Volledig scherm
© Hollandse Hoogte / Maikel Samuels

Doorrekening klimaatplannen: het gegoochel met cijfers kan beginnen

De planbureaus presenteren vandaag hun langverwachte doorrekeningen van het voorlopige Klimaatakkoord. Maar wat zijn die rekensommen eigenlijk waard? Een bijsluiter.

Volledig scherm
Het klimaatplan maakt rijden op benzine duurder, huizen moeten duurzamer en de belasting op gas gaat omhoog. © ANP

1. Deze cijfers bepalen het klimaatbeleid voor de komende tien jaar
Maandenlang hebben maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven aan de zogeheten klimaattafels onderhandeld over een voorlopig Klimaatakkoord. Het is een waslijst met zeshonderd maatregelen om te zorgen dat Nederland in 2030 bijna de helft minder CO2uitstoot dan in 1990. Eind december presenteerde Ed Nijpels - de voorzitter van het klimaatoverleg - dit voorlopige akkoord. Rijden op benzine moet duurder worden, corporaties gaan huizen verduurzamen en de gasbelasting gaat verder omhoog.

Sindsdien zijn het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Centraal Planbureau (CPB) aan het rekenen geslagen. Vanmiddag maken zij bekend óf het met dit akkoord lukt om voldoende CO2 te verminderen. Daarnaast rekenen ze voor hoeveel de plannen gaan kosten, ook voor gemiddelde huishoudens.

Politici zullen over elkaar heen buitelen om de cijfers te duiden: de een zal zeggen dat het allemaal wel meevalt, de ander zal het klimaatbeleid als 'onbetaalbaar' bestempelen. Vaststaat dat deze cijfers de basis vormen voor het klimaatbeleid tot 2030, want het kabinet moet keuzes maken voor maatregelen die veel CO2 besparen én betaalbaar zijn.

Volledig scherm
© Hollandse Hoogte / Werry Crone

2. Na vandaag weten we lang niet álles
Ja, vandaag komen we te weten wat het voorlopige Klimaatakkoord oplevert en wat het gaat kosten. Maar meer dan ruwe schattingen zijn het niet. Ook de voorspelde inkomenseffecten, die het CPB vandaag presenteert, geven slechts een indicatie. Want niets is zo moeilijk als het voorspellen van iemands inkomen over twee, zes of elf jaar.

Als blijkt dat de voorgestelde maatregelen te weinig CO2-reductie opleveren, moeten er nieuwe plannen worden gemaakt. Dat betekent dat de planbureaus opnieuw aan het rekenen zullen slaan. Nu hebben zij namelijk het héle pakket van Nijpels doorgerekend: de ene maatregel heeft invloed op de andere maatregel. Alle politieke partijen hebben al gezegd dat zij niet het hele pakket willen overnemen, dus zullen er nieuwe doorrekeningen komen waar weer andere cijfers uitrollen.

3. Het kabinet hakt de echte knopen door
De planbureaus kunnen naar buiten brengen wat ze willen, uiteindelijk is het aan het kabinet om te kiezen welke klimaatmaatregelen worden ingevoerd. Die keuzes zullen de coalitiepartijen niet vóór de Provinciale Statenverkiezingen van volgende week maken. Eerst willen ze weten hoe de vlag erbij hangt in de Eerste Kamer, waar het kabinet zijn meerderheid straks waarschijnlijk verliest.

Als het kabinet in de senaat niet zonder de steun van de linkse oppositie kan, is de kans groot dat er een CO2-belasting voor bedrijven komt. Die belasting is een vurige wens van de linkse partijen en nu níet opgenomen in het voorlopige Klimaatakkoord.