Volledig scherm
De Hr. Ms. Bruinvis is een van de huidige Nederlandse onderzeeboten die aan vervanging toe zijn. © ANP

In de onderzeebotenrace gaat kabinet met drie bouwers verder

Het kabinet maakt nog geen keuze voor een fabrikant die vier nieuwe Nederlandse onderzeeboten moet bouwen. Drie van de vier partijen die de nieuwe boten willen bouwen, blijven in de race. ,,Bij alle drie is werk aan de winkel om het bod beter te maken.”

Dat zei vicepremier Hugo de Jonge tijdens de persconferentie na de ministerraad. Volgens hem is er ‘nog geen aanbieder die er met kop en schouders bovenuit steekt’. De afvaller is het Spaanse Navantia, schrijft staatssecretaris Barbara Visser aan de Tweede Kamer. Samenwerking met dat land is ‘te onzeker en beperkt’. Dat betekent dat de Zweeds-Nederlandse combinatie Saab/Damen, het Frans-Nederlandse Naval/IHC en het Duitse ThyssenKrupp Marine Systems (TKMS) uit Duitsland nog over zijn gebleven.

Uit onderzoek naar die drie bouwers, schrijft Visser, blijkt dat samenwerking met Duitsland, Frankrijk en Zweden ‘alle drie hun eigen kansen, risico’s en mogelijkheden met zich mee brengt’.

Walrusklasse

,,Natuurlijk houden we rekening met de Nederlandse belangen en de Nederlandse industrie, dat is een belangrijke vereiste”, benadrukte De Jonge. ,,De kosten moeten beheersbaar blijven, dat is ook een belangrijk aspect. We moeten een zo goed mogelijk bod op tafel krijgen.” Met de aanschaf van de onderzeeboten die de huidige boten van de Walrusklasse moeten vervangen, is minimaal 3,5 miljard euro gemoeid.

De Nederlandse Industrie voor Defensie en Veiligheid (NIDV), die de belangen van de Nederlandse veiligheidsindustrie behartigt, reageert met bezorgd nu het kabinet nog niet voor één bouwer kiest. ,,Met uitstel laat het kabinet zien dat het niet hardop durft te kiezen voor Nederlandse industriële innovatie en Nederlandse banen”, vindt directeur Ron Nulkes.

Het aanvankelijke plan van het ministerie van Defensie was om voor kerst met een brief te komen waarin één aanbieder overblijft. Ook regeringspartij VVD was daar groot voorstander van. Ingewijden stelden daarom dat Saab/Damen de beste papieren had. Er werd begin dit jaar extra informatie opgevraagd bij de aanbieders om tot een goede vergelijking te komen. Uit dat onderzoek komt geen duidelijke winnaar naar boven.

Volgende kabinetsperiode

In de Defensienota was het nog de bedoeling om in 2021 het contract te sluiten met de uitverkoren bouwer. Dat gaat niet meer lukken, ook omdat het aanvullende onderzoek naar de vier werven langer duurde. ‘Naar verwachting in 2022' wil Defensie het contract tekenen. 

Rond de beslissing wie de order voor de nieuwe onderzeeboten gaat bouwen, is al lange tijd een flinke lobby aan de gang. Het Franse staatsbedrijf Naval ging recent met het Nederlandse IHC in zee om de Nederlandse link te benadrukken. TKMS wil de boten deels in Den Helder gaan bouwen.