Volledig scherm
Jachten bij de haven van Urk. © Wilbert Bijzitter

Minister maakt waterpeil IJsselmeer flexibel in de zomer

Vandaag komt, precies honderd jaar na de Zuiderzeewet, een eind aan het vaste waterpeil in het IJsselmeergebied. Deze ingreep is volgens minister Cora van Nieuwenhuizen nodig om ook in de toekomst vooral in de zomer voldoende zoet water beschikbaar te hebben. 

Door het peil flexibel te maken, kan Rijkswaterstaat de komende decennia beter inspelen op periodes van extreem weer, via verhoging of verlaging van de waterstand. Volgens minister Van Nieuwenhuizen is dat geen overbodige luxe. 

,,Dit peilbesluit hard nodig, want de zomers worden steeds droger. En veel mensen weten dat niet, maar een derde van Nederland is voor zoet water afhankelijk van het IJsselmeer. We willen allemaal water drinken, douchen en zwembadjes laten vollopen in de zomer. Daar blijven we zo op voorbereid."

Streefpeil 

In de praktijk zal vanaf 2019 het peil in het voorjaar 10 centimeter hoger zijn dan nu en aan het eind van de zomer maximaal 10 centimeter lager uitkomen. Het streefpeil in het IJsselmeer is momenteel 20 centimeter onder NAP.

Een hoger peil ontstaat door minder water af te voeren naar de Waddenzee dan wordt aangevoerd naar het IJsselmeer. Een lager peil kan worden geregeld door meer water af te voeren naar de Waddenzee via de spuisluizen en de pompen in de Afsluitdijk. Daarbij geldt: spuien als het kan, pompen als het moet.

Watersporters op het IJsselmeer vreesden dat tijdens de zomer maar liefst 20 procent van de dieper stekende jachten problemen zou gaan krijgen met het in- en uitvaren van jachthavens door het dan dalende peil. Ze voorspelden een strop van tientallen miljoenen als er geen baggerprogramma zou komen. 

Investering 12,1 miljoen

Nu komt er een investering van 12,1 miljoen vanuit het Deltafonds. Die zak geld gaat bijvoorbeeld naar het verdiepen van toegangsgeulen. Volgens de minister was het, los van de verwachting van de watersporters, altijd al de bedoeling dat de havens toegankelijk zouden blijven. ,,Daarmee dien je veel partijen, die ook allemaal aan tafel hebben gezeten."

Ook LTO Noord gaf eerder aan moeite hebben met het nieuwe peilbeheer. Boeren met landbouwgrond buitendijks lopen een groter risico dat hun landerijen door de peilverhoging in het voorjaar lang nat blijven, vreest de landbouworganisatie.

Quote

Er ligt volgens mij nu wel een besluit waar iedereen mee kan leven, ondanks dat sommigen misschien een ander plaatje voor ogen hadden.

Minister Van Nieuwenhuizen

Daarover zegt de minister: ,,Je kunt niet ieder belang dienen, het is een integrale afweging. Maar er ligt volgens mij nu wel een besluit waar iedereen mee kan leven, ondanks dat sommigen misschien een ander plaatje voor ogen hadden." 

Natuur wint

Volgens de bewindsvrouw wint de natuur sowieso bij een flexibel waterpeil in het IJsselmeer. ,,Langs de oevers hoor je mooie rietkragen te hebben en die aangroei komt straks veel beter tot stand." Volgens critici is het IJsselmeer nu een 'bak met stilstaand water'. De wisselende standen zullen de vissen ten goede komen, is de verwachting. 

Het winterpeil blijft trouwens onveranderd op 40 centimeter onder NAP. In tegenstelling tot de zomer kan dan een overschot aan water ontstaan. Rijkswaterstaat houdt daarom een lager waterpeil aan in de winter. Zo kan er meer water uit de polders en de rivieren worden opgevangen en afgevoerd naar de Waddenzee.

Gaat straks op meer plekken het waterpeil flexibeler worden? Van Nieuwenhuizen: ,,Laten we eerst met dit besluit ervaring opdoen. Maar als het gaat brengen wat we ervan verwachten. dan sluiten we verdere stappen niet uit."

Volledig scherm
Minister Cora van Nieuwenhuizen. © ANP
  1. Arie Slob over bacteriële infectie: het had anders kunnen aflopen
    PREMIUM
    Video

    Arie Slob over bacteriële infectie: het had anders kunnen aflopen

    Dit is de zevende aflevering van de interviewserie Vissen met Jan, waarin politiek verslaggever Jan Hoedeman elke week met een politicus praat over leven en politiek. Deze week: minister Arie Slob van Onderwijs. Hij wilde met zijn vrouw en de vouwwagen op pad, maar een bedreigende bacteriële infectie hield dat tegen. Slob over zijn terugkeer in Den Haag. ,,Tijdens de kabinetsformatie begon het bij mij te kriebelen.’’