Volledig scherm
© EPA

Brussel wil groter Europa: Servië en Montenegro erbij

De Britten eruit, en tóch een groter Europa: Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker wil na zijn vijf jaar lange stop op de EU-uitbreiding weer ruimte maken voor nieuwe EU-lidstaten. Op een nog nader te bepalen moment mogen Servië en Montenegro erbij.

Juncker vindt dat nodig om perspectief te bieden aan de West-Balkan, zo zei hij vanmorgen in zijn jaarlijkse ‘State of the Union’ in het Europese Parlement. Daar dreigen weer steeds vaker spoken uit het verleden de kop op te steken. Concreet kondigde de Commissievoorzitter een strategie aan ‘voor een succesvolle toetreding tot de EU van Servië en Montenegro als koploper-kandidaten op de Westelijke Balkan, met bijzondere nadruk op de rechtsstaat, grondrechten en de bestrijding van corruptie, en op de algehele stabiliteit van de regio’. 

Juncker weet: Toetreding is aan strikte criteria gebonden, en overigens zijn het de regeringen van de straks 27 lidstaten, en niet zijn Commissie, die bij unanimiteit beslissen over toelating. De laatste grote toetredingsgolf was in 2004, toen zowat heel Midden- en Oost-Europa toetrad.

Beter

Quote

Het niet naleven van arresten ondermijnt de rechtszekerheid van de burger

In zijn met hoge verwachtingen tegemoet geziene rede – 2018 is het laatste volle jaar van de Commissie en daarmee het ‘oogstjaar’ – zei Juncker vanmorgen dat het goed gaat met Europa maar het nog beter moet gaan, zodat er in 2025 een meer verenigd, sterker en democratischer Europa staat. Twee harde noten voor de relatief korte termijn blijven een Europees migratiebeleid en een oplossing voor de concurrentie op loon door goedkope Oost-Europese arbeidskrachten. 

Juncker hekelde de opstelling van Hongarije en Slowakije, die zich ook na een recent arrest van de Europese rechter blijven verzetten tegen opname van migranten uit Griekenland en Italië. ,,Het niet naleven van arresten ondermijnt de rechtszekerheid van de burger.”

Juncker prees zich gelukkig dat Europa erin is geslaagd de toestroom van vluchtelingen met 97 (Egeïsche Zee) en 81 procent (Middellandse Zee) terug te dringen, maar echode meteen ook 
het vaste voornemen van buitenlandchef Mogherini gisteravond om nu zo snel mogelijk een einde te maken aan de mensonwaardige opvang van teruggestuurde migranten in Libische detentiecentra.

Andere aangekondigde initiatieven:

*de industrie moet sterker en concurrerender worden door een nieuw industriebeleid, de auto-industrie moet schuld bekennen voor ‘dieselgate’ en snel investeren in de productie van schone auto’s

*nieuwe handelsovereenkomsten, op een transparante manier gesloten en met hoge sociale, milieu- en voedselveiligheidsnormen, moeten zorgen voor meer banen en welvaart. Europa moet vechten voor vrijhandel, maar zonder er een ‘naïeve propagandist’ van te worden

*er komt een nieuw agentschap voor cyberveiligheid. Dat is nodig omdat Europa alleen vorig jaar al meer dan 4.000 aanvallen te verduren had en 80 procent van het bedrijfsleven minstens één incident. ,,Cyberaanvallen kunnen erger zijn dan tanks en geweren.”

*een krachtig klimaatbeleid – ‘make our planet great again’ – met als onderdeel een schoner vervoer: meer laadpalen en wetgeving voor schone auto’s, CO2-normen voor auto’s, bestel- en vrachtwagens, bussen en touringcars

*introductie van een belasting op door in Europa gemaakte winsten van internetreuzen

*verdere initiatieven voor een eerlijke ‘arbeidsmobiliteit’, inclusief een Europees sociale-zekerheidsnummer

*een eigen Europees monetair fonds om zelf kwakkelende economieën te kunnen redden, en een Europese minister van Financiën en economische zaken, tevens voorzitter van de eurogroep. De nieuwe m/v legt verantwoording af aan het Europese Parlement

*open binnengrenzen (volledige toetreding tot Schengen dus) voor Bulgarije en Roemenië, en voor Kroatië zodra het aan alle voorwaarden voldoet

*uitbreiding van de euro naar praktisch heel Europa; een special euro toetredingsinstrument helpt lidstaten met nu nog een eigen munt zich op invoering van de euro voor te bereiden

*snellere besluitvorming (door vaker bij meerderheid te besluiten) over de interne markt en sommige belastingzaken (nu nog alleen bij unanimiteit) en buitenlands beleid

*oprichting van een Europese inlichtingeneenheid die data over terroristen en jihadstrijders verzamelt en automatisch deelt met andere inlichtingendiensten en de politie

*een speciale werkgroep onder leiding van vice-Commissievoorzitter Frans Timmermans bekijkt binnen een jaar welke Europese taken terug naar de lidstaten kunnen en welke juist meer in Europa thuishoren. In de werkgroep ook Kamerleden en Europarlementariërs

*de Commissievoorzitter (nu Juncker) en vaste Raadsvoorzitter (nu Donald Tusk) fuseren tot één nieuwe voorzitter. ,,Met één kapitein op de brug is Europa makkelijker te begrijpen. Eén president zou ook beter de echte aard van de EU weergeven als zowel een unie van lidstaten als een unie van burgers.”