Volledig scherm
Nederlandse ambassadeur in Pakistan Ardi Stoios-Braken. Zij kan al geruime tijd niet meer in Pakistan zijn omdat ze met de dood werd bedreigd vanwege de cartoonwedstrijd van Wilders en de zaak-Asia Bibi. © GUUS SCHOONEWILLE

Nederlandse ambassadeur kan na maanden schuilen terug naar Pakistan

De Nederlandse ambassadeur in Pakistan werd vanwege de afgeblazen Mohammed-cartoonwedstrijd van Geert Wilders met de dood bedreigd en moest maanden in Nederland schuilen. Binnenkort keert ze terug naar Pakistan. ‘We zullen wel voorzichtiger moeten zijn'. 

Het ticket is geboekt: begin februari vliegt Ardi Stoios-Braken terug naar Islamabad. Eindelijk. Eind oktober kwam ze naar Nederland om tijd door te brengen met haar man, dochter (17) en zoon (15), die in ons land achterbleven. ,,Ik zou een weekje hier zijn. Had ook voor een weekje spullen mee.’’ Het zouden drie hele maanden worden.

In haar vakantie belde de ‘nummer 2’, haar plaatsvervanger op de ambassade. Er was een brief aangekomen op de ambassade. Daarin meldden de Pakistaanse autoriteiten ‘een specifieke dreiging’, stelt Stoios-Braken. Die had te maken met de toen al maanden eerder afgeblazen Mohammed-cartoonwedstrijd. De woede van fundamentalistische Pakistanen daarover richtte zich op de Nederlandse regering.

Waakzaam

Vóór de zomer, toen de wedstrijd werd aangekondigd, was de ambassade al waakzaam. Het veiligheidsteam ter plaatse keek bijvoorbeeld naar wat er op sociale media werd gezegd. Stoios-Braken werd op het matje geroepen door de Pakistaanse autoriteiten. ,,Ik heb herhaaldelijk uitgelegd dat het geen initiatief van de Nederlandse regering is, maar dat we wél vrijheid van expressie en vrijheid van religie hebben. En dat je naar de rechter kunt stappen als die twee met elkaar in botsing komen.’’

Eind augustus kende Stoios-Braken al ‘spannende momenten’, toen een protestmars vanuit Lahore onderweg was naar de ambassade. ,,Voor ze bij ons waren, had Wilders de wedstrijd al afgelast. In onze beleving was het toen ook vrij snel weer ‘normaal’.’’ Toch kwam er een nieuwe, concrete dreiging en die schopte haar plannen danig in de war. Ze kon niet meer terug naar haar post.

Quote

Ik kom uit een beschermd wereldje en ben in een klein dorp opgegroeid

Beschermd wereldje

Het was de eerste keer dat haar ‘veiligheidsbewustzijn’ zo op de proef werd gesteld. Ze werd als diplomaat uitgezonden naar Thailand, Zambia, Albanië en Zwitserland. Kalme landen, zegt ze. ,,Ik kom uit een beschermd wereldje en ben in een klein dorp opgegroeid – Liempde – en daar gebeurde niet veel spannends. Toen zag ik ineens mijn eigen gezicht op het NOS Journaal.’’

Ambassademedewerkers met aanhang en kinderen werden uit voorzorg teruggehaald naar Nederland. ,,We hebben toen wel even met z’n allen een kopje koffie met de minister gedronken. Dit is toch een bijzondere situatie. Het is zwaar voor de mensen; ze worden er onzeker van.’’

Wat het ingewikkeld maakt, zegt Stoios-Braken, is dat op haar ambassade moslims en christenen werken. ,,De moslimmedewerkers worstelden met hun loyaliteit, werden erop aangesproken dat ze op de Nederlandse ambassade werkten. De christelijke medewerkers moesten extra voorzichtig zijn toen rond de zaak-Asia Bibi – de vrijlating van de tot levenslange gevangenschap veroordeelde Pakistaanse katholieke vrouw – weer de link met Nederland werd gelegd.’’

Quote

De hoek waaruit de dreiging kwam, is door de overheid aangepakt

Maatregelen

Nu kan ze zelf weer terug voor de krappe zeven maanden die haar ambassadeurschap in Islamabad nog duurt. Over waarom ze nu wél terug kan, kan ze om veiligheidsredenen weinig zeggen. Er zijn maatregelen getroffen, zegt ze. ,,En de hoek waaruit de dreiging kwam, is door de overheid aangepakt.’’

Ze ‘popelt’ om weer terug te gaan. Bang dat ze haar werk niet meer effectief kan doen omdat critici haar blijven zien als uithangbord van Nederland, is ze niet. ,,We zullen wel voorzichtiger moeten zijn. Dingen die ik vroeger wel kon doen, kan ik straks misschien niet meer doen.’’

In het jaar dat Stoios-Braken in Pakistan zat, is ze, zegt ze, ‘ook een klein beetje een ambassadeur voor Pakistan geworden’. ,,Het landschap is op bepaalde plekken prachtig en de mensen zijn gastvrij. Het aantal aanslagen in het land is echt afgenomen. Ik suggereer niet dat heel Nederland er meteen op vakantie moet – er geldt natuurlijk een reisadvies – maar Pakistan is meer dan een land van bommen en granaten.’’