Volledig scherm
,,De manier waarop we nu ons voedsel produceren raakt steeds verder uit balans”, zegt minister Carola Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. © Frank de Roo

Boer moet het anders doen: koe in de wei en ban op kunstmest

Het kabinet wil dat de Nederlandse landbouwsector op de schop gaat. Boeren moeten niet langer zo goedkoop mogelijk produceren, maar zorgen voor ‘kringlooplandbouw’. Dat betekent: koeien vaker in de wei, minder veevoer importeren en stoppen met kunstmest.

Dat staat in de nieuwe landbouwvisie van het kabinet, die vandaag wordt gepresenteerd door minister Carola Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. ,,De manier waarop we nu ons voedsel produceren raakt steeds verder uit balans”, zegt de minister. ,,Het moet anders.”

Volgens Schouten kan Nederland de voedselvoorziening alleen veiligstellen als wordt overgestapt op kringlooplandbouw. ,,We moeten immers voorkomen dat we bodem, water en grondstoffen uitputten en de temperatuur op aarde onaanvaardbaar verhogen.”

Bij kringlooplandbouw draait het erom dat boeren en tuinders de bodem en natuur niet onnodig belasten. Veevoer moet niet langer worden geïmporteerd uit Zuid-Amerika, maar zoveel mogelijk zelf worden verbouwd of uit de directe omgeving van een boerderij komen. Ook moet meer dierlijke mest op het land komen, in plaats van chemisch geproduceerd kunstmest.

Ingrijpende veranderingen

Het nieuwe beleid van Schouten betekent een grote verandering voor de agrarische sector. ,,Het is duidelijk dat de overgang naar kringlooplandbouw een ingrijpende keuze is die niet van de ene op de andere dag wordt gemaakt en die van velen bereidheid vraagt tot ingrijpende veranderingen. Tegelijkertijd zie ik tijdens mijn werkbezoeken dat veel bedrijven deze ontwikkeling al hebben ingezet.”

Schouten staat sinds haar aantreden onder grote druk – van milieu- én boerenorganisaties – om haar visie op de toekomst van de landbouw te geven. ,,Géén richting geven, is ook een keuze”, zegt ze daarover. ,,Ik kan zitten afwachten en telkens ad hoc reageren als er iets gebeurt. Maar ik kan ook richting geven, vooruit kijken. Dat doe ik nu.”

Nog geen concrete maatregelen

De visie – die achttien pagina’s telt – bevat geen concrete maatregelen. ,,Als de Tweede Kamer deze visie steunt, zal ik consequent zijn in de wet- en regelgeving die ik maak”, zegt Schouten. ,,Mijn doel is dat Nederland in 2030 koploper is op het gebied van kringlooplandbouw. Daarvoor heb ik ook steun uit Brussel nodig. Ik wil meer zeggenschap krijgen in de besteding van Europees geld voor de agrarische sector.”

De visie van Schouten komt op het moment dat het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) alarm slaat over de landbouw. ,,Zowel het klimaat- als het landbouwbeleid is in een beslissende fase beland”, meldde het adviesorgaan deze week. ,,Delen van de landbouw lopen hard tegen maatschappelijke en ecologische grenzen aan en de biodiversiteit staat sterk onder druk.”

Bij kringlooplandbouw gaan melkkoeien vaker de wei in: