Volledig scherm
Een groot deel van de slachtoffers verstijft tijdens seksuele handelingen uit angst en is niet in staat zich te verweren of te protesteren, zeggen onderzoekers © Getty Images/EyeEm

Brede steun in Kamer voor strafbaar stellen onvrijwillige seks

De Tweede Kamer is blij met het voorstel van minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) om onvrijwillige seks en seksuele intimidatie strafbaar te stellen, ook als daar geen fysieke dwang bij komt kijken. ,,Dit is een belangrijke verandering.”

Straks ben je strafbaar als je weet of op grond van de feiten en omstandigheden behoort te weten dat de seksuele handelingen tegen de wil van de ander zijn. Het doel is om vooral kwetsbare vrouwen, jongeren en mannen beter te beschermen tegen ongewenst lichamelijk contact.

Nu is seks pas strafbaar als er dwang aan te pas komt. Dat betekent bijna altijd dat het slachtoffer zich verzet moet hebben. Maar een groot deel van de slachtoffers verstijft uit angst en is niet in staat zich te verweren of te protesteren, zeggen onderzoekers. ,,Seks is vrijwillig, dat is de norm”, aldus de minister. 

Van de zotte

Quote

Slachtof­fers worden vaak door de politie naar huis gestuurd

PVV-Kamerlid Gidi Markuszower

Uit een rondje langs de Tweede Kamer blijkt veel steun voor het plan van Grapperhaus. ,,Dit is een belangrijke verandering waar ik al lang voor pleit”, zegt PvdA-Kamerlid Attje Kuiken. ,,Bijna de helft van de vrouwen maakt ooit seksueel geweld mee. Het is echt van de zotte om van al deze vrouwen te eisen dat ze zich ook fysiek verzetten voordat er sprake is van een strafbaar feit. Laten we eerlijk zijn: je weet echt wel wanneer seks met wederzijdse instemming is en wanneer niet. Je wilt zeker zijn dat slachtoffers worden beschermd en dat daders hun verdiende straf krijgen en wie over de schreef gaat ook de consequenties ervaart.”

Haar CDA-collega Madeleine van Toorenburg constateert dat er in het verleden schrijnende zaken zijn geweest waarbij daders vrijkwamen omdat het slachtoffer zich niet duidelijk had verzet tegen het misbruik. ,,Vooral bij kwetsbare mensen moeten we zorgen dat zij op geen enkele manier worden gedwongen tot seksuele daden die ze eigenlijk helemaal niet willen, maar waartegen ze zich niet kunnen verzetten.”

Ook de PVV staat in principe positief tegenover ieder voorstel dat de positie van kwetsbare mensen verbetert”, zegt Kamerlid Gidi Markuszower. ,,Maar de huidige wetgeving biedt al heel veel mogelijkheden om onvrijwillige seks en seksuele intimidatie aan te pakken. Alleen gebeurt daar in de praktijk nu vaak niks mee; slachtoffers worden vaak door de politie naar huis gestuurd. Daar kan Grapperhaus nog het nodige veranderen. Verder moeten we het exacte wetsvoorstel afwachten om te zien wat hij nu echt wil.”

Wederzijdse instemming

Regeringspartij VVD zegt maatregelen te steunen die zorgen dat verkrachting beter kan worden bestraft. Kamerlid Jeroen van Wijngaarden: ,,Of en hoe deze wet bijdraagt aan dat doel, zullen we in de Kamer bespreken. Maar wederzijdse instemming is de basis van seks en intimiteit. Bij verkrachting en aanranding is van vrijwilligheid geen sprake.”

Eind 2019 wordt het exacte wetsvoorstel naar verwachting naar buiten gebracht. Het is nog niet duidelijk hoe de strafmaat of de voorstellen er precies uit gaan zien. Betrokken Kamerleden laten wel weten dat er niet, zoals in Zweden, een app komt waarin mensen expliciet toestemming moeten geven voor seks. Dat zou een brug te ver zijn.