Volledig scherm
Minister-president Mark Rutte geeft een persconferentie na de ministerraad. © ANP

Kabinet staat voor pijnlijke klimaatkeuzes

URGENDA-VONNISHet kabinet gaat extra klimaatmaatregelen nemen om volgend jaar 25 procent minder CO2 uit te stoten, zoals de rechter heeft geëist. Premier Rutte belooft dat die maatregelen ‘niet draconisch’ zullen zijn.

,,Het doel is dit doel te halen”, sprak Rutte vrijdagmiddag bij zijn wekelijkse persconferentie. Hij doelt op de uitspraak van het gerechtshof waarin Nederland wordt verplicht om in 2020 een kwart minder CO2 uit te stoten dan in 1990. Het Planbureau voor de Leefomgeving rekende vandaag voor dat dit niet gaat lukken: we liggen nu op koers voor een CO2-reductie van 21 procent.

,,Dat betekent dat er extra maatregelen nodig zijn”, kondigde Rutte aan. Welke dat zijn, wil hij nu nog niet zeggen. ,,Het gaat om een flink pakket.” De komende maanden onderhandelt de coalitie van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie hierover. Pas in april – ná de Provinciale Statenverkiezingen op 20 maart – worden de maatregelen bekendgemaakt.

Kolencentrales dicht

Vaststaat dat de kolencentrale Hemweg in Amsterdam wordt gesloten. Dat levert een besparing op van ongeveer 1,7 megaton CO2. Dat is niet genoeg, want in totaal moet 9 megaton minder CO2 worden uitgestoten. Als het aan GroenLinks ligt, worden nóg eens drie kolencentrales gesloten. Dat kost de overheid mogelijk miljarden euro’s.

Het zou 0,8 megaton CO2-reductie opleveren als de maximumsnelheid op de snelweg omlaag gaat van 130 naar 100 kilometer per uur. Voor de VVD lijkt dat onverkoopbaar: het verhogen van de maximumsnelheid was de laatste jaren juist het paradepaardje van de partij.

Maximaal vijf minuten douchen

Coalitiepartij D66 heeft wel gezegd dat snelheidverlaging ‘een optie’ is. Andere maatregelen die worden genoemd zijn het verduurzamen van huizen en het afschaffen van de koopzondag. Ook zou het ongeveer 1,5 megaton CO2 opleveren als Nederlanders maximaal vijf minuten per dag onder de douche staan.

Dat zijn verregaande klimaatkeuzes. Toch beloofde Rutte dat hij ‘niet van plan is om draconische maatregelen te nemen’. ,,Wij zullen maatregelen zoeken die uitvoerbaar zijn, waarvoor draagvlak is en die de politieke toets doorstaan”, aldus de premier.

Dwangsom

Dat laatste belooft nu al een heet hangijzer te worden. Coalitiepartijen D66 en ChristenUnie zijn erop gebrand dat Nederland voldoet aan het vonnis van de rechter. ,,Er is geen tijd te verliezen”, zegt D66-fractievoorzitter Rob Jetten. VVD en CDA trappen juist op de rem. VVD’er Klaas Dijkhoff benadrukt dat de nieuwe maatregelen ‘betaalbaar en behapbaar’ moeten zijn.

Als Nederland de CO2-uitstoot in 2020 niet met een kwart terugdringt, kan de klagende partij, stichting Urgenda, een dwangsom eisen. Directeur Marjan Minnesma van Urgenda liet al doorschemeren dat zij dan ongeveer een half miljard euro per jaar van de Staat zal eisen. Alleen als de rechter van mening is dat de Staat méér aan CO2-reductie kan doen, kan zo’n dwangsom worden opgelegd.