Volledig scherm
Sybrand Buma (CDA) © ANP

Buma: Verlichte islam is ijdele hoop

De hoop dat moslimmigranten uiteindelijk hier een 'verlichte islam' zouden gaan aanhangen 'is ijdel gebleken'. Dat constateerde CDA-leider Sybrand Buma vanavond tijdens de negende H.J. Schoo-lezing, georganiseerd door Elsevier Weekblad, in De Rode Hoed in Amsterdam.

Quote

Onze traditie, onze cultuur en onze waarden zijn zo mooi, die geven we niet op

Sybrand Buma, CDA

,,Vooral immigratie en globalisering raken een veel diepere emotie dan de dagelijkse zorgen. Het gaat om de grondslag van ons samenleven. Op basis waarvan wonen we in dit land samen? En als vraagstuk in het vraagstuk: wat betekent de opkomst van de islam in ons land? Net als alle godsdiensten heeft de islam eindeloos veel variaties. Maar de hoop dat er uit de hierheen gebrachte stromingen uit het Midden-Oosten en Noord- Afrika een soort Europese verlichte islam zou ontstaan, is ijdel gebleken'', aldus Buma.

Tegelijkertijd riep hij op 'onze traditie, onze cultuur, onze waarden' niet te laten verwateren. ,,We hoeven ons niet in bochten te wringen om de vraag te beantwoorden of de normen en waarden in onze samenleving moeten veranderen met de komst van zovelen uit andere geloven en tradities. Dat hoeft niet. Onze traditie, onze cultuur en onze waarden zijn zo mooi, die geven we niet op, die mogen we niet laten verwateren. We horen ze te versterken en uit te dragen.''

De boze burger

Buma nam het in de lezing op voor 'de boze burger'. ,,Dat is een vreemd etiket. Het wordt steevast opgeplakt door sociologen die duidelijk niet zelf tot die categorie behoren. De boze Nederlanders kijken andere tv-programma’s, ze stemmen anders, ze gaan naar andere scholen en ze hebben een andere smaak. De 'boze burger' als een afwijking van de norm. Een categorie die door verstandige beleidsmakers van haar boosheid moet worden bevrijd.''

De CDA'er vroeg zich af of dat beeld juist is en suggereerde het om te draaien. ,,Als we de 'boze burger' nou de gewone Nederlander noemen. Die gewone Nederlander zal zich vermoedelijk absoluut niet identificeren met dit etiket.''

Hij verweet de elite 'struisvogelgedrag', omdat zij niet wil inzien dat deze 'boze burgers' in feite gewone Nederlanders zijn die op weg naar individuele vrijheid en gelijkheid hun gemeenschap en identiteit kwijtraakten. ,,De middenklasse – de dragende ruggengraat van de samenleving – leed. Niet de welvaart, niet de gelijkheid, niet de vrijheid, maar het versplinteren van de gemeenschap werd het grote maatschappelijke probleem.''

Volledig scherm
Sybrand Buma (CDA) © ANP

Valse vooruitgangsdenken

Quote

Vrijheid is niet lekker doen wat je wilt, maar een opdracht die een verantwoor­de­lijk­heid inhoudt

Sybrand Buma, CDA

De CDA-voorman doorbrak de formatiestilte door de vloer aan te vegen met het 'valse vooruitgangsdenken' dat in liberale kringen gemeengoed is. Volgens Buma zijn vrijheid en gelijkheid 'holle begrippen' geworden als gevolg van een 'ongezond individualisme'. Hoewel hij geen partijen bij naam noemde, waren de speldenprikken aan het adres van toekomstig coalitiepartners VVD en D66 nauwelijks verholen. ,,Vrijheid is niet lekker doen wat je wilt, maar een opdracht die een verantwoordelijkheid inhoudt'', zei hij.

Maximale vrijheid is volgens de CDA-leider gepaard gegaan met minimale plichten. ,,In dit verzorgingsparadijs kwam er zelfs een grondwettelijke overheidstaak voor 'maatschappelijke en culturele ontplooiing en vrijetijdsbesteding'. Een dagje Efteling als grondrecht. Dat was het nieuwe Nederland. Niet veel later werd de belangrijkste grondwettelijke plicht, de dienstplicht afgeschaft. Wat een weelde.''

Christelijke grondslag

Volgens Buma heeft Nederland een 'nieuw samenlevingsideaal' nodig, waarbij verantwoordelijkheid nemen voor elkaar in plaats van alleen voor jezelf voorop hoort te staan. Inspiratie daarvoor kan volgens hem gevonden worden in 'onze lange West-Europese traditie', die – 'of we het geloven of niet' – rust op een christelijke grondslag.

Buma is de eerste CDA'er die de H.J. Schoo-lezing, vernoemd naar de voormalig hoofdredacteur van Elsevier, mocht uitspreken. Prominente VVD'ers als Frits Bolkestein, Mark Rutte en Edith Schippers gingen hem voor.