Volledig scherm
Diederik Samsom, Carola Schouten, Kasja Ollongren, Ed Nijpels en Eric Wiebes © ANP

Dit betekent het Klimaatakkoord voor jou

Van een hogere gasprijs tot het verkleinen van de veestapel. Het kabinet neemt flinke maatregelen om de komende decennia de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen. Vanmiddag werden de plannen officieel gepresenteerd. We zetten de belangrijkste zaken op een rij. 

Rekeningrijden
Het kabinet treft voorbereidingen voor de invoering van rekeningrijden. Er liggen drie concrete varianten op tafel, waar van er één de eindstreep moet halen. Die zijn: alleen een kilometerheffing voor elektrische auto‘s, een variabel systeem voor alle wagens en een spitsheffing. Die laatste optie lijkt bij voorbaat al kansloos, zeggen sommige ingewijden. Andere bronnen ontkennen dat weer.

Het duurt nog trouwens wel even voordat het zover is. Rekeningrijden kan uiteindelijk pas bij de fiscale herziening van 2025 worden ingevoerd. Eerst is nog jaren aan voorbereiding nodig, als er is gekozen voor één variant.   

Gasprijs omhoog
Huishoudens gaan de komende jaren meer belasting betalen op gas, maar de stijging wordt minder sterk dan eerder was voorzien. Het kabinet heeft besloten die maatregel uit het Klimaatakkoord te verzachten, om gezinnen te ontzien die minder makkelijk van gas af kunnen stappen. De belasting op gas gaat niet met 20 cent per kubieke meter omhoog, zoals in het voorlopige Klimaatakkoord werd voorgesteld, maar met 10 cent. De verhoging wordt bovendien geleidelijk doorgevoerd. 

Tegenover de hogere belasting op gas staat een lagere heffing op elektriciteit.Huishoudens gaan ook minder energiebelasting betalen. Bedrijven gaan juist meer bijdragen aan de subsidiëring van duurzame energie

Warmtefonds
Er komt een warmtefonds waar het kabinet 50 tot 80 miljoen per jaar voor uit trekt. Hieruit kunnen particulieren investeringen doen om verduurzamingen te realiseren zoals bijvoorbeeld isolatiemaatregelen, warmtepompen en hybridekachels. ,,In 2050 moeten alle gebouwen duurzaam zijn’’, aldus minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken). 

Elektrisch rijden
Het stimuleren van elektrisch rijden (in dure auto‘s) wordt verder versoberd. Het kabinet wil overmatige subsidiëring voorkomen en vooral nog elektrische auto’s uit de middenklasse bevorderen, zodat die straks op de markt voor tweedehands wagens terecht komen. De lage bijtelling voor elektrische auto‘s, die nu geldt tot maximaal 50.000 euro, gaat naar maximaal 40.000 euro. De eerder geplande aanschafsubsidie van 6.000 euro voor elektrische auto‘s pakt in ieder geval lager uit; hoeveel is nog onbekend. Ook is het de bedoeling dat tweedehands elektrische wagens aantrekkelijk worden gemaakt door extraatjes. Denk dan aan een oplaadtegoed of een garantie op de batterijduur.

De in het Klimaatakkoord geplande accijnsverhoging voor benzinerijders wordt geschrapt. Er zou volgens het oorspronkelijke plan één cent extra accijns geheven moeten worden, maar dat gaat dus niet door. Wel wordt de accijns op diesel geleidelijk verhoogd. De 1,2 miljoen automobilisten met een diesel betalen over anderhalf jaar 1 eurocent meer accijns aan de pomp. Twee jaar later komt daar nog een cent bij.

,,Elektrisch wordt het nieuwe gewoon’’, zei staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur) bij de presentatie vanmiddag. Over tien jaar moeten alle nieuwe auto’s emissieloos zijn. Verder ziet het kabinet een belangrijke rol weggelegd voor waterstof als brandstof voor zwaar verkeer zoals ov-bussen, vrachtwagens ‘en mogelijk ter vervanging van dieseltreinen’.

CO2-belasting voor industrie
De vervuilende industrie in Nederland krijgt definitief een CO2-belasting voor de kiezen. Het kabinet koerst af op een CO2-heffing voor de industrie die oploopt van 30 euro per te veel uitgestoten ton CO2 in 2021 tot 125 à 150 euro in 2030. De regeringspartijen kiezen nu voor de optie met 75 procent kans op succes op voldoende CO2-reductie. .,,Het kabinet wil zekerheid’’, zegt een bron. De heffing gaat gelden voor bedrijven die nu al onder het Europese emissiehandelssysteem (ETS) vallen. Ook de fabrieken van het Limburgse Chemelot, die niet onder ETS vallen, moeten straks gaan betalen.

Kleinere veestapel
De boeren moeten verder inkrimpen. Het kabinet zet het mes in het aantal varkens in Nederland. Van de ruim twaalf miljoen varkens verdwijnen er mogelijk anderhalf miljoen. Er gaat 60 miljoen euro extra naar een stopregeling voor varkensboeren, vanwege de Urgenda-uitspraak. Ook komt er jaarlijks zo’n 70 miljoen euro beschikbaar voor boeren die overstappen naar duurzame landbouw, met minder vee. 

Tot nu toe rustte op inkrimping van de veestapel een politiek taboe, vanwege de economische belangen van boeren. Daarom kiest het kabinet voor een ‘warme sanering’. Het gaat om een uitbreiding van een bestaande stopregeling waar het kabinet eerder al 120 miljoen euro voor uittrok. 

Fietsenstallingen
Het kabinet trekt 75 miljoen euro extra uit voor extra fietsenstallingen, zodat forenzen hun tweewieler makkelijker kwijt kunnen. In het regeerakkoord stond al een eenmalige investering van 100 miljoen euro om te steken in extra snelle routes en meer stallingsplekken. Dit geld bleek zeer gewild. Overleg met provincies en gemeenten heeft inmiddels voor 345 miljoen euro aan projecten opgeleverd. 

Onlangs zei Tour de Force, de organisatie die fietsen in Nederland moet stimuleren, nog dat er de komende jaren zo’n 3 miljard euro extra nodig is om te zorgen dat we in 2027 samen 20 procent meer fietskilometers maken dan in 2017. 

Het Klimaatakkoord moet nog worden doorgerekend door de planbureaus. Dat betekent dat nu niet te zeggen is wat de klimaatmaatregelen precies gaan betekenen voor de portemonnee van Nederlanders.