Volledig scherm
Een tuinder rijdt door zijn perenboomgaard en spuit gewasbeschermingsmiddel op de peren die rijp zijn voor de oogst © Hollandse Hoogte / Flip Franssen

EU: Totale impasse over landbouwgif glyfosaat

Europa zit in een totale impasse over het landbouwgif glyfosaat. Vertegenwoordigers van de 28 lidstaten bereikten vanmorgen opnieuw geen overeenstemming over het voorstel van Brussel om het omstreden goedje nog vijf jaar op de markt te houden. En de tijd begint nu te dringen, want over iets meer dan een maand loopt de huidige vergunning af.

Een verlenging met tien jaar zoals Brussel aanvankelijk wilde is van de baan, maar ook voor het inmiddels aangepaste voorstel – een verlenging met vijf jaar en daarna verder zien – bestaat blijkbaar geen gekwalificeerde meerderheid. Daarvoor is nodig dat 55 procent van de landen met samen 65 procent van de EU-bevolking het Commissievoorstel steunen. Vooral grote landen als Frankrijk, Duitsland en Italië hebben daar grote moeite mee. 

Het Parlement, dat alleen maar een adviserende stem heeft, is er al wel uit: vijf jaar verlengen en meteen nu al besluiten dat het de laatste keer is geweest. Op die manier heeft de industrie vijf jaar de tijd om te werken aan een onkruidverdelger die net zo effectief is, maar minder schadelijk voor gezondheid en milieu. Dat het product schadelijk is staat vast, over de vraag of het ook kankerverwekkend is spreken deskundigen elkaar tegen. Intussen is glyfosaat wereldwijd al op een zo grote schaal gebruikt dat het bijna overal in landbouwgrond en oppervlaktewater terug is te vinden. Via primaire levensmiddelen heeft het dus ook al zijn weg gevonden naar het menselijk lichaam. Dat is een minder prettige wetenschap, voor wie gelooft in de deskundigheid van de wereld gezondheidsorganisatie. Die noemt glyfosaat ‘waarschijnlijk kankerverwekkend’.

Slagen de lidstaten er ook de komende weken niet in tot een besluit te komen, dan mag de Europese Commissie in haar eentje een besluit nemen, maar die procedure verdient natuurlijk geen schoonheidsprijs. De belangrijkste producent van glyfosaathoudende onkruidverdelgers, Monsanto (onder de merknaam Roundup), voert al jaren een nooit geziene lobby om zijn paradepaardje op de markt te houden. Uit Amerikaanse processtukken bleek dat het bedrijf ook wetenschappers beïnvloedde (‘kocht’, zeggen de tegenstanders) en belangrijke passages in de adviezen van twee Europese agentschappen zelf schreef. Maar nu het erop aankomt heeft Monsanto nog een extra stok achter de deur: bij een voor het bedrijf negatief besluit dreigt het met een schadeclaim van 1 miljard per jaar. Volgens de Vlaamse groene Europarlementariër Bart Staes is zo’n schadeclaim ongegrond en moet Brussel nu het Parlement volgen: uitfasering in vijf jaar.   

  1. Nederland en andere EU-landen willen Brazilië onder druk zetten vanwege Amazone-drama

    Nederland en andere EU-landen willen Brazilië onder druk zetten vanwege Amazone-dra­ma

    Nederland is ‘absoluut’ bereid om, in EU-verband, de handelsbetrekkingen met Brazilië als drukmiddel in te zetten zodat de gigantische ontbossing in het Zuid-Amerikaanse land een halt wordt toegeroepen. Dat zei minister Kaag (Buitenlandse handel) vrijdag na de wekelijkse ministerraad. Frankrijk en Ierland dreigen al met het opzeggen van een handelsverdrag, Duitsland en Noorwegen hebben steun bevroren.