Volledig scherm
Minister van Justitie en Veiligheid Ferd Grapperhaus tijdens het vragenuur in de Tweede Kamer. © ANP

Minister zaait verwarring over kalifaatkinderen

Minister Ferd Grapperhaus (Justitie) heeft verwarring gezaaid over het lot van de kinderen van Nederlandse Syriëgangers. 

Quote

De minister heeft ons hiermee verrast

Arno Rutte

Het kabinet zei steeds hen niet te willen helpen terug te keren naar Nederland, maar de minister verklaarde gisteravond ineens dat zijn ministerie onderzoekt of de kinderen uit de vluchtelingenkampen in Koerdisch gebied gehaald kunnen worden.

In het televisieprogramma
Pauw zei Grapperhaus dat hij met de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) bekijkt hoe de kinderen op een veilige manier kunnen worden teruggehaald. ,,De kinderen moeten daar weg. Ze moeten daar niet in een kamp zitten.''

Een woordvoerder van het ministerie laat vandaag echter weten dat ‘het kabinetsbeleid ongewijzigd is’. ,,Natuurlijk delen we de zorgen over de schrijnende situatie waaraan deze kinderen door hun ouders zijn blootgesteld'', laat een woordvoerder weten. Maar het kabinetsbeleid ‘is ongewijzigd’. Zo lijkt het erop dat 
Grapperhaus zich hooguit ongelukkig zou hebben uitgedrukt. Ook premier Rutte benadrukte woensdagmiddag nog een keer dat 'Nederland geen kinderen gaat terughalen uit IS-gebied'. 

Rechtbank

Met zijn uitspraak dat het kabinet het terughalen van de kinderen ‘onderzoekt’, zou Grapperhaus hebben gedoeld op een recente uitspraak van de rechtbank Rotterdam. Die stelde in april dat Nederland om uitlevering van jihadiste Ilham B. uit Gouda moet vragen. Zij zit met haar twee kinderen in een vluchtelingenkamp in Noord-Syrië. Het Openbaar Ministerie wil haar in Nederland berechten. Het ministerie van Justitie onderzoekt nu wat die uitspraak in de praktijk betekent.

Hoop

Toch grijpen politieke partijen in de Tweede Kamer de woorden van de minister aan om hierin hoop te zien voor de kalifaatkinderen. ,,Wij zijn heel blij dat het standpunt van de minister is gewijzigd'', zegt GroenLInks-Kamerlid Kathalijne Buitenweg. ,,De minister lijkt in te zien dat de kinderen die in Koerdische kampen zitten niet hoeven te lijden onder de verkeerde keuzes van hun ouders. Jammer dat de minister hier zo lang over deed, maar ik vind het fijn dat nu blijkbaar de noodzaak wordt gevoeld meer te doen.''

Gevoelig

De kwestie ligt politiek uiterst gevoelig, zeker in de coalitie. CDA en VVD zijn tegen het helpen van Syriegangers of hun kinderen. D66 en ChristenUnie zijn hier juist voor. D66 jubelt daarom over de ‘verspreking’. ,,Goed dat minister Grapperhaus nu inziet dat we deze kinderen niet de dupe moeten laten worden van de slechte keuzes van hun ouders'', twitterde D66’er Kees Verhoeven dan ook. ,,Deze kinderen moeten geholpen worden en niets doen leidt juist van kwaad tot erger.''

Het CDA zegt echter dat er 'niets verandert'. ,,Ik zag een betrokken minister, begaan met het lot van de kinderen. Maar het kabinet gaat wat ons betreft geen kinderen of ouders hierheen halen. Kijk naar wat er in Indonesië is gebeurd'', zegt Madeleine van Toorenburg. ,,Ik zie een minister die steeds de situatie bekijkt, maar er gaat niets veranderen.''

Verrast

De VVD is niet te spreken over de ontstane verwarring, als minister Grapperhaus nu toch op zijn woorden terugkomt. ,,De minister heeft ons hiermee verrast'', aldus VVD-Tweede Kamerlid Arno Rutte. ,,Wij zijn mordicus tegen het ophalen van die kinderen en hun ouders, omdat we niet weten welke veiligheidsrisico’s we daarmee binnenhalen. Ik kan me hoogstens voorstellen dat de minister kijkt of hij juridisch gehouden is om iets voor hen te doen, maar eerlijk gezegd kan ik mij hier weinig bij bedenken. Het is een vreemde wending in zijn verhaal.''

Volledig scherm
Kalifaatkinderen in IS-gebied. © AD

Oppositiepartij PvdA wil een debat over de opmerkingen van de minister. D66 is het daar mee eens. ,,Er is verwarring en die moet worden weggenomen", vindt kamerlid Verhoeven.

Ondertussen nemen de zorgen bij de achtergebleven familieleden toe. Recent duiken berichten op dat tientallen IS-vrouwen die in de Koerdische kampen gevangen zaten, worden teruggebracht naar IS-gebied. De Koerden zouden hen uitruilen tegen door IS gevangen genomen Koerdische strijders. Bij die uitruil zouden zeker twee Nederlandse vrouwen betrokken zijn geweest, waarvan een zeer recent. Officiële instanties willen daar geen commentaar op geven.

Het kalifaat van IS is gevallen, maar de terreurgroep is nog steeds de baas in verschillende (kleine) gebieden in Syrië. De vrouwen die er naar toe zouden zijn gebracht, zouden vrouwen zijn van nog levende IS-strijders.