Volledig scherm
© ANP

Formatie-aan-huis moet de impasse doorbreken

Om het surplace in de formatie te doorbreken, verplaatste Herman Tjeenk Willink de formatie vandaag naar zijn woonkamer.

Zo werd het ‘nadenkdagje’ een formatie-aan-huis. In een poging het uiterst delicate proces te laten vlotten, schoven VVD-fractievoorzitter Mark Rutte en GroenLinks-voorman Jesse Klaver urenlang aan bij de informateur op Scheveningen.

Het is na het strandterras-overlegje tussen Rutte en D66-leider Alexander Pechtold een volgende noviteit om de zo stroeve formatie te doen vlotten. Wat niet veranderde: na afloop wilden Rutte noch Klaver iets over het gesprek kwijt. Tjeenk Willink zelf bleef verscholen in de woonkamer.

Toch lijkt het geen twijfel dat het huiselijk tafereel ervoor moet zorgen dat Jesse Klaver weer aan tafel komt met VVD, CDA en D66. De GroenLinks-leider zelf praatte gaandeweg de middag daarover zijn formatieteam bij, terwijl Rutte nog wat langer ‘nableef’ in de tuin van Tjeenk Willink. ,,Het was een goed gesprek, maar meer zeg ik er niet over’’, had Klaver toen al besloten.

Uiteindelijk wandelde Rutte na nog een dik uur naar zijn Haagse woning, maar natuurlijk wel na zijn gebruikelijke citaten: ,,Ik ga helemaal niets zeggen. Het is nog steeds verstandiger om te zwijgen.’’ Klaver hield eveneens vol na zijn sessie met vertrouwelingen op het Binnenhof: ,,Een man een man, een woord een woord. Ik ga niets zeggen.’’

Woede 

Nu de optie voor VVD, CDA en D66 met de ChristenUnie van tafel is door het harde gesprek tussen D66-leider Pechtold en ChristenUnie-aanvoerder Gert-Jan Segers, is de mathematisch meest logische keus voor een kabinet met een ruime meerderheid in beide kamers toch met GroenLinks.

Bij Tjeenk Willink thuis werd daarom volgens ingewijden afgetast of het beschadigde vertrouwen met D66 hersteld kan worden. Bij CDA en VVD wilde de woede over D66 maar moeilijk bedaren nadat Pechtold onderhandelingen met de ChristenUnie niet wilde beproeven.

Daarom werd iedereen eerst apart gehoord door Tjeenk Willink en masseerde hij ook vrijdag en dit pinksterweekend nog bij hem thuis. Het bleek voldoende om dinsdag Buma, Rutte en Pechtold met zijn drieën aan tafel te krijgen.

Gesloten voordeur

Om nu ook weer GroenLinks te kunnen betrekken moest gisteren ook de breuklijnen op het migratie- en het klimaatdossier worden her-verkend. Kernvraag is vooral of VVD en CDA enerzijds en GroenLinks en D66 anderzijds bereid zijn hun vastgelopen stellingname op migratie ter verlaten. Daarnaast moeten GroenLinks en het CDA in staat zijn te bewegen over de aanpak van het klimaat.

Als Tjeenk Willink voldoende vertrouwen voelt, zal hij Kamervoorzitter Khadija Arib adviseren een nieuwe opdracht te geven. Als dat niet het geval is, moet hij andere coalitiemogelijkheden gaan afpellen. Dan komen SP-leider Roemer en PvdA-fractievoorzitter Asscher weer in beeld.

Maar al die antwoorden bleven vanmiddag nog achter zijn gesloten voordeur.