Volledig scherm
Leefbaar Rotterdam-leider Joost Eerdmans. © ANP

Lokale partijen eisen miljoenensubsidie

Lokale politieke partijen, met Leefbaar Rotterdam voorop, eisen met spoed subsidie uit Den Haag. Zij krijgen nu geen cent, terwijl landelijke partijen en hun gemeentelijke afdelingen wél miljoenen euro’s per jaar incasseren.

Quote

Lokale partijen krijgen niets en dus moeten wij zelf onze broek ophouden

Joost Eerdmans, leider Leefbaar Rotterdam

,,Dit kan zo niet langer’’, vindt Joost Eerdmans, fractievoorzitter van Leefbaar Rotterdam. Zijn partij is met elf zetels een van de grootste lokale partijen in Nederland. ,,Veel lokale partijen, zeker in kleinere gemeenten, worstelen met hun budgetten. Terwijl landelijke partijen de miljoenen gewoon krijgen overgemaakt. Dat is bezopen.’’

Bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen in 2018 boekten de lokale partijen een grote overwinning: ze behaalden zo’n 30 procent van alle stemmen. De VVD volgde met 14 procent. Nederland telt daarmee ruim 2600 gemeenteraadsleden die actief zijn voor een lokale partij.

,,Lokale partijen zijn heel verschillend, maar gezamenlijk zijn wij op lokaal niveau wel het grootst’’, zegt Eerdmans. Nu is het zo dat landelijke politieke partijen jaarlijks in totaal 17 miljoen euro subsidie krijgen. Een deel daarvan sluizen zij door naar de gemeentelijke afdelingen, om bijvoorbeeld verkiezingscampagnes en cursussen van te betalen. ,,Maar lokale partijen krijgen niets en dus moeten wij zelf onze broek ophouden. Daardoor zijn we afhankelijker van sponsoren, winkeliers en leden.’’

Nieuwe wet

Eerdmans en zijn collega-‘lokalo’ Lennart van der Linden van Echt voor Barendrecht trekken juist nu aan de bel, omdat minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken werkt aan een nieuwe wet voor politieke partijen. ,,Daarin moet het nu eens echt geregeld gaan worden’’, vindt Eerdmans.

De twee weten zich gesteund door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), die al jaren pleit voor subsidie voor lokale partijen. ,,Ook lokale partijen maken een partijprogramma, voeren verkiezingscampagnes en willen wel eens een training volgen’’, zegt Esther Verhoeff van VNG. ,,Maar zij hebben nu geen recht op overheidsgeld, wat nationale partijen wel hebben. Dat vinden wij niet fair.’’

Haseena Bakhtali, fractievoorzitter van de lokale partij Núwegein, krijgt in haar gemeente Nieuwegein een jaarlijks opleidingsbudget van 100 euro. ,,Dat was eerst 700 euro per raadszetel. Maar de meerderheid in de gemeenteraad, die uit voornamelijk landelijke partijen bestaat, besloot dat het wel wat minder kon. Wat kan ik nou met 100 euro?’’ Volgens Bakhtali is het ‘ongrondwettelijk’ dat lokale partijen geen subsidie uit Den Haag krijgen.

‘Geen geld’

In april dit jaar liet minister Ollongren weten dat zij ‘verder onderzoek wil laten doen’ naar de ondersteuning van lokale partijen. Subsidie lijkt er niet in te zitten, gaf zij toen aan. ,,Ik heb een sympathieke grondhouding, maar geen geld’’, zei Ollongren. Volgend jaar moet er een nieuwe Wet op de politieke partijen (WPP) komen, waarin alle regels voor partijen voor het eerst zijn gebundeld.

De roep om subsidie voor lokalo’s is niet nieuw. Vorig jaar adviseerde een commissie onder leiding van ChristenUnie-politicus Kars Veling om ook aan lokale partijen subsidie toe te kennen. Volgens hem is er nu sprake van een ongelijkheid die niet langer te verdedigen is.

Expertiseteam

De VNG richt deze maand een ‘expertiseteam lokale politieke partijen’ op. Dat team moet gaan uitzoeken hoe het kan dat lokale en landelijke partijen nu niet gelijk worden behandeld. Daarbij gaat het volgens de VNG niet alleen om subsidie, maar ook om andere wetten en regels die lokale partijen in de weg zitten. Ook hebben lokale partijen amper burgemeesters, geen Commissarissen van de Koning en geen wetenschappelijke bureaus.

,,Wij worden nog altijd niet serieus genomen door de machthebbers in Den Haag’’, vindt Eerdmans. ,,Ollongren is van D66 en zij heeft helemaal geen zin om de luxepositie van Haagse partijen af te breken ten gunste van lokale partijen. Het is niet in haar belang om de concurrentie in de gemeenten te helpen.’’