Volledig scherm
Gert-Jan Segers en Carola Schouten (ChristenUnie) komen samen met Mark Rutte en Halbe Zijlstra (VVD) aan op het Binnenhof waar de onderhandelaars van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie spreken met informateur Gerrit Zalm. © ANP

Deze formatie wordt de langste ooit

Het record van de langstdurende formatie van 208 dagen gaat in 2017 hoe dan ook gebroken worden. Schema’s die de formatieteams intern hanteren gaan niet uit van eerder dan 16 oktober. Het illustreert niet per se dat verhoudingen slecht zijn en de onderhandelingen moeizaam verlopen.

Er is een herfstreces dat vertraging oplevert en ook de orkaan Irma heeft de nodige tijd van Rutte genomen. Hij heeft ook nog een Europese top en ontvangt de minister-president van Noordrijn-Westfalen.

Ook dwarsboomt het staatsbezoek van koning Willem-Alexander aan Portugal het proces. Voor de zomer werd dit ingeboekt als probleemloos. Nu blijkt dit in de slotfase te vallen van de kabinetsformatie. Willem-Alexander moet op paleis Noordeinde zijn eerste kabinet beëdigen.

Doorrekenen

Dan heeft het Centraal Planbureau naar verwachting vijf dagen nodig om de plannen door te rekenen, de fracties moeten akkoord gaan met het concept-regeerakkoord. Dat kan leiden tot heronderhandelingen. Vervolgens moet er een Kamerdebat komen met informateur Zalm. Na dat debat wordt formateur Mark Rutte aangewezen die aan de slag gaat met het aanzoeken van mensen voor de post van minister en staatssecretaris.

Op 10 oktober zou dan het record van 208 dagen van de kabinetsformatie van 1977 gebroken. De formatie die tot het kabinet-Van Agt/Wiegel leidde, kende een lange heilloze fase waarin de PvdA de kunst van het geven en nemen niet verstond. Daarna werden de christen-democraten en de liberalen het heel snel eens.

In de kabinetsformatie van 2017 trad GroenLinks twee maal op zonder dat het leidde tot regeringsverantwoordelijkheid. Ook het feit dat D66 en de ChristenUnie met lange tanden tegenover elkaar aan tafel zaten heeft vertragend gewerkt. De kans is groot dat het uiteindelijk circa 220 dagen zal duren. Dan is het langst zittende kabinet van na de oorlog gevolgd door de langste kabinetsformatie ooit.