Volledig scherm
VVD'ers Halbe Zijlstra (achter) en Premier Mark Rutte (midden voor) verlaten het Johan de Witthuis na afloop van de formatiegesprekken met informateur Gerrit Zalm medio augustus. © ANP

Akkoord over lerarensalarissen nabij

Uitruil in de maakHet salaris van basisschoolleraren gaat komend jaar waarschijnlijk toch omhoog. De VVD is nu bereid om er een deal over te sluiten met de formatiepartijen. Daarmee lijkt een kabinetscrisis afgewend.

Volgens bronnen wordt er gewerkt aan een uitruil. In ruil voor extra geld voor leraren zou er ook extra geld komen voor veiligheid, een wens van VVD, CDA en ChristenUnie.

Eerder wilde de VVD niets van een salarisverhoging weten, omdat de liberalen vinden dat een demissionair kabinet niet zo’n groot besluit mag nemen. Gisteren toonde VVD-fractieleider Halbe Zijlstra zich een stuk milder. ,,We weten wat de PvdA wil, nu moeten we kijken hoe het in de formatie loopt’’, zei hij na afloop van het eerste coalitieoverleg sinds de zomer. ,,Het zou mooi zijn als die twee bij elkaar komen, als een soort zwaluwstaart. Maar of dat gaat lukken zal moeten blijken de komende week.’’

De VVD moet immers op twee borden schaken: een compromis vinden met de PvdA en CDA, D66 en ChristenUnie daarachter zien te scharen. De formatiepartijen zijn nodig om een meerderheid achter de nieuwe begroting te krijgen.

Afwachten

Quote

Het is heel belangrijk dat het oude kabinet zijn verantwoor­de­lijk­heid nog neemt. Laten we gewoon op de inhoud kijken wat er moet gebeuren in de komende begroting

D66-leider Alexander Pechtold

De formatiepartijen laten weten dat ze rustig afwachten waarmee het demissionaire kabinet komt. Zij stellen zich op het standpunt dat dit probleem door VVD en PvdA moet worden opgelost. ,,Zij moeten er samen uitkomen”, vindt ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers.

CDA, D66 en ChristenUnie staan niet afwijzend tegenover hogere lerarensalarissen, maar net als bij de VVD staat het bij CDA en ChristenUnie niet bovenaan hun verlanglijstje. Zij hebben andere prioriteiten. ,,Er zijn meer sectoren die extra geld willen’’, klinkt het in die hoek.

D66-voorman Alexander Pechtold toont zich het meest bereid om uit de impasse te komen. Hij hoopt op ‘een warme overdracht’ van het demissionaire kabinet. ,,Het is heel belangrijk dat het oude kabinet zijn verantwoordelijkheid nog neemt. En dat we geen politiek bedrijven die niemand snapt. Volgens mij is iedereen zich daarvan bewust. Laten we gewoon op de inhoud kijken wat er moet gebeuren in de komende begroting.’’

Eis PvdA

Welke eis de PvdA gisteren op tafel heeft gelegd, is niet bekend. De sociaaldemocraten willen niet zeggen hoeveel extra geld het wil uittrekken voor de leraren. Duidelijk is dat het niet om de 20 procent verhoging gaat die de juffen en meesters zelf willen, om hun salaris gelijk te trekken met docenten op middelbare scholen. In haar verkiezingsprogramma trekt de PvdA 3,25 procent extra uit. Dat kost structureel 400 miljoen euro.

Quote

Natuurlijk kan het kabinet nog vallen, maar daar ben ik zeker niet op uit

PvdA-leider Lodewijk Asscher

VVD en PvdA liggen al weken op ramkoers, nadat PvdA-leider Lodewijk Asscher voor de zomer dreigde uit het kabinet te stappen als de salarissen van basisschoolleraren komend jaar niet omhoog gaan. Omdat er nog geen nieuw kabinet is, moeten VVD en PvdA die begroting nog samen maken. VVD stelt dat een demissionair kabinet niet zulke grote beslissingen meer mag nemen, maar vindt het slecht voor het aanzien van de politiek als de coalitie nu nog uiteen valt.

PvdA-leider Asscher klonk gisteren ook verzoenlijker. ,,Natuurlijk kan het kabinet nog vallen, maar daar ben ik zeker niet op uit. Ik hoop dat we eruit komen. Ik vind dat leraren een punt hebben. Ik breng iedere dag drie jongens naar het primair onderwijs, daar wordt heel hard gewerkt. Nu het beter gaat met Nederland is er alle reden om naar de salarissen te kijken.’’

Koopkracht

Wel is duidelijk dat er voor de reparatie van de koopkracht voor een deel van de gepensioneerden en uitkeringsgerechtigden een ‘paar miljoen euro’ wordt uitgetrokken. Uit berekeningen van het Centraal Planbureau (CPB) blijkt dat deze groep wat koopkracht betreft heel erg achter blijven op werkend Nederland, als het demissionaire kabinet niks zou doen. Eerder al geven de coalitiepartijen aan dat dit geen groot probleem zou zijn. 

Het kabinet-Rutte II is officieel demissionair sinds de verkiezingen in maart. Toch moeten VVD en PvdA samen nog de begroting voor 2018 maken, omdat de formatie voortduurt en er nog altijd geen nieuw kabinet is. De beoogd nieuwe coalitiepartijen hebben er ook belang bij om tegemoet te komen aan de wensen van de PvdA. Samen zijn VVD, CDA, D66 en ChristenUnie goed voor een krappe meerderheid in zowel de Eerste als de Tweede Kamer, waardoor het nieuwe kabinet de komende kabinetsperiode de middenpartij nodig kan hebben voor bredere steun.