Volledig scherm
VNO-NCW-voorzitter Hans de Boer. © GUUS SCHOONEWILLE

Hans de Boer: 'Ik heb er zo de pest over in'

De dividendbelasting is onhoudbaar geworden en moet alleen daarom al worden afgeschaft, zegt een getergde Hans de Boer. Zoals ABN Amro is verkwanseld, dat mag nooit meer gebeuren, stelt de werkgeversvoorzitter. ,,Ik laat hier niets weglopen." 

Het interview is halverwege als voor het eerst het D-woord valt. Werkgeversvoorzitter Hans de Boer richt zich op. Het was zijn VNO-NCW dat zich jarenlang beijverde voor de omstreden afschaffing van de dividendbelasting. ,,Daar zou ik heel graag een paar dingen over willen zeggen”, zegt hij met een kom-maar-op-blik. Hij is heus niet blind voor de kritiek, bezweert hij. Lachend: ,,Ik kijk elke ochtend in de kranten wie er vandaag weer iets van vinden.”

U wordt vast zelden teleurgesteld.

,,Nee, dat klopt. De dividendbelasting wordt overal bijgehaald, te pas en te onpas.”

Het bedrijfsleven heeft zich die kritiek zelf op de hals gehaald, zegt VVD-senator Frank de Grave. De balans is zoek: grote bedrijven houden de hand op en geven niet thuis als hen iets wordt gevraagd.

,,Ik wil genuanceerd blijven, want ik vind het heel terecht dat mensen zich afvragen waarom we dit zouden moeten doen, welk nut het heeft. Maar daarbij valt mij wel op dat voorstanders van afschaffing veel minder de ruimte krijgen dan tegenstanders. Het doorwrochte document van VNO-NCW komt nooit naar voren. Ik ga nu een betoog afsteken en ik heb goede hoop dat mensen daarna zullen zeggen dat het belangrijk is dat de dividendbelasting wordt afgeschaft.”

De Boer begint met wat hij een ‘karakterargument’ noemt. ,,Twaalf jaar geleden speelde het opknippen en verkopen van ABN Amro. Mannen in pakken zoals ik hebben dat laten gebeuren. Een Nederlandse bank met een fijnmazig internationaal netwerk is in één klap verkwanseld en de gevolgen daarvan merken we nog elke dag. Nou, zolang ik hier zit, gaat zoiets niet meer gebeuren. Ik laat hier niets weglopen, ik ga ervoor strijden.”

De Boer duikt in zijn aantekeningen en vist een Kamermotie op. Hij wijst op de datum: 28 juni 2017, midden in de formatie van het nieuwe kabinet. ,,Tegelijkertijd speelde toen het overnamebod van Kraft Heinz op Unilever. De motie vraagt de regering alles uit de kast te trekken om de overname tegen te houden. En wie hebben er mede hun handtekening onder gezet? Dat zijn GroenLinks, SP en PvdA!”

Het zit u erg hoog.

,,Laat me eerst even wat verder in het schilderij duiken. De Nederlandse beursgenoteerde bedrijven zijn voor 70 tot 75 procent in handen van buitenlandse aandeelhouders. Ter vergelijking: in landen als Duitsland en het Verenigd Koninkrijk is die verhouding omgekeerd. We sparen in Nederland via onze pensioenfondsen tegen de klippen op, maar we brengen het geld vooral weg naar het buitenland. Willen we dat investeerders hun geld stoppen in Nederlandse bedrijven, dan moeten we zorgen voor een goed investeringsklimaat. Zeker tegen de achtergrond van de Brexit moeten we heel alert zijn: de Engelsen trekken enorm aan onze bedrijven.”

En dus verlaagt het kabinet de winstbelasting. Waarom moet de dividendbelasting dan ook nog verdwijnen?

,,De dividendbelasting is onhoudbaar. Er zijn momenteel 11.000 processen aanhangig tegen de Staat en de kans is groot dat we die gaan verliezen. Dan ben je dat geld kwijt. Het gaat om een dubbele belasting - de winst waaruit het dividend komt wordt ook al belast - en de wetgever discrimineert, want Nederlanders mogen de belasting verrekenen met hun inkomstenbelasting. Die 1,4 miljard die de afschaffing kost is trouwens geen 1,4 miljard en zeker niet nog eens ruwweg 400 miljoen extra, zoals minister Hoekstra straks zal zeggen. Die heeft ons daar heel veel pijn mee gedaan. Bij een normaal economisch tij levert de dividendbelasting één miljard op. Nou, als de Brexit ertoe leidt dat bedrijven als Unilever en Shell uit Nederland vertrekken, leveren we onmiddellijk een half miljard daarvan in. Dan hebben we dus én die poen niet meer én die banen zijn we kwijt.”

De club van institutionele beleggers, Eumedion, zegt dat afschaffing juist schadelijk is voor ons vestigingsklimaat.

,,Ik heb me daar zó aan gestoord. Die beleggers zeggen dat we beter de beschermingsconstructies kunnen versoepelen die overnames nu bemoeilijken. Waarom zouden ze dat zeggen, denk je? Nou, omdat als je de bescherming eraf haalt en de dividendbelasting blijft, zo’n bedrijf veel makkelijker prooi is voor buitenlandse roofridders die dan het hoofdkantoor verplaatsen om de dividendbelasting te ontlopen. De beleggers hebben dan een mooi rendement, maar wij zijn onze banen kwijt. Ik heb daar zo de pest over in!”

Ook in het bedrijfsleven ligt de maatregel gevoelig. MKB’ers vinden afschaffing maar niks.

,,Ja, daar wil ik graag wat over kwijt. Ik ben erevoorzitter van MKB Nederland, ik ben zelf MKB’er geweest. Ik merk dat er een sfeertje is ontstaan waarin wordt aangeschopt tegen de multinationals en tegelijkertijd tegen het MKB wordt gezegd: oh, wat zijn die toch lief. Nou, ik zal je vertellen, de belastingverlaging voor het MKB, alle mooie woorden ten spijt, volgt eigenlijk uit de internationale concurrentiestrijd om grote bedrijven. We hadden hier ooit een winstbelasting van 48 procent! Nu zijn de tarieven de helft lager en gaan ze verder omlaag. Daar profiteert het MKB vol van mee.”

U wilt niet alleen de dividendbelasting afschaffen, u wilt ook dat het kabinet meer investeert in infrastructuur. Maar vergeleken met onze buurlanden ligt onze infrastructuur er toch prima bij?

,,Ik zeg niet dat Nederland een verwaarloosd land is. Maar we lopen tegen onze grenzen aan. Ik spraak laatst met NS-baas Roger van Boxtel. Die zei ook, er hoeft maar iets te gebeuren op het spoor en ik moet 70.000 mensen de nacht elders laten doorbrengen. Het geld dat de overheid in infrastructuur steekt ligt al tien jaar van tevoren vast. Dat betekent dat er de komende jaren geen cent is om extra te investeren in capaciteit die zo nodig is. De files nemen toe, het spoor slibt dicht, de woningmarkt kookt over, de arbeidsmarkt is oververhit en we hebben ambitieuze klimaatdoelen zonder een infrastructuur die op al die veranderingen berekend is. Als de capaciteit niet groter wordt, komt er niets van terecht.”

Wat zegt Mark Rutte als u dat vertelt?

,,Mark Rutte is bang dat het bedrijfsleven de overheid wil leegplukken.”

Wat u wilt kost veel geld.

,,Zeker. Maar het zou goed zijn als het kabinet minder boekhoudkundig en meer bedrijfsmatig naar de overheid kijkt. Het ministerie van Financiën is een goede penningmeester. Ik bedoel dat niet denigrerend. De Miljoenennota is een pronkstuk. We hebben een begrotingsoverschot, de staatsschuld duikt onder de 50 procent. Tegelijkertijd is er een pensioenvermogen van 1500 miljard euro, waarover mensen in de toekomst nog 500 miljard euro aan belasting gaan betalen. Feitelijk heeft Nederland dus helemaal geen staatsschuld! Als een bedrijf er zo zou voorstaan, zeggen de aandeelhouders: hartstikke mooi, maar wat ga je nu doen? Oppotten of investeren?

Dus de overheid moet meer schulden maken?

,,Nee, de overheid moet wel zeggen welke kant we op moeten gaan. Groot denken. Willen we een nieuw systeem van hoogwaardige OV, misschien wel een luchthaven in zee? Wat kan er en wat zou zoiets kosten? En wat is er nodig om bedrijven daarin te laten investeren? Zoals we het nu geregeld hebben, gaat het er niet komen. De Gasunie wil bijvoorbeeld graag een warmtenetwerk aanleggen voor heel Zuid-Holland, waarvoor restwarmte uit de haven wordt gebruikt. Maar daarvoor is de overheid nodig: die moet zorgen dat de leidingen tot in de woningen aangelegd mogen worden en dat mensen uiteindelijk ook voor die warmte gaan betalen. De overheid financiert via de nieuwe investeringsbank ook mee: ik denk aan een verhouding van 80 procent privaat, 20 procent overheid, 90 om 10 procent kan ook. ”

Wat heeft het bedrijfsleven zelf te bieden?

,,Wij hebben geen gebrek aan kapitaal. We hebben alleen een overheid nodig die de voorwaarden schept. Minister van Financiën Wopke Hoekstra komt bij McKinsey vandaan. Dat heeft twee jaar geleden een rapport het licht doen zien over energietransitie: dat gaat 200 miljard kosten. Dat kunnen we wel aan, schrijven ze, want daar is privaat kapitaal voor beschikbaar. Wopke moet te rade bij zijn oude werkgever, dan gaat hij zien dat het verstandig denken is. Wij hebben veel hoop op het vernieuwend denken van deze minister.’’

  1. Kinderen adviseren: ‘Open Oudertelefoon, ouders willen ook dingen kwijt’

    Kinderen adviseren: ‘Open Oudertele­foon, ouders willen ook dingen kwijt’

    De Nationale Raad van Kinderen heeft zojuist minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport geadviseerd over het taboe rond kindermishandeling. Gemiddeld zit in elke klas van dertig kinderen één kind dat te maken heeft met kindermishandeling of verwaarlozing. De 10- tot 14-jarigen adviseren vandaag op Wereld Kinderdag de vicepremier: ,,Open voor ouders een Oudertelefoon, want volwassenen willen ook dingen kwijt.’’