Volledig scherm
PREMIUM
Hans van Soest. © Marco de Swart

Eerlijk zijn over prijs klimaatbeleid

CommentaarDe partijen achter de nieuwe Klimaatwet verbloemen dat de doelen alleen kunnen worden gehaald als ook de burgers offers maken, betoogt chef parlement Hans van Soest. En dat is slecht voor het draagvlak en een onderschatting van de kiezer. 

Quote

Voor zulke offers is alles te zeggen, maar probeer het niet te verdoeze­len

Sinds de regeringspartijen en oppositiepartijen GroenLinks, SP en PvdA woensdag hun Klimaatwet presenteerden, moet iedereen geloven dat dit akkoord een feestje wordt voor Nederland. In filmpjes op internet maken partijen er reclame voor. Neem het VVD-filmpje waarin fractievoorzitter Dijkhoff en Kamerlid Yesilgöz een tweegesprekje hebben. ,,Er staat in hoe we de planeet goed achter kunnen laten voor de generaties na ons.’’ ,,Maar er staat nog niet in hoe dan?’’ ,,Nee, dat staat er nog niet in (...)’’ ,,Maar we gaan wel de doelen halen?’’ ,,En dat kan omdat we gaan investeren in innovaties. We gaan er gewoon een succes van maken voor Nederland.’’ ,,Klinkt goed.’’ ,,Gaaf hè?’’

Andere partijen zijn al even weinig mededeelzaam over wat deze wet in de praktijk gaat betekenen. Dat de aarde een probleem heeft door klimaatverandering, behoeft geen verdere toelichting. En dat Nederland dat onder de zeespiegel ligt alle reden heeft zich zorgen te maken, evenmin. Maar de Klimaatwet legt alleen een doel vast: in 32 jaar moeten we in Nederland de CO2-uitstoot met 95 procent verminderen. Volgende kabinetten zijn daar ook aan gecommitteerd en er moet een klimaatprinsjesdag in oktober komen om iedereen bij de les te houden over de vorderingen. Maar partijen verbloemen dat er om de doelen te halen ingrijpende offers van burgers zullen worden gevraagd. Voor zulke offers is alles te zeggen, maar probeer het niet te verdoezelen. Kolencentrales sluiten levert te weinig milieuwinst op. De hele veeteelt in Nederland afschaffen evenmin. Het doel uit de Klimaatwet kan alleen gehaald worden als ook alle burgers offers brengen.

Om draagvlak te houden voor de zogeheten energietransitie moeten partijen de opgave niet mooier voorstellen dan ze is. En dat doen ze niet alleen in Den Haag. CV-ketels moeten maar vervangen door warmwaterpompen stellen allerlei nieuwe colleges in gemeenten. Maar die pompen zijn duur, maken herrie en leveren vaak te weinig warmte zodat je nog steeds moet bijstoken. Het is te prijzen dat partijen ambitie tonen. Maar ingrijpende beslissingen nemen zonder erbij te vertellen welke offers daarvoor moeten worden gebracht, is een belediging voor het intellect van de kiezer.