Volledig scherm
Kamerlid Pia Dijkstra in de Senaat, achter haar een voorlichter van D66. © Bron

Dijkstra: Nabestaanden houden laatste woord bij nieuwe donorwet

Brief aan senaatEen arts zal bij de nieuwe donorwet niet overgaan tot orgaandonatie bij ernstige bezwaren van de nabestaanden. Ook niet als het register straks 'geen bezwaar' vermeldt. 

Dat schrijft initiatiefneemster Pia Dijkstra (D66) vandaag in een brief aan de Senaat. De PvdA-fractie in de Eerste Kamer had om deze toelichting op haar plan gevraagd met het oog op het voortgezette donordebat volgende week.

Dijkstra schrijft: ,,Een arts, in het geval dat de nabestaanden in bijvoorbeeld ernstige psychische nood komen te verkeren, zal ervoor kiezen de bezwaren van de nabestaanden te laten prevaleren."  Overigens respecteren arts en nabestaanden in de praktijk negen van de tien keer al een 'ja' van de overledene.  

Afgelopen week praatte de senaat al meer dan twaalf uur lang over het voorstel van Dijkstra: een nieuwe wijze van donorregistratie, waarbij volwassenen expliciet moeten aangeven dat ze geen orgaandonor willen zijn. Anders komen ze in het systeem terecht onder het kopje 'geen bezwaar'. 

Uiteindelijk besloten de senatoren komende dinsdag verder te vergaderen en pas op dinsdag 13 februari een definitief oordeel te vellen over het voorstel van Dijkstra. Maar eerst moest er uiterlijk vandaag een brief liggen van haar over de rol van nabestaanden op het moment dat de arts moet besluiten over donatie.

Vetorecht

PvdA, CDA en GroenLinks maken zich zorgen over nabestaanden die straks geen hoofdrol meer spelen bij het besluit over het verwijderen van organen bij de overledene. Vooral de PvdA wil daarom verankeren in het voorstel van Dijkstra dat artsen een besluit over orgaandonatie mogen wijzigen bij gerede bezwaren vanuit de nabestaanden. Zij zouden zelfs vetorecht moeten krijgen.

Dijkstra vindt een formeel veto een brug te ver, maar nabestaanden kunnen volgens haar in de praktijk straks nog altijd ‘aannemelijk’ maken dat een bepaalde registratie echt niet overeenkomt met de wens van een donor.

De D66'er stelt: ,,Zowel wanneer er een toestemming dan wel een geen-bezwaar registratie wordt aangetroffen kan hiervan door de arts nog worden afgeweken. Ik kan me daarbij voorstellen dat een expliciet ‘ja’ voor nabestaanden soms gemakkelijker te accepteren zal zijn dan een ‘geen bezwaar’, indien de nabestaanden hierover nooit met hun naaste hebben gesproken en zij niet weten of de registratie een bewuste keuze is geweest."

De wil van de patiënt staat volgens haar wel voorop en uiteindelijk is het oordeel aan de arts. Die heeft echter ook goed om te gaan met de achtergebleven geliefden, aldus Dijkstra. ,,We moeten onze zorgprofessionals vertrouwen.”

Geen misverstand

In de brief van vandaag laat Dijkstra daarover geen misverstand bestaan: ,,Zowel de beoordeling van ernstige bezwaren als de aannemelijkheid behoren tot de professionele autonomie van de arts. De arts heeft immers de plicht zich op de hoogte te stellen van de situatie en de specifieke omstandigheden en kan daarom de beoordeling het beste verrichten."

Dinsdagmiddag praat de senaat verder over de nieuwe donorwet.