Volledig scherm
Foto ter illustratie. © ANP

‘Nederland gaat met marineschip meedoen aan missie in Straat van Hormuz’

Na lang dralen gaat Nederland tóch een bijdrage leveren aan een missie om de vaarroutes in de Straat van Hormuz te beschermen. Frankrijk gaat de missie leiden, melden ingewijden. Het Nederlandse marineschip gaat in januari voor een periode van zes maanden naar de zeestraat. 

Het kabinet neemt het besluit naar verwachting vrijdag in de ministerraad. De missie zou tussen de 10 en 15 miljoen euro gaan kosten. Het Nederlandse fregat - het is nog niet bekend welk schip ons land stuurt - gaat olietankers niet begeleiden naar hun havens. De missie is gericht op waarnemen. ,,Wie er vaart, wat er gebeurt", zegt een bron, die erop wijst dat de zeestraat erg nauw is. ,,Zo hopen we ook te zien wie er verantwoordelijk is voor eventuele escalatie.” Bij de incidenten afgelopen zomer, was lang onduidelijk wie daar achter zat.

De Straat van Hormuz ligt ingeklemd tussen het Iraanse eiland Hormuz en de noordelijkste enclave van Oman, dichtbij Saoedi-Arabië. De zeestraat is cruciaal voor de olie-export; twintig procent van de olie wereldwijd wordt via de Straat van Hormuz vervoerd. Irak, Koeweit, Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten zijn voor hun olie-export afhankelijk van de zeestraat. Een andere route is er niet. Die situatie geeft de landen die de zeestraat controleren veel macht. 

Iran

In mei en juni werden olietankers in de Straat van Hormuz aangevallen. Volgens de Amerikanen door Iran, maar dat land ontkende. Wel dreigde het land in augustus de passage van schepen – vooral olietankers, ook Nederlandse – aan banden te leggen of de hele zeestraat op slot te doen.

De VS vroeg vervolgens een aantal landen, waaronder Nederland, mee te doen aan een operatie om de scheepvaart aldaar te beschermen. Het onderzoek over de ‘wenselijkheid’ duurde lang. Uiteindelijk werd eind augustus al duidelijk dat het kabinet alleen wilde deelnemen aan een missie onder leiding van de Europese Unie - vooral D66 stond daarop.

Geen EU-missie

Toch wordt het geen EU-missie, maar een missie ‘onder Europese leiding'. Frankrijk gaat de missie leiden en gelijktijdig een diplomatiek initiatief starten om de spanningen in de regio te verlichten. Het hoofdkwartier zou de Franse marinebasis in Abu Dhabi zijn. Naast zouden de Fransen ook een toezegging hebben van Denemarken. De missie komt ‘expliciet los te staan’ van de Amerikaanse-Britse missie in het gebied’, zeggen ingewijden.

De vraag is of de missie nu nog nodig is. De afgelopen maanden was het rustig in de Straat van Hormuz en werden er geen schepen meer aangevallen. Volgens bronnen zouden de schepen die door de zeestraat varen nog wel kampen met hoge verzekeringspremies, omdat verzekeraars het risico nog hoog achten. De hoop is dat de missie de verzekeraars ook gunstig stemt. 

‘Nee’ op twee andere missies

Op twee andere missies waarvoor een verzoek om een bijdrage te leveren is binnengekomen, gaat Nederland niet in, stellen ingewijden. Een bijdrage voor het noorden van Syrië komt er niet. Naar verluidt komt de Amerikaanse regering hiervoor met een nieuw voorstel. 

Verder ligt er een verzoek van de Fransen voor een multinationale trainingsmissie in Mali. De missie moet in het grensgebied van Burkina-Faso, Niger en Mali de Malinese strijdkrachten ondersteunen met training, advisering en begeleiding. Hiervoor werden enkele tientallen special forces gevraagd aan het kabinet. Ook op deze aanvraag zegt het kabinet ‘nee’.