Kabinet biedt excuses aan voor fouten rond gifverf chroom-6

VideoDefensie is tekortgeschoten door medewerkers decennia lang bloot te stellen aan de giftige chroom-6-verf, zo erkende Staatssecretaris Barbara Visser van Defensie vandaag. ,,We hebben fouten gemaakt, dat betreur ik en daarvoor bied ik alle medewerkers mijn excuses aan.”

Bij de krijgsmacht was al sinds 1973 bekend dat de verf gevaarlijk kon zijn. Toch werd er tussen 1984 en 2006 met het antiroestmiddel gewerkt op Navo-werkplaatsen langs de grens waar Nederlands defensiepersoneel het onderhoud van Amerikaans materieel verzorgde. In die periode werkten daar tussen de twee- tot drieduizend mensen. Daarvan werd een opvallend groot deel ziek, waarbij oud-medewerkers de noodklok luidden.

Kanker

Toenmalig Defensieminister stelde in 2014 een onderzoek in. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) presenteerde vandaag, na vier jaar onderzoek, de resultaten. Daaruit blijkt dat de stof long-, neus-, neusbijholte- en maagkanker kan hebben veroorzaakt of nog kan veroorzaken bij langdurige blootstelling zonder de juiste beschermingsmiddelen. Ook kunnen slachtoffers last hebben van eczeem, allergische astma en rhinitis, chronische longziekten of een perforatie van het neustussenschot.

,,Het is niet duidelijk of chroom-6 in alle gevallen ook de veroorzaker is van de ziekte”, benadrukte Ronald van der Graaf van het RIVM. ,,Andere oorzaken zijn ook nog mogelijk.” Toch krijgen alle oud-defensiemedewerkers die aan de opgesomde ziektes lijden, smartengeld van tussen de 5000 en 40.000 euro. Daar bovenop krijgen zij – of hun nabestaanden – nog 3850 euro.

Regeling

Deze collectieve regeling, die de onderzoekscommissie ook als aanbeveling meegaf aan staatssecretaris Visser, geldt niet voor oud-medewerkers die aan andere aandoening hebben waarvan zij denken dat chroom-6 de veroorzaker is, zoals slokdarmkanker. Volgens Van der Graag heeft dat te maken met hoe lang het middel op een bepaalde plek aanwezig is. ,,Het heeft een langere verblijftijd in de maag dan in de slokdarm.” Wel doet het RIVM nog nader onderzoek.

Uit het onderzoek blijkt de wens om te blijven werken en de locaties open te houden een belangrijke drijfveer is geweest bij het blootstellen van medewerkers aan de gevaarlijke stof. ,,Defensie wilde ook buiten de arbo-regels vallen”, zei commissievoorzitter Ruud Vreeman. ,,Ze wilden verder, de can do-mentaliteit. Het was een cultuurclash met de burgermaatschappij. Nu moet Defensie ook voldoen aan de daar geldende regels.”

Eerdere fouten

Het is niet de eerste keer dat Defensie op deze manier ‘met de neus op de feiten’ wordt gedrukt, memoreerde staatssecretaris Visser. Ook bij het mortiergranaatongeval in Mali en het schietincident in Ossendrecht werden er onaanvaardbare fouten gemaakt, waardoor Nederlandse militairen onnodig omkwamen. ,,We brengen veiligheid in de wereld, dan moeten we ook zorgen voor veiligheid binnen de eigen organisatie”, stelde Visser. De VVD-bewindsvrouw vergeleek werken bij Defensie met het deel uitmaken van een familie. ,,Als je familie onvoldoende voor je zorgt, is dat pijnlijk, kwalijk.”

Veilig

Defensie werkt, net als de luchtvaart, nog steeds met chroom-6. ,,Er zijn geen passende alternatieven voorhanden.” Wel garandeerde Visser dat er nu veilig gewerkt wordt met de stof door gebruik te maken van beschermingsmiddelen en veiligheidsprotocollen.

Visser benadrukt dat al het oud-defensiepersoneel dat denkt de dupe te zijn van chroom-6 een letselschadeclaim kan indienen. Ze riep gedupeerden op deze week naar voorlichtingsbijeenkomsten te komen.

Volledig scherm
Barbara Visser, staatssecretaris van Defensie, arriveert op het Binnenhof voor de wekelijkse ministerraad. © ANP