'Hou burgers uit de schulden door afschaffen toeslagen'

VideoHet ingewikkelde systeem van zorg- en huurtoeslagen zorgt ervoor dat veel mensen diep in de schulden belanden. Het nieuwe kabinet moet de toeslagen daarom afschaffen en vervangen door een simpeler belastingstelsel. Dat stelt de Raad voor de Volksgezondheid en Samenleving vandaag in een advies aan staatssecretaris Jetta Klijnsma (Sociale Zaken). 

Volledig scherm
José Manshanden adviseert het nieuwe kabinet om veel meer te doen om schulden te voorkomen. © Marnix Schmidt

Er moet nu echt wat gebeuren, zegt José Manshanden van het onafhankelijke adviesorgaan voor de regering. ,,De overheid moet zich ervan bewust worden dat het zelf een grote veroorzaker is van schulden.''

De Belastingdienst keert toeslagen nu uit als voorschot op basis van een geschat inkomen. Achteraf kijkt men of het klopt. Als blijkt dat er een fout is gemaakt, moet er geld terugbetaald worden. Maar vaak hebben mensen het dan al uitgegeven en is er geen spaarpot achter de hand. Daarnaast zijn de regelingen ingewikkeld en lopen schulden vaak automatisch op, waardoor de problemen snel groeien. 

Daarom moet er volgens de Raad een eenvoudiger belastingstelsel komen, zonder dat mensen met lage inkomens erop achteruitgaan.Vakbonden en werkgevers, verenigd in de SER, moeten zich buigen over een alternatief systeem.

Niet stilzitten

Quote

De overheid moet zich ervan bewust worden dat het zelf een grote veroorza­ker is van schulden

José Manshanden, Raad voor de Volksgezondheid en Samenleving

Ondertussen mag de politiek niet stilzitten, vindt de regeringsadviseur. Op de korte termijn moet de Belastingdienst toeslagen direct storten op de rekening van de organisaties waarvoor die bedoeld zijn. Zorgtoeslag dus gelijk naar de zorgverzekeraar, huurtoeslag naar de woningcorporatie en kinderopvangtoeslag naar de crèche. In het laatste geval wordt daar al mee geëxperimenteerd.

Klijnsma vindt het een goed idee als toeslagen direct worden overgemaakt. ,,Daarvoor moeten woningbouwcorporaties en zorgverzekeraars afspraken maken met de Belastingdienst'', reageert ze.

Klijnsma erkent dat de toeslagen nu gecompliceerd zijn. ,,Het gaat helaas niet altijd goed, maar er is al veel verbeterd. Bij het terugvorderen treffen zorgverzekeraars, het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) en de Belastingdienst steeds vaker persoonlijke betalingsregelingen. Daarnaast is er onlangs een wet van mij aangenomen die zorgt schuldeisers er altijd rekening mee moeten houden dat mensen genoeg geld overhouden om van te leven.''

Problematische schulden

Bijna één op de vijf huishoudens kampt met problematische schulden (tussen de 1,3 en 1,4 miljoen huishoudens). Schuldenaars hebben geregeld last van hun gezondheid, zoals chronische stress, slapeloosheid en depressie.

Meer dan de helft van de Nederlandse huishoudens ontvangt een inkomensafhankelijke toeslag voor de zorg, huur of kinderen.

Volledig scherm
© ANP
  1. Freek over Boekenbalrel: Ik hoop dat mijn boodschap over Baudet uitgedragen wordt
    video

    Freek over Boekenbal­rel: Ik hoop dat mijn boodschap over Baudet uitgedra­gen wordt

    Freek de Jonge (74) heeft geen seconde wakker gelegen van de door hem veroorzaakte opschudding, gisteravond bij de opening van het Boekenbal in Amsterdam. Hij eiste luidkeels schreeuwend van het publiek een statement over de overwinningsspeech van Forum voor Democratie-voorman Thierry Baudet. ,,Juist de groep die in de zaal zat, moet zich verzetten tegen deze elitaire politieke beweging’’, zegt de cabaretier the day after tegen deze site.