een mening kunnen vormen of op basis van goede informatie praktische beslissingen kunnen nemen. Voor € 1,25 per week heb je al een digitaal basisabonnement op het AD en kun je ook alle premiumartikelen lezen.