Lachgas wordt softdrug, kabinet verbiedt bezit en verkoop

Update / videoLachgas wordt een softdrug. Het kabinet plaatst dit verdovende middel onder de Opiumwet. Hierdoor wordt het bezit, de handel, verkoop, vervoer en de productie van lachgas verboden. De branchevereniging Van Lachgas Leveranciers (BVLL) voorspelt méér criminaliteit en méér mensen met verlammingsverschijnselen.

Het gebruik van deze drug is straks niet strafbaar. Ook zal opsporing van het bezit van kleine hoeveelheden lachgas voor eigen gebruik weinig prioriteit krijgen. De politie mag overigens altijd controleren op drugs. En verkopers van lachgas worden niet gedoogd, terwijl bijvoorbeeld coffeeshops wél cannabis mogen slijten aan klanten. 

Gebruikers inhaleren lachgas via een ballonnetje. Inname zorgt voor een kortdurend euforisch gevoel. Het geestverruimende middel komt op lijst II van de Opiumwet te staan. Middelen op deze lijst worden softdrugs genoemd. Voorbeelden: hasj en wiet, paddo’s en slaap- en kalmeringsmiddelen.

Volledig scherm
Jongeren die op straat in Amsterdam lachgas gebruiken. © ANP

Ballonnetje niet onschuldig

Quote

Gebruikers inhaleren lachgas via een ballonne­tje. Inname zorgt voor een kortdurend euforisch gevoel

Staatssecretaris Blokhuis (Volksgezondheid): ,,We kunnen de risico’s met de gezondheid van met name jongeren niet langer accepteren. Een ‘ballonnetje’ is echt niet zo onschuldig als het lijkt, dat wordt nu duidelijk. Het recreatief gebruik van lachgas heeft zich ontwikkeld tot een drugsprobleem.” 

Lachgas is eigenlijk bedoeld voor onder meer gebruik in slagroomspuiten in de horeca. Deze toepassing wordt niet verboden. Staatssecretaris Blokhuis en minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) gaan hierover de komende periode in gesprek met groothandels, detailhandels, horeca en gasproducenten, alsook de zorginspectie, politie en het Openbaar Ministerie.

Daarnaast mag de beschikbaarheid van medicinaal lachgas in de zorg niet door de maatregel worden geraakt. Zo gebruiken tandartsen het middel om patiënten licht mee te verdoven tijdens een pijnlijke behandeling. 

Gebruik lachgas ontmoedigen

Quote

In 2018 had 6,9 procent van de volwasse­nen ooit lachgas gebruikt. Het afgelopen jaar gebruikte van de leeftijds­groep 20-24 jaar 14,6 procent een ballonne­tje

Rapport Coördinatiepunt Assessment en Monitoring nieuwe drugs

Het kabinetsbesluit komt na een brief van de Commissie Risicobeoordeling nieuwe drugs aan staatssecretaris Blokhuis. Daarin staat dat het gebruik van lachgas moet worden ontmoedigd en de beschikbaarheid moet worden beperkt. Volgens de onderzoekscommissie vormt het gebruik van lachgas als roesmiddel een risico voor de volksgezondheid.

Tot de plaatsing op lijst II van de Opiumwet rond is, en dat kan nog vele maanden duren, zijn gemeenten aan zet bij de aanpak van de verkoop. Via Algemene Plaatselijke Verordeningen, zoals een ban op drugshandel op straat of een ventverbod, is regulering mogelijk. En bij evenementen waarvoor een vergunningplicht geldt, kan de gemeente een verbod op de verkoop van lachgas afdwingen.

Het Coördinatiepunt Assessment en Monitoring nieuwe drugs (CAM) heeft het onderzoek naar lachgas uitgevoerd. Het gebruik neemt toe in Nederland. In 2018 had 6,9 procent van de volwassenen ooit lachgas gebruikt. Het afgelopen jaar gebruikte van de leeftijdsgroep 20-24 jaar 14,6 procent een ballonnetje.

Vegetariërs extra gevoelig

Vooral jonge mensen en gebruikers met een laag vitamine B12 gehalte, zoals vegetariërs, zijn gevoelig voor de nadelige effecten van lachgasgebruik. Het aantal meldingen van ernstige gezondheidsincidenten stijgt. Het gaat om brandwonden en verlammingsverschijnselen, zoals een dwarslaesie. 

Dat lachgas ook zelfs dodelijk kan zijn, werd onlangs weer bevestigd door onderzoek van arts Marissa Vive van Haaglanden Medisch Centrum nadat een lachgasgebruiker in coma was geraakt door overmatig gebruik van de drug. Uit haar onderzoek bleek dat ammoniak zich kan ophopen door het gebruik van lachgas, doordat de vitamine B12 inactief wordt. Daardoor ontstaat teveel ammoniak in het lichaam en kan een lachgasgebruiker zichzelf ‘vergiftigen’. 

Vive is blij met het besluit van het kabinet. ,,Ik hoop dat dit bijdraagt aan een negatiever imago van lachgas omdat het ten onrechte als onschuldig wordt gezien.” 

Ook kleven er maatschappelijke risico‘s aan het gebruik van lachgas. Zo neemt het reactievermogen van automobilisten af en zijn ze sneller afgeleid. Er waren in de eerste helft van dit jaar alleen al ongeveer 1000 verkeersincidenten in relatie tot lachgas.

Preventie en goede voorlichting over de risico’s van lachgas blijven volgens het kabinet onverminderd belangrijk. Het preventie- en voorlichtingsmateriaal zal daarom worden herzien. Minister Van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat) zet verder in op het voorkomen van het gebruik van lachgas in het verkeer, onder meer via een online campagne.

Verlammingsverschijnselen

Leon Riemers van de Branchevereniging Van Lachgas Leveranciers (BVLL) reageert zeer ontstemd op het verbod. Zijn eerste reactie is veelzeggend en ook enigszins voorspelbaar: ,,Dan gaat het de criminaliteit in. Veel succes.”

Quote

Nu gaat het recht­streeks de criminali­teit in. Veel succes

Leon Riemers , Lachgashandelaar

Riemers voorziet dat het besluit tot niets anders dan meer problemen leidt. ,,Lachgas voor recreatief gebruik is allang geen kortstondige trend meer, het is niet meer weg te denken. Probleem is alleen dat steeds meer duistere figuren zich met lachgas bezighouden. Die het in het buitenland kopen, dat nergens opgeven en er ontzettend veel geld mee witwassen. Verreweg de meeste handelaren kopen het verkeerde lachgas in China en verkopen dat. Dat er daardoor gevaren zijn voor de consument interesseert ze geen donder, het is goedkoop, klaar. Maar met een verbod is er straks helemaal geen controle meer. Dan gaat het gebruik helemaal weg uit de horeca, naar de huiskamer, zullen nog meer mensen thuis met verlammingsverschijnselen te maken krijgen, buiten het zicht van alles en iedereen. Terwijl er ín de horeca nog nooit iemand die lachgas gebruikt, verlammingsverschijnselen heeft gekregen. Niet één. Het RIVM heeft al eens uitgezocht dat het gebruik van maximaal tien ballonnen per festival, niet meer dan één keer per maand, niet schadelijk is. Wie meer wil gebruiken, krijgt het dan gewoon niet. Die controle haal je nu helemaal weg.” 

Riemers heeft zelf sinds drie jaar een bedrijf dat lachgas voor recreatief gebruik levert. ,,Als hier echt geen enkele ruimte in zit, kan ik mijn bedrijf stoppen. Of ik zelf dan onder tafel ga verkopen? Ik zeg daar helemaal niks over. Ik ga eerst met advocaten praten.” 

Creatief met bekeuren

De politie is blij met het besluit van de staatssecretaris, met name voor het verkeer. ,,Als we nu een automobilist zien rijden met een ballon aan de mond, moeten we creatief zijn om hem te kunnen bekeuren want lachgas is niet verboden. Dus dan moesten we de automobilist aanpakken op afleiding of zo,” zegt een woordvoerster. 

Over de voorspelde toename van criminaliteit houdt de politie zich vooralsnog op de vlakte. ,,Dat kunnen we nu niet voorzien. En de criminaliteit rond lachgas nam al toe, nu hebben we tenminste meer mogelijkheden dat aan te pakken.”

De Nederlandse politie uitte vorige maand grote zorgen over de verkoop van lachgas. Drugscriminelen zouden de handel overnemen. Bekijk hieronder een fragment uit de Ochtend Show to go hierover.